Hipercholesterolemia: choroba wysokiego cholesterolu. Czy jest groźna dla zdrowia?

15.05.2018 11:31

Hipercholesterolemia to choroba wysokiego cholesterolu. Może do niej prowadzić nieodpowiednia dieta w połączeniu z brakiem aktywności fizycznej, a także różne choroby, takie jak zaburzenia czynności nerek i tarczycy. Hipercholesterolemia sprzyja rozwojowi chorób sercowo naczyniowych. Nie jest to niestety choroba rzadka, bo dotyczy nawet 60 proc. dorosłych pacjentów. Zdarza się, że hipercholesterolemia dziedziczona jest przez całe pokolenia, jest to wynik defektu jednego lub wielu genów. Dowiedz się, jak leczyć hipercholesterolemię.

Hipercholesterolemia charakteryzuje się wysokim stężeniem cholesterolu całkowitego i LDL we krwi fot. Shutterstock

Hipercholesterolemia to zaburzenie polegające na zwiększeniu stężenia cholesterolu całkowitego i cholesterolu LDL w osoczu.

Cholesterol jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Produkowany jest przez wątrobę i dostarczany z pożywieniem. Potrzebny jest m.in. do produkcji hormonów, bierze także udział w wytwarzaniu witaminy D i syntezie kwasów żółciowych. Groźny jest zatem nie tyle sam cholesterol, co jego nadmiar, a w zasadzie nadmiar tzw. złego cholesterolu LDL. Nadmiar cholesterolu może powodować miażdżycę i powstawanie złogów tłuszczowych w tętnicach i ich zwężenie. Przyjmuje się również, że nadmiar cholesterolu LDL, szczególnie utrzymywany przez wiele lat, zwiększa ryzyko wystąpienia zawałów serca i innych powikłań sercowo-naczyniowych.

Wyróżnia się dwie postaci hipercholesterolemii:

  • pierwotną - jej przyczyną jest defekt jednego genu, jak w przypadku hipercholesterolemii rodzinnej, lub wielu genów - hipercholesterolemia wielogenowa. Na ujawnienie się hipercholesterolemii wielogenowej wpływa m.in. nieprawidłowa dieta.
  • wtórną - może być wynikiem stosowania niektórych leków (progestagenów, glikokortykosteroidów, inhibitorów proteaz stosowanych w leczeniu zakażenia HIV, tiazydowych leków moczopędnych, niektórych beta-blokerów) lub objawem chorób, takich jak: niedoczynność tarczycy, zespół nerczycowy, choroby wątroby przebiegające z cholestazą.

Nie da się jednoznacznie określić uniwersalnych norm spożycia cholesterolu. Uważa się jednak, że zbyt duży poziom tzw. złego cholesterolu we krwi zwiększa ryzyko występowania chorób serca i naczyń, jednak wpływ diety na poziom LDL jest indywidualny. Ludzie różnią się od siebie szybkością wchłaniania czy wydzielania żółci.

Przyjmuje się pewne normy stężeń we krwi, ale wyniki badań zawsze interpretowane są indywidualnie:

  • cholesterol całkowity (TC): poniżej 190 mg/dl
  • trójglicerydy (TG): poniżej 150 mg/dl
  • frakcja LDL (zły): poniżej 115 mg/dl
  •  frakcja HDL (dobry):  dla mężczyzn - ponad 40 mg/dl , dla kobiet - ponad 45 mg/dl

- W W Europie przeciętne spożycie cholesterolu kształtuje się na poziomie około 300 mg/d, co uznawane jest za spożycie bezpieczne potwierdzone przez ekspertów EFSA. Jednak zalecenia co do spożycia cholesterolu są niejednoznaczne i w raporcie z 2010 roku zespół ekspertów FAO/WHO nie wypowiedział się w tej kwestii - stwierdza Justyna Bylinowska, redaktor naczelna Dietetycy.org.pl.
Szacuje się, że podwyższone stężenie cholesterolu LDL we krwi występuje u około 60 proc. dorosłych Polaków, choć nie zawsze łączy się to z występowaniem poważnych chorób i nie zawsze wymaga specjalistycznego leczenia. O ryzyku występowania chorób i wpływie cholesterolu na zdrowie należy rozmawiać z lekarzem, który ocenia wyniki badań indywidualnie i bierze pod uwagę ogólny stan zdrowia, wiek i uwarunkowania genetyczne danej osoby.

