Zamknij

Ten rak co 18 minut zabija jedną kobietę. Ekspert: profilaktyka jest prosta i tania

20.01.2022 11:56
Jak chronić się przed rakiem szyjki macicy? Wypowiedź eksperta
fot. Shutterstock

Rak szyjki macicy jest wykrywany u ponad 3 tysięcy kobiet rocznie. Codziennie z jego powodu umiera co najmniej 5 pacjentek. Tymczasem profilaktyka tego nowotworu jest prosta i tania. Jak chronić się przed rakiem szyjki macicy? 

Trwa Europejski Tydzień Profilaktyki Raka Szyjki Macicy. W naszym kraju z powodu tego raka umiera 7 na 100 tys. Polek rocznie. Statystyki są dramatyczne. Niestety, kobiece nowotwory są w w Polsce diagnozowane bardzo późno, co znacznie pogarsza rokowania u pacjentek. Rak szyjki macicy przez wiele lat może rozwijać się bez żadnych objawów, co również opóźnia diagnozę. Mimo wielu programów profilaktycznych nadal bardzo mało kobiet wykonuje niezbędne badania. Sytuację pogorszyła również pandemia.

W Polsce od lat realizowany jest powszechny program cytologicznych badań przesiewowych, do którego łatwy dostęp ma każda kobieta w wieku 25–59 lat. Nie jest potrzebne żadne skierowanie, by wykonać to bezpłatne badanie.

– Zgłaszalność na badania cytologiczne w ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy cały czas jest niezadowalająca. Niespełna regularnie cytologię wykonuje tylko około 50 procent pań. Kobiety w wieku od 24. do 59. roku życia powinny zgłaszać się na cytologię regularnie raz na trzy lata –  alarmuje prof. Rafał Tarkowski, Kierownik I Kliniki Ginekologii Onkologicznej i Ginekologii SPSK1 w Lublinie.

Rak szyjki macicy: pierwsze niepokojące objawy

Jak rozpoznać raka szyjki macicy? Przede wszystkim, badania należy wykonywać nawet wtedy, gdy nie występują żadne dolegliwości. Pomaga to wykryć raka we wczesnym stadium i daje szansę na pełne wyleczenie. Wśród objawów, które mogą wystąpić w miarę rozwoju choroby, wymienia się:

Na czym polega profilaktyka raka szyjki macicy?

Eksperci alarmują: profilaktyka raka szyjki macicy jest bardzo prosta, dostępna dla każdego i tania.

– Rak szyjki macicy jest w skali świata czwartym pod względem częstości występowania, w Europie co 18 minut z jego powodu umiera jedna kobieta; co roku około 3 500 Polek słyszy diagnozę – nowotwór. Połowa z nich nigdy nie wyzdrowieje, ponieważ zgłosiła się do lekarza zbyt późno – przypomina prof. Violetta Skrzypulec-Plinta, kierownik Katedry Zdrowia Kobiety Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.

– Rakowi szyjki macicy można zapobiegać, szczepiąc się przeciw ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV) i robiąc regularnie cytologię – dodaje prof. Violetta Skrzypulec-Plinta.

Tymczasem profilaktyka tej choroby jest bardzo prosta. Wystarczy regularnie (najlepiej raz do roku, a gdy w badaniu nie zostaną zaobserwowane żadne zmiany nawet raz na trzy lata) wykonywać badanie cytologiczne. Służy ono wykrywaniu zmian przedrakowych, kiedy nie zagrażają jeszcze życiu. Odpowiednio wcześnie wykryty rak szyjki macicy jest wyleczalny niemal w 100 procentach, podczas gdy rozpoznany w stadium zaawansowanym wymaga ciężkich zabiegów operacyjnych i z reguły prowadzi do śmierci.

Jak chronić się przed rakiem szyjki macicy?

Zainteresowanie Polek badaniami profilaktycznymi jest niewielkie. Według szacunków Narodowego Funduszu Zdrowia z programu korzysta mniej niż 20 procent uprawnionych pań. W okresie pandemii odsetek ten prawdopodobnie dodatkowo się obniżył.

– Niestety, muszę powiedzieć, że nie wiem, co musiałoby się zdarzyć, żeby chęć wykonania cytologii stała się rutynowym obowiązkiem dnia codziennego. A przecież badanie cytologiczne to dosłownie chwila, jest niebolesne, nieinwazyjne, łatwe do wykonania. Powtarzać je trzeba raz w roku lub raz na trzy lata, w zależności od wyniku – tłumaczy prof. Skrzypulec-Plinta.

Od kilkunastu lat istnieje także możliwość profilaktyki pierwotnej, czyli szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego – HPV. Przewlekłe zakażenie tym wirusem jest przyczyną prawie wszystkich zachorowań na raka szyjki macicy. Ponad połowa aktywnej seksualnie populacji jest co najmniej raz w życiu narażona na ryzyko infekcji.
W Polsce od 1 listopada wprowadzono 50-procentową refundację jednej ze szczepionek dla wszystkich osób powyżej 9. roku życia.

Źródło: mp.pl, PAP