Bradykardia: gdy serce zbyt wolno bije. Przyczyny bradykardii

31.01.2020
Aktualizacja: 31.01.2020 17:21
Bradykardia
fot. Shutterstock

Bradykardia to wolny rytm serca. Stan, gdy serca wykonuje poniżej 60 uderzeń na minutę, nie zawsze jest powodem do niepokoju i nie zawsze wymaga leczenia. Każdy człowiek doświadcza fizjologicznej bradykardii, ale czasami serce bije zbyt wolno i powoduje to przykre objawy. Bradykardia może być również objawem poważnych chorób. Dowiedz się, czym jest bradykardia i jak ją rozpoznać.

Bradykardia to termin określający wolne bicie serca. Co to znaczy, że serce bije wolno? W tym przypadku chodzi o zwolnienie pracy serca u dorosłych poniżej 50-60/minutę.

W normalnych warunkach u człowieka w stanie spoczynku serce bije z częstotliwością od 60 do 100 uderzeń na minutę, gdy bije wolniej, wtedy mówi się o bradykardii. 

Częstość prawidłowego rytmu zatokowego określa się jako 60–100/min, wolniejsza akcja serca, jeśli nie jest spowodowana zaburzeniami przewodzenia i jest dobrze tolerowana, wiąże się ze zmniejszeniem ryzyka sercowo-naczyniowego. Bradykardia cechuje zresztą osoby wysportowane i wiąże się z lepszą tolerancja wysiłku.

Bradykardia: przyczyny

Bradykardia występuje naturalnie w czasie snu - jest to fizjologiczne spowolnienie pracy serca. W czasie snu czynność serca człowieka może spadać nawet poniżej 40 uderzeń na minutę. Jest to niewyczuwalne.

Prawidłowa bradykardia występuje również u sportowców.

Niestety, niefizjologiczne spowolnienie pracy serca jest sytuacją nieprawidłową i może wywoływać konkretne objawy.

Bradykardia związana jest z zaburzeniem funkcji lub uszkodzeniem naturalnego rozrusznika serca, czyli węzła zatokowego, lub zaburzeniami przewodzenia elektrycznych impulsów w sercu.

Zwolnienie pracy serca może być spowodowane przez:

  • chorobę niedokrwienną serca,
  • wadę serca,
  • kardiomiopatie,
  • stosowanie niektórych leków,
  • hiperkaliemię (nadmierne stężenie potasu we krwi)
  • zażywanie narkotyków/substancji toksycznych,
  • zaburzenia ogólnoustrojowe: zaburzenia elektrolitowe, niedoczynność tarczycy, choroby tkanki reumatyczne.

Bradykardia: objawy

Bradykardia może być bezobjawowa, ale może również powodować zawroty głowy, omdlenia, mroczki przed oczami, a nawet zgon.

Zwolnienie pracy serca może występować stale lub napadowo - tylko czasami.

Tachykardia, czyli szybkie bicie serca

Tachykardia to przyspieszone bicie serca. Taki stan stwierdza się, gdy serce wykonuje ponad 100 uderzeń na minutę. Objawem tachykardii jest przyspieszona praca serca, co odczuwane jest przez ludzi jako kołatanie.

Zbyt wolne bicie serca może także wywoływać objawy niewydolności serca, nietolerancji wysiłku, kołatania serca.

Bradykardia: diagnozowanie

Bradykardię stałą lub występującą często można stwierdzić w badaniu EKG (spoczynkowym zapisie EKG). 

Natomiast w celu zdiagnozowania rzadko występującej lub napadowej bradykardii konieczne jest zastosowanie Holtera EKG, a w niektórych przypadkach Holtera długoterminowego.

Diagnostyka (badania) bradykardii:

  • osłuchanie pacjenta i palpacyjne zbadanie tętna;
  • spoczynkowy zapis EKG;
  • 24-godzinne monitorowanie czynności serca metodą Holtera.

Bradykardia: leczenie

Bradykardia bezobjawowa zazwyczaj nie wymaga leczenia, ale należy ten stan obserwować, zwłaszcza u sportowców i osób z nadmierną aktywnością nerwu błędnego.

Leczenie bradykardii polega na leczeniu jej przyczyny, na przykład chorób tarczycy lub odstawieniu/zmianie leków, wyrównaniu stężenia elektrolitów. Jeżeli możliwe jest trwałe usunięcie przyczyny, to bradykardia może ustąpić.

W przypadku, gdy bradykardia jest objawowa, bądź jej przyczyną jest uszkodzenie układu bodźcotwórczo – przewodzącego serca, w większości przypadków wszczepia się rozrusznik serca lub podejmuje się próbę stosowania leków przyspieszających akcję serca.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.