Niedoczynność tarczycy: wyniki badań. Jak interpretować wynik?

13.08.2019
Aktualizacja: 17.09.2019 15:30
Badanie tarczycy
fot. Shutterstock

Niedoczynność tarczycy charakteryzuje niedostateczny poziom hormonów w stosunku do tego, jakie potrzeby ma organizm. Nieleczona lub nierozpoznana jeszcze niedoczynność może objawiać się ciągłym uczuciem zimna, zmęczeniem, depresją, tyciem. Dlatego, jeśli pojawią się niepokojące objawy, lepiej szybko zbadać poziom hormonów. Sprawdź, jaki wynik świadczy o niedoczynności.

Niedoczynność tarczycy cechuje niedostateczne wydzielanie hormonów przez tarczycę w stosunku do potrzeb organizmu. 

Tarczyca wytwarza i uwalnia do organizmu dwa hormony: trijodotyroninę (T3) oraz tyroksynę (T4), które regulują funkcje większości tkanek organizmu, wpływają na metabolizm i produkcję ciepła. Praca tarczycy kontrolowana jest przez przysadkę mózgową za pomocą hormonu tyreotropowego (TSH) pobudzającego tarczycę do produkcji hormonów.

Ponieważ czynności tarczycy i przysadki pozostają w ścisłej zależności, niedobór hormonów tarczycy stymuluje przysadkę do produkcji TSH. Zatem wysokie ponad normę stężenie TSH może sugerować, że w organizmie jest za mało hormonów tarczycy.

Najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy jest zapalenie tarczycy, w szczególności choroba Hashimoto. Częstą przyczyną niedoczynności tarczycy jest również usunięcie tarczycy z powodów medycznych (np. raka), rzadziej niedoczynność wynika z niedoboru jodu lub wrodzonego zaburzenia, a jeszcze rzadziej stanowi skutek choroby przysadki mózgowej. Zdarza się jednak, że niedoczynność tarczycy powodowana jest działaniem niektórych leków (np. Cordarone, Opacorden).

Niedoczynność tarczycy: badania/rozpoznanie

W celu rozpoznania niedoczynności tarczycy wykonuje się badania hormonalne. W pierwszej kolejności wykonuje się oznaczenie stężenia hormonu tyreotropowego (TSH). Stężenie TSH pozwala na wykrycie nawet bezobjawowej, czyli subklinicznej niedoczynności tarczycy, którą cechuje właściwy poziomem innych hormonów i brak objawów.

Otrzymanie wyniku TSH nieco powyżej normy nie świadczy jeszcze o niedoczynności. Nieprawidłowy wynik TSH występuje na przykład w okresie zdrowienia po infekcjach, dlatego rozpoznanie choroby weryfikuje się w kolejnych badaniach.

Jeśli wynik TSH będzie nieprawidłowo wysoki, powyżej górnej granicy normy, to zleca się pomiar stężenia tyroksyny FT4. 

Niedoczynność tarczycy: wyniki badań

Subkliniczną, bezobjawową niedoczynność tarczycy stwierdza się, gdy stężenie TSH wykracza poza górną granicę normy, ale nie jest większe niż 10 µIU/ml (inaczej mIU/l).

Pierwotną niedoczynność tarczycy związaną z chorobą tarczycy, a nie chorobą przysadki, rozpoznaje się, gdy podwyższonemu stężeniu TSH towarzyszy obniżone stężenie FT4.

Po rozpoznaniu niedoczynności tarczycy lekarz stara się ustalić przyczynę zaburzenia, bo to w dużej mierze determinuje sposób leczenia. W tym celu wykonuje się USG tarczycy, dzięki czemu można wykryć na przykład zmniejszoną wielkość tarczycy oraz obniżoną echogeniczność występujące w chorobie Hashimoto.

W przypadku wątpliwości pomocne jest oznaczenie stężeń przeciwciał przeciwtarczycowych w surowicy, a zwłaszcza przeciwciał przeciwko tyreoperoksydazie (anty-TPO) lub przeciwko tyreoglobulinie (anty-TG) – podwyższone stężenie anty-TPO jest charakterystyczne dla choroby Hashimoto.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.