Zamknij

Endometrioza może prowadzić do depresji. Jak życie w bólu wpływa na psychikę?

Alicja Bartosiak
08.03.2022
Aktualizacja: 08.03.2022 12:10

Endometrioza to trudna, przewlekła choroba, która wywołuje wiele bolesnych objawów. Ma wpływ również na zdrowie psychiczne, a nieleczona może powodować depresję. Jak radzić sobie z depresją i stanami lękowymi w przebiegu endometriozy?

Endometrioza a depresja: co łączy te dwie choroby?
fot. Shutterstock
  1. Endometrioza a depresja: co łączy te dwie choroby?
  2. Powikłania związane z endometriozą a stan psychiczny
  3. Jak leczyć depresję w przebiegu endometriozy?

Endometrioza to choroba kobiecych narządów płciowych, która charakteryzuje się obecnością komórek błony śluzowej trzony macicy poza jamą macicy. Komórki rozrastają się między innymi w otrzewnej, jajnikach, ścianach pęcherza czy jelit, gdzie narastają i tworzą niebezpieczne torbiele. Szacuje się, że na endometriozę choruje niemal 200 milionów kobiet na świecie. Trzeba przy tym pamiętać, że wiele kobiet nie zostało jeszcze zdiagnozowanych.

Schorzenie wiąże się z ciągłym bólem. Nasila się on podczas miesiączki i owulacji, utrudniając normalne funkcjonowanie. Silnym bólom w okolicy brzucha, nóg, odbytu, pachwin i pleców towarzyszą też inne dolegliwości. U kobiet chorujących na endometriozę każda miesiączka oznacza również osłabienie, wzdęcia, mdłości. Nieprzyjemne objawy pojawiają się też przed jak i po miesiączce, co sprawia, że kobieta praktycznie cały czas odczuwa ból. Niestety, tego typu symptomy często przypisujemy genom i „kobiecej naturze”, zwlekając z badaniami. Tymczasem schorzenie jest jedną z częstszych przyczyn hospitalizacji na oddziałach ginekologicznych. U wielu kobiet, rozwiniętym stadium choroby, jedynym sposobem leczenia jest usunięcie macicy.

Endometrioza a depresja: co łączy te dwie choroby?

Mimo że endometrioza to choroba ciała, wpływa również na wszystkie inne aspekty zdrowia. Życie z przewlekłym bólem, który trudno złagodzić nie pozostaje bez wpływu na kondycję psychiczną. U kobiet dość często pojawiają się zaburzenia lękowe i depresja (uważa się, że u kobiet chorujących na endometriozę ryzyko wystąpienia zaburzeń psychicznych wzrasta 1,5 raza). Często wiąże się to nie tylko z bólem, który wpływa na nastrój, ale też diagnozą, która brzmi jak wyrok (życie w cierpieniu i niewielka szansa na urodzenie dziecka). Zdarza się, że zanim zostanie postawiona diagnoza, kobieta traci bardzo dużo czasu i energii na wykonywanie różnego rodzaju badań (endometrioza daje bardzo różne objawy). Oznacza to, że przez wiele lat kobieta radzi sobie z niewyjaśnionym bólem jedynie za pomocą środków dostępnych bez recepty, a te nie zawsze przynoszą ulgę.

Liczne badania udowadniają związek między endometriozą a depresją. Nie poznano jeszcze bezpośredniej przyczyny, która wywołuje depresję u chorych kobiet, jednak czynnikiem, który najbardziej wpływa na rozwój zaburzeń psychicznych, może być nieustanny ból. Kobiety chorujące na endometriozę cierpią przez wiele dni w miesiącu, niestety choroba jest niewidoczna dla otoczenia. Ból towarzyszy kobietom w pracy, w szkole, na spotkaniach towarzyskich. U osób zmagających się z endometriozą, lęk i depresja mogą być spowodowane również negatywnym obrazem własnego ciała i niską samooceną. Kobiety, które muszą rezygnować z wielu aktywności z powodu bólu, czują się wycofane, odizolowane od innych.

Powikłania związane z endometriozą a stan psychiczny

Endometrioza to nie tylko trudny do opanowania ból i ograniczenia, które powoduje. Kobieta chorująca na endometriozę jest narażona na wiele innych problemów, takich jak:

  • blizny operacyjne
  • anemia i przewlekłe zmęczenie (związane z obfitymi krwawieniami podczas miesiączki)
  • objawy przypominające menopauzę (uderzenia gorąca, przyrost wagi)
  • zaburzenia seksualne (spowodowane spadkiem libido, suchością pochwy, zmianami nastroju)

Niektóre badania wskazują również na związek między endometriozą a zmianami w chemii mózgu. Badanie na myszach z 2018 roku wykazało, że osoby z endometriozą miały zwiększoną wrażliwość na ból i częściej diagnozowano u nich depresję.

Jak leczyć depresję w przebiegu endometriozy?

O ile endometriozy nie da się w pełni wyleczyć, możliwe jest skuteczne leczenie jej powikłań o podłożu psychicznym. Ogromny wpływ na stan psychiczny kobiety ma także regularne przyjmowanie leków łagodzących objawy endometriozy, a także właściwy styl życia (dieta bogata w polifenole, m.in. owoce jagodowe, orzechy, ziarna, zielona herbata, kakao, warzywa strączkowe, jabłka). Leczenie endometriozy ma na celu łagodzenie bólu (w wielu przypadkach także zapobieganie niepłodności). Niektórym kobietom lekarz zaleca stosowanie terapii hormonalnej (podczas cyklu miesiączkowego tkanka endometrium znajdująca się poza macicą przechodzi te same wahania hormonalne). W zaawansowanym stadium choroby stosuje się leczenie operacyjne.

Depresję u kobiet z endometriozą leczy się za pomocą środków farmakologicznych i psychoterapii. Warto skorzystać z profesjonalnej pomocy, ponieważ endometrioza wywołuje wiele trudności w codziennym życiu. Jedynie właściwe zadbanie o zdrowie (zarówno psychiczne, jak i fizyczne) daje szansę na łagodzenie dolegliwości związanych z chorobą. Niektóre pacjentki potrzebują wspólnej opieki psychoterapeuty, ginekologa i endokrynologa.  W przypadku endometriozy zdrowie fizyczne jest ściśle związane z kondycją psychiczną. Leczenie depresji może mieć korzystny wpływ na zahamowanie dolegliwości pojawiających się w przebiegu endometriozy i odwrotnie.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: mp.pl, mamaginekolog.pl, medicalnewstoday.com