Hashimoto u mężczyzn: przyczyny, objawy, leczenie choroby

26.08.2019
Aktualizacja: 17.09.2019 15:19
Choroba Hahsimoto u mężczyzny
fot. Shutterstock

Hahsimoto u mężczyzn nie jest częstym zjawiskiem, ale trudno w tym przypadku o dokładne dane. Panowie rzadziej niż Panie zjawiają się w gabinecie u endokrynologa i z tego powodu wielu mężczyzn nie wie, że żyje z nierozpoznaną chorobą tarczycy. Szacuje się jednak, że choroba Hashimoto może dotyczyć ok. 1 procenta dorosłych mężczyzn. 

Hahimoto u mężczyzn to nie mit. Panowie tak samo, jak Panie chorują na tę chorobę, choć często o tym nie wiedzą. Hahimoto to przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy, jest chorobą o podłożu autoimmunologicznym. Jest najczęstszą przyczyną niedoczynności tego narządu.

Drażliwość, ciągle zmęczenie, zwiększenie masy ciała, zaparcia, nadciśnienie tętnicze - objawom tym często przypisuje się nieodpowiednie źródło, w tym stresująca pracę, mało aktywny tryb życia, problemy osobiste. Przyczyną może być jednak tarczyca. Jeśli próbie wyeliminowania czynników, takich jak nieodpowiednia dieta, stresujące otoczenie, brak aktywności, objawy utrzymują się, to warto zgłosić się na konsultację do lekarza endokrynologa.

Hashimoto u mężczyzn: objawy

W normalnych warunkach układ immunologiczny chroni organizm przed zakażeniami. Jednak w przypadku choroby Hahsimoto, w wyniku nieprawidłowego pobudzenia układu immunologicznego dochodzi do powstawania przeciwciał przeciwko własnej tarczycy. Powoduje to przewlekłe niebolesne zapalenie tarczycy, które powoli, nawet przed długie lata, niszczy ten gruczoł i prowadzi do zmniejszenia produkcji hormonów.

Objawy Hahimoto można podzielić zatem na dwie grupy: objawy miejscowe związane z wielkością tarczycy i objawy związane z niedoborem hormonów tarczycy (niedoczynnością). 

Na początku tarczyca może być powiększona, Hashimoto jest bowiem jedną z najczęstszych przyczyn wola. W miarę upływu czasu, w trakcie dalszego rozwoju choroby, tarczyca zmniejsza się, ale mogą pojawić się guzki. Choroba Hahimoto może długo pozostawać niezdiagnozowana, bo nie wywołuje bólu w obrębie szyi, a objawy mogą być dyskretne.

Objawy rozwijają się powoli i mają różne nasilenie. Im dłużej rozwija się niedoczynność i im bardziej jest nasilona, tym bardziej wyraziste sobą objawy. 

Objawy Hashimoto związane z niedoczynnością tarczycy:

  • ciągłe uczucie zimna,
  • zmęczenie/senność,
  • depresja,
  • zaburzenia pamięci,
  • zwiększenie masy ciała,
  • rzadsze oddawanie stolca/zaparcia,
  • spowolnienie czynności serca, nadciśnienie tętnicze,
  • sucha, łuszcząca się, blada skóra, suche włosy.

Skutkiem nasilonej niedoczynności tarczycy w przebiegu Hahimoto może być spadek libido. Niedobór hormonów tarczycy może powodować niemal całkowitą utratę zainteresowania współżyciem. Nieleczone Hahimoto może być również przyczyną niepłodności.

Hormony tarczycy odgrywają kluczową rolę w układzie płciowym i tym samym przyczyniają się do zachowania płodności. Regulują wydzielanie androgenów, tym samym wpływając na jakość i ilość nasienia. Dlatego mężczyźni chorujący na Hashimoto mogą mieć problem z poczęciem dziecka. Na szczęście odpowiednia diagnoza i podjęcie leczenia pozwalają zwykle rozwiązać problem.

Hashimoto u mężczyzn: diagnozowanie

W przypadku wystąpienia objawów wskazujących na niedoczynność tarczycy należy się zgłosić do lekarza rodzinnego, który zdecyduje o konieczności oznaczenia stężenia TSH. Jeśli wynik będzie nieprawidłowy (TSH powyżej normy), to konieczne jest oznaczenie stężenia wolnej tyroksyny (FT4). Niedoczynność tarczycy rozpoznaje się wtedy, gdy zwiększonemu stężeniu TSH towarzyszy zmniejszone stężenie FT4. 

Rozpoznanie niedoczynności to dopiero pierwszy krok. Lekarz zleci kolejne badania, by ustalić przyczynę zaburzenia. W tym celu wykonuje się USG tarczycy: w przebiegu choroby Hashimoto stwierdza się zmniejszenie lub zwiększenie tarczycy i/lub zmniejszoną jej echogeniczność oraz oznacza się stężenia przeciwciał przeciwtarczycowych w surowicy, a zwłaszcza przeciwciał przeciwko tyreoperoksydazie (anty-TPO) lub przeciwko tyreoglobulinie (anty-TG): dla choroby Hashimoto charakterystyczne jest zwiększone stężenie anty-TPO.

Hashimoto u mężczyzn: leczenie

Samo istnienie zapalenia tarczycy zwykle nie jest groźne, leczy się konsekwencje zapalenia, czyli w przypadku Hahismoto niedoczynność, a rzadziej nadczynność tarczycy, a także powiększenie gruczołu.

Ponieważ dokładne przyczyny rozwoju choroby Hashimoto nie są znane, nie można ich leczyć, leczy się nadczynność lub niedoczynność według ogólnie przyjętych reguł. W przypadku niedoczynności chorzy przyjmują hormony w celu uzupełnienia niedoborów, a w przypadku nadczynności leki przeciwtarczycowe, hamujące produkcje hormonów tarczycy. 

Chorzy na Hashimoto muszą również zdawać sobie sprawę z faktu, że choroby autoimmunologiczne, takie jak limfocytowe zapalenie tarczycy ze wszystkich rodzajów schorzeń są najbardziej wrażliwe na różne czynniki, takie jak  stres emocjonalny, palenie tytoniu, spożywanie alkoholu, niewłaściwe żywienie, brak aktywności fizycznej i brak snu. Choć nie udowodniono, by Hahismoto można było wyleczyć dietą lub aktywnością fizyczną, to dbanie o zdrowie  znacznie poprawia jakość życia i wspomaga leczenie. 

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.