Choroba Cushinga: zmiana sylwetki i zachowania. Jak rozpoznać objawy?

22.03.2019 14:25
Choroba Cushinga powodowana jest

Choroba Cushinga występuje rzadko, ale jest poważnym schorzeniem. Z powodu nadmiaru kortyzolu we krwi, u chorych na chorobę Cushinga zaczynają pojawiać się charakterystyczne objawy: tendencja do tycia w określonych obszarach ciała, pojawienie się rozległych rozstępów, znaczne osłabienie mięśni, a także wahania nastroju. To choroba, której nie wolno lekceważyć, bo może prowadzić do groźnych dla zdrowia i życia powikłań.

Choroba Cushinga to schorzenie, które charakteryzuje się występowaniem zespołu objawów (zwanych zespołem Cushinga) związanych z hiperkortyzolemią, czyli zwiększonym stężeniem kortyzolu we krwi.

Choroba Cushinga nie występuje często, corocznie diagnozuje się ją u 1 na 100 tys. osób, przy czym kobiety chorują aż ośmiokrotnie częściej niż mężczyźni.

Przyczyny choroby Cushinga

Przyczyną choroby Cushinga jest zwiększone stężenie kortyzolu we krwi, co spowodowane jest nadmiernym wydzielaniem hormonu adrenokortykotropowego (ACTH) przez przysadkę mózgową. 

Przysadka mózgowa steruje pracą nadnerczy, w warunkach prawidłowych wydziela hormon adrenokortykotropowy, by pobudzić nadnercza do produkcji kortyzolu. Jednak w niektórych przypadkach, przysadka zaczyna wydzielać zbyt dużo ACTH, co prowadzi do nadczynności kory nadnerczy i wytwarzania przez nie oraz wydzielania zbyt dużej ilości kortyzolu. 

Najczęstszą przyczyną nadmiernego wydzielania hormonu adrenokortykotropowego przez przysadkę jest łagodny guz, gruczolak przysadki. Nadmiar kortyzolu we krwi prowadzi do występowania objawów tzw. zespołu Cushinga.

Choroba Cushinga a zespół Cushinga

Choroba Cushinga jest często mylona z zespołem Cushinga. Choć w obu przypadkach występuje nadmierna produkcja hormonu adrenokortykotropowego, to przyczyny występowania nadmiaru ACTH są różne.

Objawy choroby Cushinga

Choroba Cushinga charakteryzuje się występowaniem zespołu objawów, będących wynikiem podwyższonego stężenia kortyzolu we krwi. Podwyższony kortyzol wywołuje zmiany w wyglądzie i zachowaniu człowieka - zmiany te zależą od przyczyny i długości trwania choroby. Zwykle na początku objawy są mniej zauważalne, jednak z biegiem czasu zmiany w wyglądzie, samopoczucie i ogólnym stanie zdrowia pogłębiają się.

Chorzy na chorobę Cushinga mają tendencje do tycia, przybierają na masie szczególnie w okolicy tułowia, na karku (,,bawoli kark'') oraz na twarzy (,,buzia jak księżyc''). Na ciele pojawiają się szerokie, rozległe, czerwone rozstępy, skóra staje się cienka i wrażliwa, na twarzy pojawia się rumień, a czasami również trądzik. Mięśnie na udach i rękach słabną i zmniejszają się, co powoduje, że sylwetka staje się nienaturalna - duży brzuch, chude ręce i nogi. Skóra osób chorych na chorobę Cushinga jest także podatna na tworzenie się siniaków. Kobiety mogą ponadto zmagać się z nadmiernym owłosieniem, zaburzeniami menstruacji. Dzieci chore na Cushinga mają tendencję do tycia, a ich wzrost jest spowolniony. 

Do objawów choroby Cushinga zalicza się:

  • otyłość w okolicy brzucha, twarzy, karku;
  • nalana twarz i obrzęk powiek;
  • szerokie, czerwone rozstępy na skórze;
  • osłabienie mięśni kończyn (nienaturalnie chude kończyny);
  • zaczerwienienie (rumień) twarzy;
  • trądzik i łojotok;
  • zaburzenia miesiączkowania u kobiet;
  • nadmierne owłosienie u kobiet (hirsutyzm);
  • nadciśnienie tętnicze;
  • zmiany/wahania nastroju;
  • bóle kości.

Przyczyną choroby są zwykle guzy przysadki. Małe guzy nie powodują najczęściej żadnych objawów neurologicznych, ale duże mogą wywoływać bóle głowy i zaburzenia widzenia.

Gdy pojawią się objawy wskazujące na chorobę Cushinga należy zgłosić się na wizytę do lekarza endokrynologa. Ważne jest wykluczenie polekowego zespołu Cushinga. 

Diagnozowanie choroby Cushinga

W celu rozpoznania choroby Cushinga, u chorych w pierwszej kolejności wykonuje się badania potwierdzające nadmiar kortyzolu we krwi. Należy wcześniej wykluczyć polekowy zespół Cushinga.

Po potwierdzeniu nadmiaru kortyzolu przeprowadza się dodatkowe badania, które mają na celu wyjaśnienie, co jest przyczyną nieprawidłowości. 

W tym celu wykonuje się:

  • badania biochemiczne;
  • oznaczenia stężenia ACTH w surowicy krwi rano;
  • test hamowania z doustnym podaniem 8 mg deksametazonu przez dwa dni, wykonywany w warunkach szpitalnych;
  • test stymulacji z dożylnym podaniem kortykoliberyny (CRH);
  • badania obrazowe: rezonans magnetyczny przysadki.

Leczenie choroby Cushinga

Jedyną metodą leczenia choroby Cushinga jest usunięcie guza przysadki mózgowej przez zatokę klinową. Przed leczeniem stosuje się leki zmniejszające stężenie kortyzolu. 

Gdy operacja jest niemożliwa lub z jakiegoś powodu się nie powiedzie, u chorych stosuje się radioterapię. 

Chorzy, nawet po skutecznym leczeniu operacyjnym, wymagają stałej opieki endokrynologicznej. Muszą regularnie poddawać się badaniom, ponieważ istnieje ryzyko nawrotu choroby.

Warto wiedzieć

Chorobę Cushinga trzeba leczyć

Nieleczona choroba Cushinga będzie powodować coraz większe narastanie objawów, w tym osłabienie mięśni, zmęczenie, depresję, spowolnione lub utrudnione gojenie się ran, osteoporozę i zwiększoną podatności na infekcje i zachorowania, włączając zapalenie płuc i gruźlicę. Nieleczona choroba może prowadzić do groźnych powikłań i znacznie zwiększa ryzyko zgonu.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: mp.pl