Prolaktyna może namieszać w życiu. Wysoki poziom jest przyczyną niepłodności

18.03.2019
Aktualizacja: 07.06.2019 16:09
Wysoki poziom prolaktyny może przyczyniać się do niepłodności
fot. Shutterstock

Prolaktyna pobudza układ rozrodczy do działania. Jej wysoki poziom jest objawem wielu chorób, może również przyczyniać się do niepłodności. Sprawdź, jakie są normy.

Prolaktyna to hormon produkowany głównie przez przedni płat przysadki mózgowej. Inne źródła prolaktyny to m.in. niektóre komórki układu odpornościowego, a w ciąży – łożysko. Prolaktyna stymuluje układ rozrodczy do działania, jajniki u kobiet i jądra u mężczyzn. Powiązana jest z działaniem hormonów płciowych, m.in. estrogenu i testosteronu, oraz hormonów tarczycy, m.in. TSH. Główną funkcją prolaktyny u kobiet jest pobudzanie laktacji. Hormon ten bierze również udział w reakcji stresowej.

Prolaktyna – wskazania do badania

Badanie stężenia prolaktyny zlecane jest przeważnie podczas diagnostyki niepłodności. Wskazaniem do badania mogą być również powtarzające się bóle głowy i zaburzenia widzenia, mlekotok czy powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn.

Dowiedz się więcejHiperprolaktynemia, czyli nadmiar prolaktyny

Jednym z objawów zaburzeń stężenia prolaktyny u kobiet mogą być również nieregularne miesiączki, a u mężczyzn – zaburzenia erekcji.

Prolaktyna – przygotowanie do badania

Badanie poziomu prolaktyny wykonywane jest z krwi żylnej bez obciążenia lub z obciążeniem metoklopramidem (MTC). Do niedawna test z doustnym obciążeniem MTC uznawany był za dokładniejszy w diagnostyce tzw. hiperprolaktynemii czynnościowej. Krew pobierało się najpierw na czczo, następnie brało metoklopramid, a kolejne badania wykonywano po godzinie i po dwóch. Obecnie odchodzi się od tego rozwiązania na rzecz badania prolaktyny bez obciążenia.

Kilka dni przed badaniem poziomu prolaktyny należy powstrzymać się od aktywności seksualnej, dużego wysiłku fizycznego oraz w miarę możliwości unikać stresujących sytuacji. Badanie prolaktyny najlepiej wykonać w 3.-7. dniu cyklu miesiączkowego. 

Prolaktyna – normy

W diagnostyce niepłodności i diagnostyce guzów przysadki mózgowej istotną rolę odgrywa uchwycenie podwyższonego poziomu prolaktyny. W zależności od metody stosuje się różne normy.

Prolaktyna – norma (w zależności od metody):

  • faza folikularna – do 23 µg/l,
  • faza lutealna – do 40 µg/l,
  • w trzecim trymestrze ciąży – do 400 µg/l.

Wyniki poziomu prolaktyny (w zależności od metody):

  • 5-25 ng/ml – wynik prawidłowy,
  • powyżej 25 ng/ml – możliwe nieregularne miesiączki i cykle bezowulacyjne,
  • powyżej 50 ng/ml – prawdopodobieństwo zatrzymania miesiączkowania,
  • powyżej 100 ng/ml – ryzyko guza przysadki.

U mężczyzn norma prolaktyny wynosi 5-20 µg/l.

Przyczyny podwyższonej prolaktyny

Przyczynami podwyższonej prolaktyny, oprócz guza przysadki mózgowej, mogą być m.in.:

Z kolei zbyt niski poziom prolaktyny może wystąpić m.in.:

  • po chirurgicznym leczeniu guza przysadki,
  • po urazie głowy,
  • po porodzie (martwica przysadki, zespół Sheehana),
  • w przebiegu gruźlicy,
  • w przebiegu sarkoidozy.

Leczenie zaburzeń poziomu prolaktyny polega na leczeniu schorzenia pierwotnego oraz przyjmowaniu odpowiednich leków (bromokryptyna, kabergolina).

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: mp.pl, endokrynologia.net