Grypa w Polsce: liczba zachorowań, zalecenia. Raport 9.10.2020

09.10.2020
Aktualizacja: 09.10.2020 10:53
Grypa w Polsce. Raport
fot. Shutterstock

Grypa – dlaczego ta choroba jest tak niebezpieczna?

Wirusy grypy są niezwykle niebezpieczne. Po pierwsze, mają ogromną zdolność do łatwego rozprzestrzeniania się w społeczeństwie, zwłaszcza wśród osób z grup podwyższonego ryzyka. Po drugie, wywołują chorobę – grypę, która ma zwykle ostry przebieg i może prowadzić do trwałego uszczerbku na zdrowiu, a nawet zgonu osoby chorej. Po trzecie, stale mutują. Z danych WHO wynika, że co roku na grypę choruje około 30 proc. dzieci i 10 proc. dorosłych. Co roku rejestruje się 100 mln zachorowań na grypę, z czego umiera od 500 tys. do 1 mln osób. Z tego powodu Światowa Organizacja Zdrowia prowadzi od wielu lat nadzór nad tą chorobą.

Jedyną skuteczną ochroną przed grypą są szczepienia. Dzięki nim można uniknąć zakażenia, lub przejść infekcję łagodniej. Niestety szczepionka przeciwko grypie daje ochronę tylko na rok i dlatego trzeba ją co roku powtarzać.

W Polsce szczyt zachorowań na grypę rejestruje się pomiędzy styczniem a marcem.

Wirusy grypy – które są najbardziej niebezpieczne?

Grypa to ostra wirusowa, zakaźna choroba, wywoływana przez wirusy grypy typu A, B oraz C. Wszystkie one należą do rodziny Orthomyxoviridae. Za najwięcej zachorowań na grypę odpowiada wirus grypy typu A (ma on potencjał pandemiczny), dzielący się na podtypy: A/H1N1/, A/H3N2/, A/H2N2/ i inne. Natomiast zachorowania na grypę typu C są najrzadsze. Stąd diagnostyka laboratoryjna opiera się głównie na potwierdzeniu w organizmie obecności wirusów grypy typu A i typu B. Głównym rezerwuarem wirusa grypy typu A są świnie i ptaki, w których organizmach powstaje pula różnorodnych pod względem genetycznym (antygenowym) wirusów, które przedostają się z powrotem do populacji ludzkiej drogą reasortacji, czyli mieszania się materiału genetycznego dwóch wirusów zakażających jedną komórkę.

Materiał kliniczny do badań diagnostycznych w kierunku potwierdzenia obecności wirusa grypy najczęściej pobiera się z gardła, nosa lub nosogardzieli. 

Grypa – jak się można zarazić?

Wirusy grypy rozprzestrzeniają się:

  • droga kropelkową,
  • drogą kontaktową (podczas bezpośredniego kontaktu),
  • drogą powietrzną (aerozole).

Zdaniem specjalistów transmisja kropelkowa jest najczęstsza. Pacjenci będą podatni na zakażenie poprzez krople wytwarzane podczas kaszlu, kichania lub rozmowy, lub podczas zabiegów m.in. bronchoskopii. Krople mogą dostać się do organizmu poprzez spojówkę oka, błony śluzowe żołądka, usta lub nos. Kropelki podróżują na odległość tylko około 1 m i nie pozostają w powietrzu, więc specjalna wentylacja i ochrona dróg oddechowych nie są wymagane, aby zapobiec tego rodzaju transmisji.

Jak zmniejszyć zachorowanie na grypę?

W profilaktyce zachorowań najważniejsza jest higiena i dystans społeczny. Stosując się do poniższych wytycznych Głównego Inspektora Sanitarnego, możesz zminimalizować ryzyko zachorowania.

  1. Zaszczep siebie i członków swojej rodziny przeciwko grypie.
  2. Jeśli masz objawy choroby lub podejrzewasz, że mogłeś się zarazić grypą, zostań w domu. Chroń innych.
  3. Przestrzegaj podstawowych zasad higieny. Jeśli kaszlesz lub kichasz, zakrywaj usta i nos chusteczką, lub zrób to w zgięty łokieć.
  4. Myj często dłonie wodą z mydłem.
  5. W czasie podróży – gdy nie masz możliwości umycia rąk pod bieżącą wodą – zdezynfekuj dłonie płynem dezynfekującym lub chusteczkami nasączonymi roztworem alkoholu.
  6. Unikaj masowych zgromadzeń, zwłaszcza w szczycie zachorowań na grypę.

Kto powinien zaszczepić się przeciwko grypie?

Szczepionkę przeciwko grypie zaleca się każdemu, bo pozwala ona uniknąć najgroźniejszych powikłań. Najbardziej zagrożone nimi są: małe dzieci do 5. roku życia, kobiety w ciąży, osoby starsze i przewlekle chore. Z powodów epidemiologicznych przeciwko grypie powinni się zaszczepić wszyscy mający kontakt z tymi grupami: pracownicy ochrony zdrowia i domownicy. Na Zachodzie do grupy ryzyka zalicza się też pracowników straży pożarnej i policji. Chodzi o to, aby absencja z powodu grypy sezonowej w tych formacjach, nie doprowadziła do ich dysfunkcji.

Jakie są objawy grypy?

Najczęstsze objawy grypy to:

  • nagłe pojawienie się gorączki,
  • nagłe pojawienie się objawów ze strony układu oddechowego,
  • bóle głowy,
  • bóle mięśniowo-stawowe,
  • kaszel,
  • katar,
  • bóle gardła,
  • duszność,
  • uczucie ogólnego rozbicia, osłabienia,
  • światłowstręt,
  • infekcje ucha i/lub objawy żołądkowo-jelitowe (najczęściej u dzieci).

Jeśli zauważyłeś u siebie takie objawy, skontaktuj się z lekarzem. Zostań też w domu do czasu ustąpienia tych symptomów.

Ważne

Objawy oraz ich nasilenie mogą się różnić w zależności od wielu czynników, np. wieku pacjenta, stopnia współwystępowania innych czynników zakaźnych, wywołujących choroby układu oddechowego.

Inkubacja wirusa w przypadku grypy sezonowej zazwyczaj wynosi od 1 do 4 dni, ale nowe podtypy wirusów grypy mogą mieć wydłużone okresy inkubacji, prawdopodobnie do 10 dni.

Grypa – dlaczego jej leczenie jest tak ważne?

Leczenie grypy, odpowiednimi antywirusowymi lekami, ma ogromne znaczenie, ponieważ leczona w niewłaściwy sposób infekcja grypowa może prowadzić do licznych, wielonarządowych powikłań, a w konsekwencji do zgonu pacjenta. Zdaniem ekspertów, w Polsce na grypę choruje około 5 mln osób, niestety liczba śmierci z powodu tej choroby jest mocno niedoszacowana, a to dlatego, że w karcie zgonu rzadko wpisuje się jako przyczynę grypę. Zwykle są to choroby współistniejące, zaostrzone przez wirusa grypy.

Źródło: GIS/ Wytyczne Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH