Puste jajo płodowe, czyli kiedy nie dochodzi do rozwoju zarodka. Jakie są tego przyczyny?

17.02.2020
Aktualizacja: 17.02.2020 16:11
Puste jajo płodowe: czym jest?
fot. Shutterstock

Puste jajo płodowe to rodzaj nieprawidłowej ciąży, w której nie dochodzi do rozwoju zarodka, mimo że doszło do zapłodnienia. Przyczyny bezzarodkowej ciąży nie są do końca rozpoznane. Podejrzewa się, że mogą za to odpowiadać chromosomu, immunologia, lub też  patologie na etapie wczesnych podziałów komórek zarodka. Dowiedz się więcej o ciąży bezzarodkowej.

Puste jajo płodowe i co dalej?

Puste jajo płodowe to jedna z przyczyn poronienia samoistnego. Pojawia się wtedy, gdy po zapłodnieniu komórki jajowej nie rozwija się w zygocie zarodek. Dochodzi do obumarcia zarodka na bardzo wczesnym etapie. Mogło być też tak, że zarodek nie wykształcił się od samego początku.

Ważna informacja

Poronienie samoistne to przedwczesne zakończenie ciąży, które następuje wskutek przyczyn naturalnych. W trakcie poronienia dochodzi do oddzielenia się fragmentów jaja płodowego w macicy do momentu, gdzie nie ma możliwości rozwoju płodu poza organizmem matki.

Chociaż w przebiegu pustego jaja płodowego nie rozwija się zarodek, to towarzyszą mu normalne objawy wskazujące na ciążę.

  • Pojawia się zatrzymanie miesiączki,
  • poranne nudności i wymioty, 
  • obrzęk i bolesność piersi i inne. 

Puste jajo płodowe wykrywane jest już przy pierwszej wizycie u ginekologa. Wykonywane jest badanie USG, na którego obrazie nie widać rozwijającego się zarodka. Z czasem dochodzi do poronienia samoistnego i pojawiają się typowe objawy wskazujące na poronienie. Dochodzi do krwawienia z dróg rodnych czy pojawienia się brunatnych upławów, które poprzedzają silne bóle podbrzusza. Gdy nie dochodzi do poronienia wykonywane jest wyłyżeczkowanie jamy macicy.

W czasie łyżeczkowania wprowadza się do macicy przez kanał rodny specjalną "łyżeczkę", która przypomina pętelkę na wysięgniku. Przy jej pomocy w czasie łyżeczkowania złuszcza się endometrium i inne struktury, które następnie poddaje się badaniom histopatologicznym.

Gdy na USG nie wykryte zostało jajo płodowe, pacjentka wysyłana jest na dalsze badania diagnostyczne, mające na celu ustalenie przyczyny braku zarodka i potwierdzenie pustego jaja płodowego. Po kilku dniach od pierwszego badania USG wykonywane jest powtórnie badanie ultrasonograficzne, w celu potwierdzenia braku zarodka, a także oznaczany jest poziom beta – hCG (gonadotropina kosmówkowa).

Ta patologia ciąży nie wpływa na rozwój zarodka w kolejnych ciążach, a także rzadko dochodzi do sytuacji, w której kobieta poroni ciążę z powodu pustego jaja płodowego.

Przyczyny poronienia

Jakie są inne przyczyny poronienia? Wskazanie przyczyny poronienia zależy od tego, w którym trymestrze ciąży to się stało.

Przyczyny poronienia w pierwszym trymestrze:

  • wady genetyczne płodu,
  • zaśniad zarodkowy – zawiązki zarodka ulegają zanikowi lub rozwijają się nieprawidłowo;
  • puste jajo płodowe – zupełny brak zarodka;
  • zaśniad krwisty – w wyniku obumierania zarodka dochodzi do jego nadmiernego przekrwienia;
  • zaśniad groniasty – choroba trofoblastyczna, której podłożem są zaburzenia chromosomalne zapłodnionej komórki jajowej,
  • wady wrodzone budowy macicy,
  • nieprawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego – zespół antyfosfolipidowy,
  • odmienność immunologiczna organizmu kobiety oraz płodu,
  • niedobory hormonalne progesteronu – niewydolność ciałka żółtego w pierwszych 4-6 tygodniach ciąży,
  • czynniki infekcyjne spowodowane różyczką, opryszczką, chlamydiozą, listeriozą, cytomegalią, świnką czy toksoplazmozą,
  • choroby przewlekłe, tj. cukrzyca, choroby tarczycy, choroby nerek, wątroby, wady serca czy niedokrwistość,
  • ogniska ropne w organizmie, tj. zęby, zatoki, migdały,
  • zaburzenia czynności tarczycy,
  • nadużywanie alkoholu, narkotyków oraz palenie papierosów,
  • długotrwały stres,
  • złe odżywianie,
  • nadużywanie leków,
  • mutacje genetyczne komórek jajowych.

Główne przyczyny poronienia w 2 trymestrze ciąży.

  • problemy dotyczące łożyska (przedwczesne odklejenie),
  • ciężka infekcja,
  • nieleczona przewlekła choroba,
  • znaczne niedożywienie.
  • zaburzenia hormonalne,
  • przedwcześnie rozwierająca się szyjka macicy,
  • pęknięcie pęcherza płodowego,
  • zakażenie wewnątrzmaciczne.