Subkliniczna, czyli utajona niedoczynność tarczycy. Jak ją rozpoznać?

30.07.2019
Aktualizacja: 30.07.2019 15:13
Subkliniczna niedoczynność tarczycy to zaburzenie utajone
fot. Shutterstock

Subkliniczna niedoczynność tarczycy to postać na tyle łagodna, że zwykle pozostaje w utajeniu. Postać subkliniczną niedoczynności tarczycy wykrywa się podczas badań hormonalnych, rzadko na podstawie występujących objawów. Choć utajona niedoczynność tarczycy nie jest groźna, to często przekształca się w jawną, wymagającą leczenia niedoczynność tego gruczołu. 

Subkliniczna niedoczynność tarczycy to stan, w którym podwyższonemu stężeniu tyreotropiny (TSH) towarzyszą prawidłowe stężenia wolnej tyroksyny i trójjodotyroniny (ft4, ft3) oraz brak objawów klinicznych niedoczynności lub ich łagodna postać. Z tego powodu subkliniczną niedoczynność tarczycy nazywa się niedoczynnością utajoną. 

Łagodna, subkliniczna niedoczynność tarczycy, występuje powszechnie, choć częstość jej występowania rośnie wraz z wiekiem i jest większa u kobiet niż u mężczyzn.

Subkliniczna niedoczynność tarczycy: przyczyny

Najczęstszą przyczyną podwyższonego stężenia TSH jest autoimmunologiczna choroba tarczycy. Przyczyną łagodnej niedoczynności tarczycy może być też przebyte leczenie jodem promieniotwórczym, operacja tarczycy lub naświetlanie szyi z zewnątrz. Przemijająca subkliniczna niedoczynność tarczycy może rozwinąć się po epizodach poporodowego, bezobjawowego lub olbrzymiokomórkowego zapalenia tarczycy.

Subkliniczna niedoczynność tarczycy: objawy

Objawy subklinicznej niedoczynności tarczycy są trudne do wykrycia, dlatego ta postać niedoczynności nazywana jest utajoną. U ludzi dorosłych mogą występować bóle głowy, nietolerancja zimna, zaparcia, obniżenie nastroju, stan chronicznego zmęczenia, a nawet zaburzenia nastroju i depresja.

Natomiast u dzieci subkliniczna niedoczynność tarczycy objawia się przedłużającą się żółtaczką noworodków, opóźnieniem w rozwoju psychofizycznym, nieprawidłowym wzrostem, trudnościami w przyjmowaniu pokarmów, zmniejszeniem ruchliwości, ochrypłym głosem, problemami ze skórą.

Subkliniczna niedoczynność tarczycy może mieć negatywny wpływ na zdrowie, tak wskazują badania, ale zależy to głównie od stężeń TSH i stopnia zaawansowania chorób tarczycy. Najczęstszym powikłaniem, a w zasadzie następstwem subklinicznej niedoczynności tarczycy jest jej przejście w postać jawną. Wskazuje się również na ryzyko wystąpienia zaburzeń lipidowych i dysfunkcji mięśnia sercowego. Niedoczynność tarczycy w ciąży, zwłaszcza nieleczona, może mieć także negatywny wpływ na płód. 

Subkliniczna niedoczynność tarczycy: diagnozowanie

Rozpoznanie subklinicznej niedoczynności tarczycy opiera się na ocenie wyników badań hormonalnych. Subkliniczną niedoczynność rozpoznaje się, jeżeli stężenie obwodowych hormonów tarczycy we krwi jest prawidłowe, natomiast stężenie TSH (hormonu tyreotropowego) jest nieznacznie podwyższone (powyżej górnej granicy normy).

Subkliniczna niedoczynność tarczycy: leczenie

Sposób leczenia subklinicznej niedoczynności tarczycy zależy od tego, jak wysokie jest stężenie TSH. Leczenia lewotyroksyną wymagają osoby z TSH >10 mUI/l lub z istotnie zwiększonym stężeniem przeciwciał anty-TPO. Takie osoby kieruje się na USG tarczycy w celu dokładnego określenia jej objętości oraz ewentualnych zmian echogeniczności charakterystycznych dla choroby Hashimoto. Leczenie podwyższonego TSH, ale wynoszącego mniej niż 10,0 mIU/l budzi kontrowersje i wielu lekarzy nie decyduje się na obniżanie TSH u takich pacjentów, a jedynie na obserwację.

Subkliniczna niedoczynność tarczycy dotyczy około 2 proc. ciężarnych kobiet i dzieci. Konieczność objęcia specjalną opieką tych osób spowodowana jest możliwymi niekorzystnymi skutkami położniczymi i zaburzeniami rozwoju dziecka w przypadku nieleczonego zaburzenia.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.