Zamknij

Często się stresujesz? To może być przyczyna wahania wagi

07.04.2021 13:06
Wahania wagi
fot. Shutterstock

W czasie pandemii doświadczasz niechcianych wahań wagi? Tyjesz lub chudniesz, chociaż wcale tego nie chcesz? Za pandemiczne wahania wagi mogą odpowiadać hormony, a w zasadzie hormony stresu, które wpływają zarówno na psychikę, jak i na wygląd człowieka. 

Według sondażu przeprowadzonego przez Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne aż 61 procent dorosłych Amerykanów zgłosiło niepożądaną zmianę masy ciała od początku pandemii.

Wyniki badania opublikowane w marcu 2021 roku pokazały, że podczas pandemii 42 procent respondentów przybrało niechcianą wagę. Z drugiej strony prawie 18 procent Amerykanów stwierdziło, że doświadczyło niepożądanej utraty wagi.

W Polsce nie jest lepiej. Eksperci z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny, którzy przygotowali kolejną edycję raportu pt. "Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej uwarunkowania 2020" napisali, że okresie pandemii od wiosny do jesieni 2020 r. roku około 28 proc. Polaków i Polek w wieku 20 lat lub więcej przyznało, że zwiększyło masę ciała.

Najczęściej tyli mężczyźni w wieku 20-44 lata i kobiety w wieku 45-64 lata. Częściej przybierały też na wadze osoby lepiej wykształcone.

Chociaż przybieranie na wadze wiąże się ze zmniejszeniem ruchu, pracą i nauką w domu, to zdaniem ekspertów nie jest to jedyny powód tycia lub chudnięcia w okresie pandemii.

Stres może być przyczyną tycia lub chudnięcia

Eksperci przekonują, że wahania wagi dotykające wielu ludzi w okresie pandemii mogą być związane z reakcją organizmu na stres zwaną reakcją ''walka lub ucieczka''. 

Jest to wrodzona reakcja, która wyewoluowała jako mechanizm przetrwania. Umożliwia ludziom szybką reakcję na ostry stres - jak u drapieżników - lub przystosowanie się do chronicznego stresu - na przykład niedoboru żywności.

W obliczu narażenia na stres organizm chce zachować czujność mózgu. Obniża więc poziom niektórych hormonów i substancji chemicznych w mózgu, aby odrzucić zachowania, które nie pomogą w nagłej sytuacji, i zwiększa stężenie innych hormonów.

Pod wpływem stresu organizm obniża poziom neuroprzekaźników, takich jak serotonina, dopamina i melatonina. Serotonina reguluje emocje, apetyt i trawienie. Tak więc niski poziom serotoniny zwiększa niepokój i może zmienić nawyki żywieniowe danej osoby.

Dopamina to kolejny poprawiający samopoczucie neuroprzekaźnik, który reguluje motywację zorientowaną na cel. Malejący poziom dopaminy może przełożyć się na niższą motywację do ćwiczeń, utrzymania zdrowego trybu życia czy wykonywania codziennych czynności.

Kiedy ludzie są pod wpływem stresu, wytwarzają również mniej melatoniny, hormonu snu, co prowadzi do problemów ze snem.

Epinefryna (adrenalina) i norepinefryna (noradrenalina) pośredniczą w zmianach fizjologicznych związanych ze stresem i ich stężenia są podwyższone w sytuacjach stresowych. Te zmiany biochemiczne mogą powodować wahania nastroju, wpływać na nawyki żywieniowe danej osoby, zmniejszać motywację zorientowaną na cel i zakłócać rytm dobowy.

A co z utratą wagi? Nie wszyscy w czasie pandemii przytyli, niektóre osoby zmagają się z niepożądaną utratą wagi. Eksperci to zjawisko również tłumaczą stresem.

Mózg jest połączony z jelitami poprzez dwukierunkowy system komunikacji zwany nerwem błędnym. Gdy człowiek jest głęboko zestresowany, jego ciało hamuje sygnały, które przechodzą przez nerw błędny i spowalnia proces trawienia. Kiedy tak się dzieje, ludzie doświadczają uczucia sytości.

Stres zawsze będzie częścią życia człowieka, ale są działania, które można podjąć, by zminimalizować jego działanie. Mogą to być ćwiczenia fizyczne lub relaksacyjne, medytacja, rozmowa z bliskimi, wyprawy za miasto, piesze wycieczki. Jeśli stres nie pozwala normalnie funkcjonować, pojawia się bezsenność, problem z apetytem, samooceną, nadmierna nerwowość lub apatia, warto zgłosić się po pomoc do psychologa.

ZOBACZ: Drugi lockdown: jak go przeżyć? Psycholog podpowiada, co może nas uchronić

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: sciencealert.com, theconversation.com