Grasica to klucz do odporności. Jakie funkcje pełni ten gruczoł?

11.04.2019
Aktualizacja: 11.04.2019 14:55
Grasica położona jest w śródpiersiu
fot. Shutterstock

Grasica to gruczoł bardzo potrzebny. Niewiele osób wie, jak ważną funkcję pełni w organizmie. Bez grasicy nie byłoby układu odpornościowego. To gruczoł, który pełni rolę nauczyciela, czuwa nad rozwojem węzłów chłonnych i śledziony, które po zaniku grasicy przejmują jej funkcje. To właśnie dzięki ciężkiej pracy grasicy organizm człowieka jest w stanie odpowiednio reagować na szkodliwe dla niego drobnoustroje.

Grasica to gruczoł o nieregularnym kształcie, który znajduje się w śródpiersiu: w przestrzeni klatki piersiowej ograniczonej z przodu przez mostek, z tyłu przez kręgosłup i płuca po bokach. W śródpiersiu, oprócz grasicy, znajdują się również takie narządy jak serce, przełyk, tchawica, aorta, węzły chłonne.

Grasica to gruczoł zanikający, tymczasowy. U zdrowego człowieka wzrost gruczołu trwa do 2.-3. roku życia, do momentu, gdy osiąga on swoją maksymalną wagę, czyli ok. 30-40 gramów. Później, po okresie dojrzewania, grasica zaczyna zanikać, a jej aktywność spada. Po 60. roku życia grasica jest naprawdę mała, waży nawet mniej niż 0,5 g. Gruczoł, gdy zanika, zostaje wypełniony tkanką tłuszczową i wtedy nazywany jest ciałem tłuszczowym zamostkowym. 

ZOBACZ: Układ odpornościowy to nasza obronna tarcza. Co osłabia odporność?

Funkcje grasicy

Grasica wchodzi w skład układu limfatycznego. Gruczoł ten odpowiada za rozwój układu odpornościowego, ponieważ kontroluje kształtowanie się obwodowych tkanek limfatycznych: węzłów chłonnych i śledziony. Gdy zaczyna zanikać, to właśnie węzły chłonne i śledziona przejmują jej funkcje. 

Grasica ma wpływ na wzrost, zdolności rozrodcze i metabolizm, zapobiega również rozwojowi alergii. To właśnie w grasicy dojrzewają białe krwinki (limfocyty T grasiczozależne), których zadanie w systemie immunologicznym jest kluczowe, ponieważ pobudzają i wytwarzają one przeciwciała niszczące chore komórki, także komórki nowotworowe. Komórki grasicy wędrują do obwodowych tkanek limfatycznych i zasiedlają je, dlatego układ chłonny może funkcjonować nawet po usunięciu grasicy.

Bez dobrze funkcjonującej grasicy nie ma dobrze funkcjonującego układu odpornościowego. 

Grasica produkuje hormony takie jak:

  • tymozyna: przyspiesza dojrzewanie limfocytów T, ma działanie przeciwnowotworowe przez pobudzanie limfopoezy, pełni funkcję w zwalczaniu chorób autoimmunologicznych
  • grasiczy czynnik humoralny (THF): przyspiesza dojrzewanie limfocytów T, zapobiega chorobom autoimmunologicznym, podnosi ogólną odporność i przyspiesza procesy regeneracji tkanek
  • tymulina: stymuluje produkcję limfocytów T
  • tymopoentyna: zapobiega nużliwości mięśniowej

Zaburzenia pracy grasicy

Grasica zanika stopniowo i spada też jej aktywność, a u osób starszych jest jej naprawdę niewiele. Dlatego wraz z wiekiem wzrasta częstotliwość występowania chorób autoimmunologicznych i przypadków pojawiania się komórek złośliwych, czyli rakowych. 

Na działanie grasicy ma wpływ nie tylko czas. Jej pracę zaburzać może niewłaściwa dieta, nadmiar stresu, zbyt częste leczenie antybiotykami. Gruczoł ten źle reaguje także na używki, w tym alkohol, papierosy, narkotyki. Grasica jest podatna na niekorzystne działanie nadmiaru estrogenów w antykoncepcji. 

W wyniku działania niekorzystnych czynników, a także na skutek rozwoju nowotworów grasicy, może dojść do przerostu tego gruczołu. 

Przerostom oraz nowotworom grasicy towarzyszą:

  • miastenia
  • układowy toczeń trzewny
  • nadczynność tarczycy
  • niedokrwistość aplastyczna
  • inne choroby autoimmunizacyjne

Natomiast choroby związane z zanikiem grasicy to zespół di Georg'a (choroba genetyczna) i zespół SCID (ciężki złożony niedobór odporności).

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.