Jaka jest różnica między bezpłodnością a niepłodnością?

Aleksandra Supryn
31.03.2016
Aktualizacja: 07.06.2019 16:11
Jaka jest różnica między bezpłodnością a niepłodnością?
fot. Bezpłodność i niepłodność - różnice, rodzaje, przyczyny, leczenie

Kłopoty z zajściem w ciążę ma coraz więcej par – statystycznie dotyczy to 25% związków. Część z nich ma problemy z niepłodnością, część z bezpłodnością. Dowiedz się, jaka jest między nimi różnica.

Niepłodność czy bezpłodność - te dwa pojęcia są bardzo często mylone. Stosowanie ich jako synonimów jest błędem, ponieważ dotyczą dwóch odrębnych zjawisk, choć oczywiście dotyczą tej samej kwestii, czyli płodności.

Bezpłodność – co to znaczy?

Bezpłodność jest stałą niezdolnością do posiadania własnego potomstwa. U kobiet może być ona wynikiem niedrożności jajowodów, braku jajników lub macicy. Natomiast w przypadku mężczyzn bezpłodność zazwyczaj spowodowana jest trwałym uszkodzeniem nasieniowodów albo jąder w wyniku przebycia chorób zakaźnych, np. świnki lub w następstwie urazu bądź operacji.

Zobacz także: Te badania powinien zrobić każdy mężczyzna

Czym jest niepłodność?

Według wytycznych Polskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu, niepłodność można stwierdzić dopiero po 12 miesiącach regularnego, lecz nieskutecznego współżycia bez stosowania metod antykoncepcyjnych. Niepłodność uznaje się za chorobę społeczną, ale na szczęście w większości przypadków odwracalną.

Problem niepłodności dotyczy zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Do najczęstszych przyczyn żeńskiej niepłodności zalicza się wady anatomiczne macicy, problemy hormonalne, endometriozę oraz tzw. niepłodność immunologiczną, czyli sytuację, w której układ odpornościowy kobiety nie pozwala na prawidłowy rozwój zarodka.

Niepłodność męska również bywa skutkiem zaburzeń hormonalnych, a także wad w budowie plemników, impotencji czy przedwczesnego wytrysku.

Zaburzenia hormonalne u kobiet

Aż u 50 proc. pacjentek, które leczą się z powodu niepłodności, stwierdza się różnego rodzaju anomalie endokrynologiczne. Można je podzielić na dwie główne grupy. Pierwsza z nich będzie efektem nadmiaru męskiego hormonu, czyli testosteronu produkowanego przez jajniki bądź nadnercza. Druga natomiast wynika z niedoboru lub nadmiaru hormonów żeńskich, czyli estrogenów. Powyższym zaburzeniom hormonalnym prawie zawsze towarzyszą typowe objawy, takie jak skąpe lub zbyt obfite, nieregularne miesiączki, krwawienia międzymiesiączkowe, trądzik, nadmierne owłosienie ciała, otyłość brzuszna (tzw. typu męskiego).

Efektem długotrwale zaburzonego wydzielania hormonów może być tzw. zespół policystycznych jajników (PCOS). Podstawą jego terapii są doustne środki hormonalne, czasami jednak konieczne jest również leczenie operacyjne, polegające na usunięciu chorobowo zmienionych części jajników. Zabieg ten w 50 proc. przypadków przywraca jajnikom zdolność do wytwarzania komórek jajowych.

Dowiedz się więcej: Ból jajnika może być objawem wielu chorób. Kiedy boli jajnik?

Metoda in vitro

Gdy wszystkie konwencjonalne metody leczenia niepłodności zawodzą, ostatnią deską ratunku jest zabieg zapłodnienia pozaustrojowego, czyli in vitro.

Przyszła matka zdecydowana na ten krok początkowo przyjmuje leki (gonadotropiny, odpowiedniki naturalnych hormonów), które mają pobudzić jej jajniki do uwolnienia dojrzałych komórek jajowych. Leczenie gonadotropinami trwa zwykle 1-2  tygodnie i obejmuje jeden podskórny zastrzyk dziennie. Następnie reakcję jajników kontroluje się badaniem USG oraz testami krwi, mierzącymi poziom estrogenów. Po końcowej stymulacji jajeczkowania gotowe komórki jajowe są pobierane i zapładnianie plemnikami z nasienia ojca. Ostatecznie prawidłowo rozwijające się zarodki wprowadza się do jamy macicy, umożliwiając im zagnieżdżenie się i dalsze dojrzewanie.

Warto wiedzieć: Okiem eksperta: Badanie nasienia u mężczyzn. Na czym to polega?

Leczenie niepłodności jest procesem wymagającym ogromnej cierpliwości. Najczęściej stosowane terapie hormonalne rzadko dają natychmiastowe efekty. Ponadto towarzyszyć im mogą różne nieprzyjemne działania niepożądane, które są naturalnym elementem ingerencji w układ hormonalny. Należy jednak pamiętać, że niepłodność nie przekreśla szans na rodzicielstwo. Jest to przypadłość, którą da się przezwyciężyć.

___ 

ZdrowoBardzo / Katarzyna Plewka