Poporodowe zapalenie tarczycy może przebiegać skrycie. Na czym polega?

02.08.2019
Aktualizacja: 02.08.2019 15:36
Poporodowe zapalenie tarczycy
fot. Shutterstock

Poporodowe zapalenie tarczycy to zaburzenia czynności tarczycy, które pojawiają się w ciągu roku po porodzie. Choć przypadłość ta wcale nie jest bardzo rzadka, to rozpoznaje się tylko nieliczne przypadki. Poporodowe zapalenie tarczycy może bowiem przebiegać skrycie i tylko u niektórych kobiet przechodzi w jawną postać niedoczynności lub nadczynności tarczycy.

Poporodowe zapalenie tarczycy to zespół przemijających lub trwałych zaburzeń czynności tarczycy rozwijających się w pierwszym roku po porodzie, lub po poronieniu. Jest to wariant autoimmunologicznego zapalenia tarczycy typu Hashimoto, które jest najczęstszą postacią zapalenia tarczycy i najczęstszą przyczyną rozwoju niedoczynności tarczycy

Szacuje się, że poporodowe zapalenie tarczycy występuje w Europie u 5-10 proc. kobiet po porodzie, ale tylko co czwarty przypadek jest rozpoznawany.

Poporodowe zapalenie tarczycy: przyczyny

Poporodowe zapalenie tarczycy wynika z ustania immunosupresyjnego działania łożyska i jest częstsze po kolejnym porodzie u kobiet, które wcześniej przebyły poporodowe zapalenie tarczycy oraz u kobiet z cukrzycą typu 1 lub z dodatnimi wywiadami rodzinnymi w kierunku chorób autoimmunologicznych.

Poporodowe zapalenie tarczy współistnieje z innymi schorzeniami autoimmunologicznymi: z cukrzycą typu I w 25 proc. przypadków, z chorobą Gravesa-Basedowa w okresie eutyreozy w 44 proc., z przewlekłym zapaleniem wątroby w 25 proc., z toczniem rumieniowatym układowym w 14 proc.

Czynnikiem prognostycznym, czyli tym, co może wskazywać na wystąpienie choroby po porodzie jest obecność przeciwciał przeciwko peroksydazie tarczycowej – aTPO. Stwierdzono, że przy wysokim stężeniu aTPO w I trymestrze ciąży w 50 proc. przypadków może rozwinąć się PZT, a w III trymestrze aż w 80 proc.

Do czynników ryzyka występowania poporodowego zapalenia tarczycy zalicza się: występowanie chorób tarczycy w rodzinie, przebyte spontaniczne lub indukowane poronienia oraz palenie tytoniu.

Choroba przebiega w kilku fazach. U mniej więcej 30 proc. kobiet chorych na poporodowe zapalenie tarczycy w ciągu 1-3 miesięcy po porodzie rozwija się nadczynność tarczycy, następnie niedoczynność trwająca 3-6 miesięcy, ale w ciągu roku zaburzenia czynności tarczycy ustępują spontanicznie.

U 20-30 proc. chorych kobiet po porodzie rozwija się izolowana nadczynność tarczycy z następującą eutyreozą, czyli prawidłowym stężeniem hormonów tarczycy we krwi. U 40-50 proc. kobiet rozwija się izolowana niedoczynność tarczycy z następującą eutyreozą. Najczęściej pojawia się niedoczynność tarczycy, a najrzadziej nadczynność z następującą niedoczynnością.

ZOBACZ: Niedoczynność tarczycy w ciąży: niedobór hormonów groźny dla matki i dziecka

Poporodowe zapalenie tarczycy: objawy

U większości kobiet poporodowe zapalenie tarczycy ma przebieg samoograniczający się i zwykle (u 80-90 proc. chorych) zaburzenia czynności tarczycy ustępują spontanicznie w ciągu roku po porodzie. Tylko w niektórych przypadkach przechodzi w pełnoobjawową, trwałą niedoczynność tarczycy. Może współwystępować z depresją poporodową. 

Objawy poporodowego zapalenia tarczycy są często lekceważone, bo takie objawy jak stan wyczerpania, złe samopoczucie, zaburzenia nastroju, skrócenie okresu laktacji uważane są zwykle za normalny stan po porodzie. 

Objawy niedoczynności tarczycy, która może rozwinąć się w wyniku poporodowego zapalenia tarczycy, charakteryzują się ogólnym wyczerpaniem z nietolerancją zimna, suchością skóry, zaburzeniami koncentracji, pamięci, ogólnymi dolegliwościami bólowymi, tendencją do zaparć, wypadaniem włosów. Natomiast objawy nadczynności to osłabienie, chwiejność emocjonalna, niepokój, zaburzenia snu, kołatanie serca, nietolerancja ciepła i utrata masy ciała.

Poporodowe zapalenie tarczycy: diagnozowanie

W badaniach tarczycy 2-6 miesiącu po porodzie gruczoł nie jest powiększony, nie boli. Natomiast w badaniach laboratoryjnych stwierdza się wysokie stężenie przeciwciał TPO, czasem przeciw tyreo-globulinie TG.

W fazie nadczynności tarczycy obserwuje się niskie stężenie TSH, podwyższone stężenie fT4 i fT3, a w fazie niedoczynności tarczycy stężenie TSH jest podwyższone.

Poporodowe zapalenie tarczycy: rozpoznanie

Leczenie fazy nadczynności tarczycy często nie jest potrzebne, bo objawy zwykle nie są nasilone. Jeśli występuje tachykardia, nietolerancja ciepła to objawy leczy się lekami b-adrenolitycznymi (leki przechodzą do pokarmu, dlatego leczenie musi być uzgodnione z lekarzem).

Jeśli występują objawy kliniczne niedoczynności tarczycy, kobieta planuje kolejną ciążę, lub gdy stężenie TSH jest większe niż 10 mU/l, wdraża się leczenie  L-tyroksyną . Natomiast, jeśli nie nie występują objawy niedoczynności tarczycy i stężenie TSH mieści się w przedziale 4-10 mU/l, a kobieta nie planuje następnej ciąży, leczenie nie jest konieczne. Zwykle lekarz ordynuje tylko obserwację.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: izba-lekarska.pl