Zamknij

Endometrioza. Rozpoczęto prace nad pierwszym testem wczesnego wykrywania choroby

02.07.2021 09:33
Endometrioza. Rozpoczęto prace nad pierwszym testem wczesnego wykrywania choroby
fot. SHUTTERSTOCK

Zespół międzynarodowych ekspertów z udziałem polskich specjalistów zamierza opracować test umożliwiający wczesne wykrycie endometriozy. Ma on być prosty, tani i - co najważniejsze - skuteczny. 

Test umożliwiający wczesne wykrycie endometriozy

Endometrioza to podstępna choroba. Często jest źle rozpoznawana, nierzadko myli się ją także z innymi schorzeniami. U wielu kobiet chorobę tę udaje się zdiagnozować dopiero po kilku latach.

Najczęściej w diagnostyce endometriozy wykonuje się ultrasonograficzne badanie ginekologiczne. Jednak na jego podstawie można tylko domniemywać, że pacjentka cierpi na to schorzenie. Aby potwierdzić diagnozę, konieczne jest wykonanie kosztownego zabiegu laparoskopowego, polegającego na operacyjnym pobraniu wycinka zmian i badaniu histopatologicznym. Wysoka cena zabiegu hamuje jednak dostęp wielu kobietom do tej diagnostyki.

„Problem polega również na tym, że większość kobiet nie chce od razu się operować. Takie objawy jak ból można leczyć, np. za pomocą tabletek antykoncepcyjnych. Jednak w ten sposób przedłuża się czas do ostatecznej diagnozy. To sprawia, że okres od pierwszych objawów do ostatecznej diagnozy endometriozy jest bardzo długi na całym świecie. Według szwedzkich wyliczeń średni czas potrzebny na postawienie ostatecznej diagnozy wynosi aż 9 lat” – zaznacza prof. Piotr Laudański z I Katedry i Kliniki Położnictwa i Ginekologii Uniwersyteckiego Centrum Zdrowia Kobiety i Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, który wraz z grupą specjalistów rozpoczyna poszukiwania biomarkerów endometriozy mogących określić, czy pacjentka choruje na endometriozę, bez konieczności jej operowania.

Endometrioza ma cztery stopnie zaawansowania. Im jest on wyższy, tym cięższe są objawy. „Dlatego im wcześniej będziemy w stanie zdiagnozować endometriozę, tym lepiej dla zdrowia kobiety” – dodaje.

W ramach projektu TRENDO powstaje międzynarodowa grupa badawcza mająca opracować nieinwazyjne testy diagnostyczne, które doprowadzą do skrócenia opóźnień w diagnostyce i wyeliminują nierówności dostępu do kosztownej opieki zdrowotnej. Warszawski Uniwersytet Medyczny jest jedynym polskim ośrodkiem, który dołączył do tego międzynarodowego projektu, finansowanego ze środków Unii Europejskiej.

„Mamy nadzieję, że wspólnie stworzymy interdyscyplinarny zespół, który opracuje podstawy zintegrowanego testu diagnostycznego, który z kolei umożliwi pacjentkom wcześniejsze wykrycie endometriozy. W tym kierunku podążamy” – zauważa prof. Piotr Laudański.

Zdaniem specjalisty Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego projektowany test diagnostyczny powinien być jak najmniej inwazyjny dla pacjentek, oprócz tego tani, łatwo dostępny, czuły i swoisty.

Projekt TRENDO zrzesza ekspertów w dziedzinie nauk klinicznych i translacyjnych oraz partnerów przemysłowych z sześciu krajów Europy i Ameryki Południowej: Szwecji (Karolinska Institutet), Estonii (Tervisetehnoloogiate Arenduskeskus, IPDX Diagnostics OU), Niderlandów (Universiteit Maastricht), Polski (Warszawski Uniwersytet Medyczny), Słowenii (Univerza v Ljubljani), Niemiec (Universitätsklinikum Münster oraz firma OxProtect GmbH) oraz Argentyny (Consejo Nacional de Investigaciones Científicas y Técnicas).

Objawy endometriozy 

Endometrioza dotyka 10 proc. kobiet w wieku rozrodczym, na świecie ze schorzeniem tym zmaga się 176 mln pacjentek, a w Unii Europejskiej – 14 mln. W Polsce na endometriozę choruje ponad 1 mln kobiet w wieku rozrodczym. Przyczyną choroby jest rozrost błony śluzowej macicy w obrębie podbrzusza.

„Endometrioza to poważna choroba. Jest jedną z najczęstszych chorób przewlekłych u kobiet w wieku rozrodczym, która powoduje dolegliwości u co dziesiątej kobiety. Oznacza to, że jedna na dziesięć kobiet w wieku od około 18 do około 45 lat będzie miała objawy związane z endometriozą. Dodatkowo u 30 proc. kobiet z endometriozą występują problemy z zajściem w ciążę” – mówi prof. Piotr Laudański z

Wśród najczęstszych objawów endometriozy wymienić można m.in. silny ból podczas miesiączki i stosunku płciowego, bardzo obfite miesiączki, bolesne owulacje, ból przy wypróżnianiu lub oddawaniu moczu, częste biegunki/ zaparcia.

Ból w endometriozie może pojawiać się w różnych lokalizacjach (np. ból w obrębie miednicy mniejszej, w okolicy krzyżowej kręgosłupa, w jamy brzusznej, w pęcherzu moczowym). Najczęściej występuje przed i w trakcie miesiączki.

Nieleczona endometrioza może być też powodem  niepłodności. Ponadto kobiety nią dotknięte są bardziej narażone na raka jajnika.

RadioZET.pl/PAP