Kalcytonina pełni w organizmie ważną rolę. Kiedy ją badać? Jakie są normy?

31.07.2019
Aktualizacja: 31.07.2019 16:43
Stężenie kalcytoniny bada się z próbki krwi
fot. Shutterstock

Kalcytonina to hormon niezwykle ważny. Bierze udział w regulacji gospodarki wapniowo-fosforowej organizmu, wpływa na metabolizm kości, zmniejsza wydzielanie soku żołądkowego i trzustkowego. Poziom kalcytoniny wpływa istotnie na pracę organizmu. Dowiedz się, kiedy trzeba zbadać stężenie kalcytoniny. Jakie są normy tego hormonu?

Kalcytonina to hormon polipeptydowy, czyli zbudowany z łańcucha aminokwasów, wytwarzany przez komórki C gruczołu tarczowego.

Wytwarzanie kalcytoniny nie jest regulowane przez przysadkę mózgową, jak ma to miejsce w przypadku hormonów tarczycy FT3 i FT4. Jej wytwarzanie zależy przede wszystkim od stężenia jonów wapnia we krwi. Receptory znajdujące się na komórkach C tarczycy są wrażliwe na stężenie jonów wapnia w osoczu krwi - wzrost stężenia wapnia powoduje zwiększenie wydzielania kalcytoniny, a spadek zmniejszenie wydzielania tego hormonu.

Kalcytonina: funkcję w organizmie

Kalcytonina zmniejsza stężenie jonów wapnia w surowicy krwi, wpływa na metabolizm kości, zmniejsza wchłanianie zwrotne wapnia, fosforu i sodu w kanalikach nerkowych, zmniejsza wydzielanie soku żołądkowego i trzustkowego.

Działa na tkankę kostną poprzez hamowanie resorpcji (wchłaniania) kości przez zmniejszenie liczby i aktywności komórek kościogubnych (osteoklastów). Kalcytonina pobudza również we wczesnej fazie tworzenie kości przez aktywację komórek kościotwórczych.

Hormon ten ma działanie przeciwbólowe, najprawdopodobniej poprzez uwalnianie endorfin w ośrodkowym układzie nerwowym.

Kalcytonina: wskazania do stosowania

Kalcytoninę w postaci roztworu do wstrzykiwań lub wlewów stosuje się u osób chorych na osteoporozę, chorobę Pageta oraz przełom hiperkalcemiczny lub przewlekłą hiperkalcemię spowodowana osteolizą nowotworową, nadczynność przytarczyc, unieruchomienie lub zatruciem witaminą D, cierpiących z powodu bólów kości w przebiegu osteolizy lub osteopenii. Natomiast kalcytoninę w postaci aerozolu do nosa stosuje się w leczeniu osteoporozy pomenopauzalnej.

W leczeniu wykorzystuje się kalcytoninę łososiową, która charakteryzuje się silniejszym i dłuższym działaniem farmakologicznym.

Kalcytonina: badania

Wskazaniem do badania poziomu kalcytoniny jest podejrzenie raka tarczycy,  podejrzenie przerostu (hiperplazji) komórek C tarczycy. Kalcytoninę bada się również w celu monitorowania postępów w leczeniu raka rdzeniastego tarczycy.

Badaniom stężenia kalcytoniny powinny również poddawać się osoby obciążone genetycznie, znajdujące się w grupie ryzyka nowotworów tarczycy.

Poziom kalcytoniny bada się z pobranej próbki krwi. Osoba zgłaszająca się na takie badanie powinna być na czczo (przynajmniej 8-12 godzin od ostatniego posiłku). W dniu poprzedzającym badanie krwi należy unikać obfitych i tłustych posiłków oraz spożywania alkoholu. Krew pobierana jest w godzinach porannych. Należy pamiętać, aby tuż przed pobraniem krwi unikać stresu i wysiłku fizycznego (bezpośrednio przed pobraniem wskazany jest ok. 15-minutowy odpoczynek).

Kalcytonina: normy

Poziom kalcytoniny we krwi zależy od wieku, płci, metody oznaczania. Dlatego też nie podaje się standardowych zakresów referencyjnych. Do każdego wyniku badania dołączony jest zakres referencyjny (normy) i na tej podstawie pacjent może ocenić, czy wynik mieści się w normie, przy czym oceny dokonuje zawsze lekarz prowadzący, który zlecił wykonanie badania. Warto wiedzieć, że stężenie kalcytoniny może być wyższe u kobiet w ciąży.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.