Zespół Conna (hiperaldosteronizm pierwotny) jest przyczyną wysokiego ciśnienia

08.01.2020
Aktualizacja: 08.01.2020 13:47
Zespół Conna (hiperaldosteronizm pierwotny)
fot. Shutterstock

Zespół Conna, czyli hiperaldosteronizm pierwotny to hormonalnie uwarunkowane nadciśnienie tętnicze. Szacuje się, że hiperaldosteronizm pierwotny występuje u 5–10 proc. wszystkich chorych na nadciśnienie tętnicze i nawet u 20 proc. chorych z nadciśnieniem tętniczym opornym na leczenie. Choroba ta jest wynikiem zaburzonego wydzielania aldosteronu przez korę nadnerczy. Sprawdź, jakie są metody leczenia zespołu Conna.

Zespół Conna, nazywany również pierwotnym hiperaldosteronimem, to najczęstsza przyczyna wtórnego nadciśnienia tętniczego

Pierwotny hiperaldosteronizm, czyli zespół Conna, może wystąpić u osób w każdym wieku, ale najczęściej pojawia się między 30. a 50. rokiem życia, częściej u kobiet.

Zespół Conna (pierwotny hiperaldosteronizm): przyczyny

Zespół Conna cechuje się nadmiernym wydzielaniem aldosteronu przez korę nadnerczy, czyli zewnętrzną ich część.

Nadnercza to niewielkie narządy położone na górnych biegunach nerek (na górze nerek). Stanowią część układu gruczołów dokrewnych. Wytwarzają i uwalniają hormony, które regulują pracę całego organizmu.

Wytwarzany przez korę nadnerczy aldosteron wpływa w istotny sposób na objętość, ciśnienie krwi oraz równowagę elektrolitową. Wytwarzanie aldosteronu kontrolowane jest przez reninę, enzym produkowany w nerkach. Dlatego, gdy stężenie reniny wzrasta, na przykład z powodu niskiego ciśnienia krwi, obniżonego przepływu krwi przez nerki lub niedoboru sodu, wzrasta stężenie aldosteronu. Natomiast spadek stężenia reniny skutkuje spadkiem stężenia aldosteronu.

Nadmierne wytwarzanie aldosteronu w przebiegu zespołu Conna może być spowodowane przez:

  • guzki nadnerczy,
  • przerost nadnerczy,
  • raka nadnerczy,
  • nadczynność idiopatyczną (konkretna przyczyna jest nieznana).

Warto wiedzieć

Pierwotny a wtórny hiperaldosteronizm

Jeśli zwiększenie wydzielania aldosteronu związane jest z nieprawidłowościami zlokalizowanymi w obrębie samych nadnerczy, nosi nazwę hiperaldosteronizmu pierwotnego. Natomiast, gdy nieprawidłowości powodujące zwiększenie stężenia aldosteronu występują poza nadnerczami, mówi się o hiperaldosteronizmie wtórnym.

Zespół Conna (pierwotny hiperaldosteronizm): objawy

W przypadku zespołu Conna dochodzi do zbyt dużego wydzielania aldosteronu, a duże stężenie tego hormonu powoduje wzrost ciśnienia tętniczego (nadciśnienie tętnicze), obniżenie stężenia potasu (hipokalemia), podwyższenie pH krwi (zasadowica).

Podwyższone stężenie aldosteronu może być również przyczyną poliurii (zwiększonego oddawania moczu), wzrostu pragnienia, osłabienia, przejściowego porażenia, bólów głowy, zaburzeń rytmu serca, skurczów mięśni i mrowienia skóry.

Rzadko nadmiar aldosteronu powoduje hipernatremię, czyli podwyższone stężenie sodu we krwi.

Warto wiedzieć, że podwyższone ciśnienie tętnicze zwiększa ryzyko udaru mózgu, zawału serca, niewydolności serca i niewydolności nerek. Dlatego nie wolno lekceważyć tego stanu.

Podwyższone ciśnienie tętnicze objawia się bólami głowy, zaburzeniami widzenia, bólami w klatce piersiowej.

Zespół Conna (pierwotny hiperaldosteronizm): diagnozowanie

Badania w kierunku zespołu Conna, czyli pierwotnego hiperaldosteronizmu wykonuje się w sytuacji, gdy u osoby z nadciśnieniem tętniczym występuje hipokalemia, czyli niskie stężenie potasu we krwi.

Zespół Conna podejrzewać można także u osoby z nadciśnieniem tętniczym opornym na leczenie.

Diagnozowanie zespołu Conna polega na pobraniu krwi i oznaczeniu stężenia potasu, aldosteronu i tzw. aktywności reninowej osocza (ARO; renina). U osób z pierwotnym hiperaldosteronizmem stwierdza się zwykle zmniejszone stężenie potasu we krwi, zwiększone stężenie aldosteronu, zmniejszoną aktywność reninową osocza i podwyższony wskaźnik aldosteronowo-reninowy (ARR), wynikający z ilorazu dwóch poprzednich wartości. 

W celu znalezienie przyczyny pierowtnego hiperaldosteronizmu przeprowadza się scyntygrafię nadnerczy i cewnikowanie żył nadnerczowych, a także badania hormonalne, tomografię komputerową lub rezonans nadnerczy.

Zespół Conna (pierwotny hiperaldosteronizm): leczenie

Leczenie zespołu Conna nastawione jest na normalizację ciśnienia tętniczego, stężenia potasu w surowicy i wydzielania aldosteronu.

Jeśli przyczyną pierwotnego hiperaldosteronizmu jest gruczolak, to leczeniem z wyboru jest leczenie operacyjne polegające na usunięciu guzka wydzielającego aldosteron.

Leczenie farmakologiczne stosowane jest w przypadku przerostu kory nadnerczy, hiperaldosteronizmu rodzinnego lub przeciwwskazań do leczenia operacyjnego.

Zaleca się także utrzymywanie prawidłowej masy ciała, wysiłek fizyczny i stosowanie diety z ograniczeniem soli.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.