"

Hipercholesterolemia zwiększa ryzyko występowania choroby niedokrwiennej serca, choroby naczyń obwodowych, udaru niedokrwiennego mózgu, tętniaka aorty brzusznej. "

Objawy hipercholesterolemii

Hipercholesterolemia jest chorobą niebolesną. Najczęstsza postać hipercholesterolemii, czyli wielogenowa, oprócz odchyleń w badaniach laboratoryjnych, nie daję przeważnie żadnych objawów. Objawy, gdy się pojawią, są zazwyczaj wynikiem powikłań hipercholesterolemii, takich jak: miażdżyca, choroba niedokrwienna serca, chromanie przestankowe (ból nóg w czasie chodzenia), udar mózgu. Objawów doświadczają zazwyczaj chorzy na hipercholesterolemię wtórną.

Objawy, które mogą występować w postaci rodzinnej to tzw. żółtaki cholesterolowe, czyli białożółte, wypukłe plamki tworzące się w kącikach oczu, na powiekach, łokciach, kolanach i ścięgnach Achillesa. Objawy te nie są stale i nie muszą wcale występować.

O hipercholesterolemii rodzinnej świadczą często wczesne objawy miażdżycy, którą u chorych rozpoznaje się już w wieku ok. 40 lat. O postaci rodzinnej świadczą również zaburzenia lipidowe rozpoznane w młodym wieku u rodziców i rodzeństwa oraz występowanie choroby wieńcowej.

Rozpoznanie hipercholesterolemii

W celu rozpoznania hipercholesterolemii wykonuje się oznaczenie stężenie cholesterolu całkowitego, a w przypadku większego ryzyka - pełny lipidogram. U osób z dużym stężeniem tzw. złego cholesterolu LDL wykonuje się wywiad rodzinny. W wielu przypadkach zaleca się przebadanie pozostałych członków rodzinny, w celu wykluczenia postaci rodzinnej choroby.

Leczenie hipercholesterolemii

Schemat leczenia pacjentów z hipercholesterolemią ustala lekarz na podstawie wyników badań (w tym lipidogramu) i oceny ryzyka występowania chorób serca i naczyń. Należy ustalić, do jakich stężeń należy obniżyć cholesterol, by zminimalizować ryzyko u pacjenta.

U osób, u których ryzyko sercowo-naczyniowe nie jest wysokie, wdraża się zazwyczaj leczenie niefarmakologiczne polegające na okresowym kontrolowaniu poziomu cholesterolu, stosowaniu odpowiedniej diety, wzmożonej aktywności fizycznej i eliminacji czynników ryzyka, takich jak palenie tytoniu.

Innego postępowania wymagają osoby, u których ryzyko wystąpienia chorób sera i naczyń jest wysokie, a także chorzy na cukrzycę, chorobę niedokrwienną serca. U takich osób, oprócz metod niefarmakologicznych, stosuje się leki - statyny.

Pozostałe środki stosowane w celu obniżenia cholesterolu:

  • żywice jonowymienne (np. cholestyramina);
  • ezetymib (lek zmniejszający wchłanianie cholesterolu z przewodu pokarmowego);
  • inhibitory PCSK9.

Leczenie hipercholesterolemii może być prowadzone z pomocą jednego lub kilku leków (tzw. leczenie skojarzone). Gdy leczenie farmakologiczne nie przynosi oczekiwanych skutków, możliwe jest zastosowanie aferezy LDL (zabieg przypomina dializę) w celu usunięcia związków cholesterolowych z krwi chorego.

  • Zapobiegaj hipercholesterolemii stosując odpowiednią dietę (bogatą w nienasycone kwasy tłuszczowe, błonnik pokarmowy) i aktywność fizyczną, a także rezygnując z palenia tytoniu. Jeśli znajdujesz się w grupie ryzyka, przestrzegaj regularnych wizyt lekarskich i badań diagnostycznych. Uzyskanie odpowiednich stężeń cholesterolu i wyeliminowanie ryzyka zachorowania na choroby serca i naczyń wymaga nierzadko zmiany stylu i trybu życia.

Źródło: mp.pl/pacjent/choroby;

________

zdrowie.radiozet.pl/nk

Oceń