Zamknij

Bezsenność zwiększa ryzyko cukrzycy. Szczególnie narażona jest jedna grupa osób

25.11.2021
Aktualizacja: 25.11.2021 12:00
Bezsenność zwiększa ryzyko cukrzycy
fot. Shutterstock

Bezsenność nie tylko uprzykrza życie i sprawia, że trudno jest na co dzień dobrze funkcjonować. Może też prowadzić do rozwoju chorób cywilizacyjnych. Naukowcy udowodnili, że bezsenność zwiększa ryzyko cukrzycy u młodych osób i jest ono tym wyższe, im dłużej trwa bezsenność.

Badanie opublikowane w piśmie „Diabetes/Metabolism Research and Reviews” dowiodło, że osoby poniżej 40. roku życia są szczególnie narażone na rozwój cukrzycy, jeśli cierpią na uporczywą bezsenność. Ryzyko istnieje także w starszych grupach wiekowych, ale jest mniejsze. Nie dziwi to endokrynologów – bezsenność wywołuje bowiem przewlekły stres, który jest znanym czynnikiem przyczyniającym się do rozwoju otyłości i cukrzycy.

Cukrzyca a bezsenność – ryzyko spada z wiekiem

Naukowcy wytypowali grupę ponad 28 tys. mężczyzn i kobiet, którzy nie mieli cukrzycy na początku badania, ale cierpieli na bezsenność. Porównali ją z grupą kontrolną (losowo wybranymi osobami z bazy danych ubezpieczeń zdrowotnych), a także z ponad 57 tys. osób bez bezsenności, których płeć i wiek zostały dopasowane do pierwszej grupy (z bezsennością). Obserwowano je średnio przez sześć lat lub do momentu zdiagnozowania cukrzycy. Okazało się, że ryzyko zachorowania na cukrzycę było o 16 proc. wyższe u osób z bezsennością niż u osób z grupy kontrolnej. Poza tym wraz z wiekiem malało zagrożenie cukrzycą u osób cierpiących na bezsenność.

  • O 32 proc. bardziej narażone na cukrzycę były osoby z bezsennością poniżej 40. roku życia niż ludzie w tym samym wieku bez bezsenności.
  • O 24 proc. większe było ryzyko cukrzycy u osób w wieku 41-65 lat cierpiących na bezsenność niż u osób w tym samym wieku bez bezsenności.
  • Zalewie o 6 proc. bardziej narażone na zachorowanie na tę chorobę były osoby w wieku 66 lat i starsze z bezsennością niż osoby w tym samym wieku bez zaburzeń snu.

Czas trwania bezsenności także miał znaczenie. Osoby cierpiące na nią przez 8 lat miały o 50 proc. wyższe ryzyko zachorowania na cukrzycę niż osoby niemające problemów ze snem. W przypadku bezsenności trwającej przez cztery lata lub krócej, ryzyko to było wyższe o 14 proc.

Dlaczego brak snu zwiększa ryzyko cukrzycy?

Eksperci mają kilka przypuszczeń wyjaśniających ryzyko narażenia na cukrzycę przy bezsenności. Przede wszystkim niewystarczająca ilość snu ma związek z zakłóceniem metabolizmu glukozy, a także ze zmianami w równowadze hormonów leptyny i greliny, które mogą wpływać na apetyt i głód oraz powodować objadanie się – a to prosta droga do nadwagi i cukrzycy typu 2.

Poza tym niedostatek snu jest przyczyną stresu (wydzielany jest kortyzol, który wpływa na uczucie głodu), a ten w konsekwencji powoduje zwiększony apetyt i prowadzi do złych nawyków żywieniowych, np. spożywania wysokokalorycznych produktów czy nieregularnych posiłków. Co gorsza zbyt mała ilość snu może również zmniejszyć wrażliwość na insulinę i sprawiać, że organizm gorzej radzi sobie z wykorzystywaniem jej do obniżania zbyt wysokiego poziomu cukru we krwi.

Co pomaga lepiej spać?

Problem bezsenności można zminimalizować. Choć nie jest to łatwe i wymaga wysiłku, specjaliści zapewniają, że jest możliwe, nawet bez leków. Trzeba tylko wypracować odpowiednią rutynę i przestrzegać kilku zasad, które mogą ułatwić zasypianie. Specjaliści zalecają minimum 7 godzin nocnego snu, by zachować zdrowie. Oznaką, że śpisz za mało jest przede wszystkim  zmęczenie w ciągu dnia, a także brak koncentracji, wolniejsze myślenie, gorsza pamięć, a nawet wahania nastroju czy drażliwość. Jak zapewnić sobie lepszy sen?

  • Zasłoń okna w sypialni, by docierało tam jak najmniej światła.
  • Przed snem nie używaj urządzeń emitujących niebieskie światło, np. komputera, smartfona.
  • Bądź aktywny fizycznie w ciągu dnia.
  • Zrelaksuj przed pójściem spać.
  • Weź prysznic przed snem i poczytaj książkę.
  • Nie pij przed snem alkoholu, napojów z kofeiną, nie pal papierosów.
  • Unikaj drzemek po godzinie 15 – mogą źle wpłynąć na wieczorne zasypianie.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Endocrineweb.com / WebMD.com