Niedoczynność tarczycy w ciąży: niedobór hormonów groźny dla matki i dziecka

25.06.2019
Aktualizacja: 17.09.2019 15:50
Niedoczynność tarczycy w ciąży
fot. Shutterstock

Niedoczynność tarczycy w ciąży stanowi zagrożenie dla matki i płodu. Rozwijający się płód wykorzystuje hormony tarczycy matki, a gdy tych jest zbyt mało, może dojść do powikłań w rozwoju.  Niedoczynność tarczycy powinna być możliwie szybko rozpoznana i leczona. Dlatego kobiety powinny badać hormony przed zajściem w ciążę, a także na samym początku jej rozwoju.

Niedoczynność tarczycy w ciąży to stan niebezpieczny dla matki i dziecka. Niedoczynność to sytuacja, gdy tarczyca produkuje zbyt mało hormonów w stosunku do potrzeb organizmu. Najczęstszą przyczyną niedoczynność tarczycy w ciąży jest choroba Hashimoto, ale przyczyn nieodpowiedniej ilości hormonów może być więcej. 

Niedoczynność tarczycy należy rozpoznać jak najszybciej i wdrożyć odpowiednie leczenie. Nieleczona niedoczynność może skutkować problemami ze zdrowiem matki i nieodpowiednim rozwojem płodu.

Niedoczynność tarczycy w ciąży: przyczyny

Główną przyczyną niedoczynności tarczycy u kobiet w ciąży jest choroba Hashimoto, czyli przewlekłe autoimmunologiczne (limfocytowe) zapalenie tarczycy. Niedoczynność może również występować po operacyjnym usunięciu tarczycy lub leczeniu jodem promieniotwórczym.

ZOBACZ: Hashimoto, czyli przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy. Na czym polega ta choroba? 

Niedoczynność tarczycy w ciąży: objawy

Rozpoznanie niedoczynności tarczycy w okresie ciąży może być problematyczne, ponieważ niektóre objawy, takie jak osłabienie, zwiększenie masy ciała, senność czy zaburzenia koncentracji, mogą występować także w przebiegu prawidłowej ciąży. Do typowych objawów niedoczynności tarczycy zalicza się stałe uczucie zimna, zaparcie, suchą skórę,zaburzenia koncentracji, pogorszenie nastroju.

U wielu kobiet z utajoną niedoczynnością tarczycy nie stwierdza się żadnych objawów, a chorobę wykrywa się tylko na podstawie badań hormonalnych.

Objawy niedoczynności są bardzo różne

Objawy niedoczynności tarczycy mogą mieć różne nasilenie. U niektórych osób są łagodne, u innych wyjątkowo dokuczliwe. Ich nasilenie może również zmieniać się z biegiem czasu. Osoby z łagodna niedoczynnością tarczycy mogą w ogóle nie odczuwać żadnych objawów. Natomiast skutki ciężkiej niedoczynności obejmują niepłodność, choroby serca.

Zarówno jawna, jak i utajona niedoczynność tarczycy wpływa negatywnie na przebieg ciąży i zdrowie ciężarnej. Nieleczona niedoczynność może wywołać stan przedrzucawkowy i przedwczesny poród.

Niedoczynność tarczycy w ciąży ma również niekorzystny wpływ na rozwój płodu. Na wczesnym etapie ciąży, gdy tarczyca płodu nie produkuje jeszcze hormonów, jedynym ich źródłem jest tarczyca matki. Chociaż w późniejszym okresie stopniowo zwiększa się produkcja hormonów tarczycy płodu, to jednak praktycznie do końca ciąży płód korzysta z hormonów tarczycy matki. Dlatego w przypadku niedoboru hormonów, stan ten odczuwa nie tylko ciężarna, ale również dziecko. 

Ponieważ hormony tarczycy są niezbędne do prawidłowego rozwoju mózgu, to ich niedobór może prowadzić do powikłań w rozwoju tego niezwykle ważnego narządu. 

Niedoczynność tarczycy w ciąży: diagnozowanie

Rozpoznanie niedoczynności tarczycy opiera się na określeniu stężenia TSH. Jeśli wynik badania jest nieprawidłowy (powyżej górnej granicy normy), konieczne jest oznaczenie stężenia wolnej tyroksyny (FT4).

Jawną niedoczynność tarczycy rozpoznaje się wtedy, gdy zwiększonemu stężeniu TSH towarzyszy zmniejszone stężenie FT4. Utajoną, czyli subkliniczną niedoczynność tarczycy rozpoznaje się, gdy zwiększonemu stężeniu TSH towarzyszy prawidłowe stężenie FT4.

Konieczne jest również rozpoznanie przyczyny niedoczynności. W tym celu wykonuje się USG tarczycy oraz oznaczenie stężeń przeciwciał przeciwtarczycowych w surowicy.

Niedoczynność tarczycy w ciąży: leczenie

Leczenie niedoczynności tarczycy u kobiet w ciąży polega na doustnym podawaniu tyroksyny (T4). U kobiet leczonych z powodu niedoczynności tarczycy przed zajściem w ciążę, zazwyczaj istnieje konieczność zwiększenia dawki leku podczas ciąży. Jeśli niedoczynność zostanie wykryta u kobiety przed zajściem w ciążę, to zwykle zaleca się powstrzymanie od starań o dziecko do czasu osiągnięcia bezpiecznego poziomu TSH. 

Niedoczynność tarczycy w trakcie leczenia tyroksyną nie jest przeciwwskazaniem do karmienia piersią.

Niedoczynność tarczycy w chorobie Hashimoto a ciąża

Niedoczynność tarczycy w ciąży najczęściej występuje w chorobie Hashimoto. Jest to zapalenie tarczycy, przewlekła choroba autoimmunologiczna.

Choroba Hashimoto może nie zostać rozpoznana za pomocą badania TSH i USG tarczycy, konieczne jest oznaczenie stężenia przeciwciał przeciwtarczycowych w surowicy, a zwłaszcza przeciwciał przeciwko tyreoperoksydazie (anty-TPO) lub przeciwko tyreoglobulinie (anty-TG).

Choroba Hashimoto jest zazwyczaj uwarunkowana genetycznie. Osoby, u których w rodzinie występują choroby tarczycy, powinny regularnie badać poziom hormonów, by jak najszybciej rozpoznać chorobę.

Dobra wiadomość jest taka, że u noworodków kobiet z prawidłowo leczoną chorobą Hashimoto w okresie ciąży nie stwierdza się zaburzeń rozwojowych.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: mp.pl; endokrynologia.net