Co może szkodzić płodności? 8 czynników

30.01.2020
Aktualizacja: 02.02.2020 09:26
Co może szkodzić płodności? 8 czynników
fot. Shutterstock

Palenie papierosów, alkohol, leki, zanieczyszczenie powietrza – lista czynników, które mogą wpływać na płodność zarówno mężczyzn, jak i kobiet jest znacznie dłuższa. Jeśli więc planujesz potomstwo lub starasz się o dziecko od dłuższego czasu i nic z tego nie wychodzi, sprawdź, czy na twoją płodność nie ma wpływu któryś z poniższych czynników.

Palenie papierosów

Palenie papierosów ma fatalny wpływ zarówno na męską, jak i żeńską płodność. Substancje toksyczne z papierosów zatruwają organizm i negatywnie oddziałują również na układ rozrodczy. Palenie odpowiada za:

  • problemy z potencją i spadek libido u mężczyzn – palenie papierosów może przyczyniać się do miażdżycy naczyń krwionośnych, co w konsekwencji m.in. ogranicza dopływ krwi do prącia w czasie erekcji;
  • problem z płodnością u kobiet – palenie papierosów może powodować zaburzenia gospodarki hormonalnej i przyczyniać się m.in. do problemów z owulacją oraz implantacją zarodka;
  • obniżenie jakości nasienia – palenie wpływa na jakość nasienia, u palaczy spada liczba plemników, zmienia się ich budowa, ruchliwość, żywotność.

Nadużywanie alkoholu

Alkohol ma szkodliwy wpływ na płodność kobiet i mężczyzn. U mężczyzn napoje alkoholowe mają wpływ na jakość nasienia, w tym na liczbę i ruchliwość plemników. Ponadto alkohol obniża stężenie testosteronu w organizmie, co może powodować zaburzenia wzwodu, a także do impotencji czy atrofii jąder. Lubisz piwo? W takim razie musisz wiedzieć, że zawarte w piwie fitoestrogeny powodują upośledzenie funkcji plemników, a także przyczyniają się do niszczenia DNA znajdującego się w nasieniu.
U kobiet spożywających alkohol może dojść do zaburzeń hormonalnych, co może mieć wpływ na zaburzenie cyklu owulacyjnego. Zawarty w alkoholu etanol obniża wydzielanie śluzu pochwowego, który pełni ważną rolę w zapłodnieniu (m.in. pomaga w zagnieżdżeniu się zapłodnionej komórki w macicy).

Otyłość

Otyłość ogranicza potencjał rozrodczy kobiety, bo rozregulowuje cykl owulacyjny, co wiąże nieregularnymi miesiączkami. Przy nadwadze i otyłości rośnie również ryzyko cukrzycy. Zbyt wysokie lub zbyt niskie stężenie insuliny oraz hiperglikemia (wysokie stężenie glukozy) mogą prowadzić do zaburzeń równowagi hormonalnej w organizmie, a to odbija się na funkcjonowaniu całego organizmu, w tym układu rozrodczego kobiety i mężczyzny.
W przebiegu cukrzycy często występują zaburzenia hormonalne prowadzące m.in. do nieregularności w cyklach miesięcznych. U podstawy rozwoju cukrzycy typu 2 leży insulinooporność i hiperinsulinemia, które mogą prowadzić do hiperandrogenizmu (nadmiernego wydzielania androgenów), a w konsekwencji do rozwoju zespołu policystycznych jajników (PCOS). Jest on najczęstszą przyczyną niepłodności u kobiet. Niewyrównana cukrzyca może przyczynić się również do skrócenia wieku rozrodczego oraz wcześniejszego wystąpienia menopauzy.
Cukrzyca współistnieje często z innymi czynnikami ryzyka rozwoju miażdżycy, takimi jak nadciśnienie tętnicze i zaburzenia lipidowe, co może prowadzić u mężczyzn do zaburzeń erekcji w przebiegu niedokrwienia.

Stres

Stres może przyczyniać się do problemów z płodnością. Po pierwsze, stres zwiększa poziom adrenaliny i kortyzolu, hormonów, które mogą tłumić układ rozrodczy zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. U kobiet stres prowadzi do rozchwiania równowagi hormonalnej, a w konsekwencji do zaburzeń cyklu miesiączkowego, problemów z miesiączkowaniem, zahamowaniem owulacji, obniżeniem poziomu progesteronu potrzebnego do zagnieżdżenia się zarodka oraz zagęszczeniem śluzu, w którym nie są zdolne przeżyć plemniki. Wiele osób doświadczających stresujących sytuacji "zajada stres", co może prowadzić do otyłości, która również wpływa na problemy z płodnością.

Wiek

Okres maksymalnej płodności kobiety przypada na 20.-25. rok życia, po czym powoli maleje, a po 37 roku życia zaczyna się znacząco obniżać. Zmiany związane z biologicznym starzeniem się organizmu mają decydujący wpływ na ograniczone możliwości rozrodu. Z wiekiem rośnie również ryzyko zaburzeń genetycznych u potomstwa starszych kobiet. Jednak wiek ma znaczenie również u mężczyzn. Wraz z upływem czasu pogarsza się jakość ich nasienia.

Zanieczyszczenie środowiska

Coraz częściej zanieczyszczenie powietrza wymienia się jako kolejny czynnik ryzyka niepłodności i to zarówno u panów, jak i pań. Smog może mieć wpływ na jakość nasienia u mężczyzn (na ruchliwość, budowę i ilość plemników). Pyły zawieszone PM10 oraz PM2,5, zawierające toksyczne substancje m.in. wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, wnikają głęboko do organizmu wraz z krwiobiegiem.  Substancje te nie są obojętne dla naszego układu rozrodczego, mogą wręcz wykazywać toksyczne działanie.

Leki

Są leki, które mogą znacząco wpływać na płodność mężczyzn i kobiet. Dla płodności kobiet niebezpieczne są leki blokujące układ hormonalny, np. leki o aktywności antyestrogenowej stosowane w leczeniu nowotworu piersi, a także leki antygonadotropinowe, analogi GnRH oraz te zawierające wysokie dawki progesteronu. W przypadku mężczyzn ta lista jest znacznie dłuższa. Na ich płodność mogą wpływać leki obniżające ciśnienie i wszystkie leki antyandrogenne (zaburzają wzwód), niektóre antybiotyki (m.in. tetracykliny, erytromycyna), sulfonamidy, czyli leki stosowane w leczeniu choroby Crohna.  

Choroby weneryczne

Choroby weneryczne mogą być wyjątkowo groźne w skutkach. Niektóre z nich mogą prowadzić do niepłodności. Wśród chorób wenerycznych, szczególnie ryzykownych dla kobiet starających się o dziecko, można wymienić: chlamydiozę, rzeżączkę, kiłę, AIDS/HIV, opryszczkę narządów płciowych.

Źródło: thehealthy.com