Zamknij

Czyrak gromadny (mnogi): objawy, leczenie, wyciskanie. Jak wygląda?

24.11.2022
Aktualizacja: 24.11.2022 16:08

Czyrak gromadny, zwany mnogim, to wyjątkowo bolesna zmiana skórna, która jest wynikiem zlewania się kilku czyraków w jednym miejscu. Czyrak gromadny przypomina czerwonego, zaognionego guza na skórze, któremu towarzyszy ból, gorączka, złe samopoczucie. Dowiedz się, jak wygląda czyrak gromadny i jak go skutecznie wyleczyć.

Opatrunek po czyraku
fot. Shutterstock
  1. Czyrak gromadny (mnogi) - objawy
  2. Jak wygląda czyrak mnogi (gromadny)? Zdjęcie
  3. Czyrak gromadny (mnogi) - leczenie
  4. Czyrak gromadny (mnogi) - wyciskanie

Czyrak (furunkuł) to ropne zapalenie okołomieszkowe z wytworzeniem czopa martwiczego. Co to jest czyrak mnogi? Czyrak gromadny (carbunculus), inaczej mnogi powstaje w wyniku skupiania i zlewania się kilku czyraków w jednym miejscu. Najczęstszą przyczyną czyraków mnogich i wielu innych ropnych chorób skóry jest gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus). Czynnikiem predysponującym do rozwoju czyraków mnogich jest obniżona odporność (wyniszczenie, przewlekłe choroby, stany po transplantacji), a także urazy skóry (stanowiące wrota zakażenia bakteryjnego), nieodpowiednia higiena i pielęgnacja skóry.

Czyrak pojedynczy nie stanowi zwykle problemu leczniczego, bo zazwyczaj ustępuje samoistnie po upływie kilku, kilkunastu dni. Natomiast czyrak gromadny dotyczy głównie osób z obniżoną odpornością. Zmianom towarzyszy często silny ból, gorączka, dreszcze i osłabienie. Czyraki mnogie (gromadne) nie ustępują samoistnie i wymagają specjalistycznego leczenia. 

Czyrak gromadny (mnogi) - objawy

Czyraki lokalizują się w obrębie owłosionej skóry. Najczęściej występują na twarzy, w przewodzie słuchowym zewnętrznym (w uchu), na karku, pod pachami, na klatce piersiowej, w pachwinach, na pośladkach i kończynach (np. na udach). Czyrak mnogi zaczyna się od pojedynczego (pierwotnego) wykwitu pojawiającego się w obrębie mieszka włosowego. Początkowo mała, swędząca krostka ewoluuje w sinoczerwony, bolesny guzek, na którego szczycie po kilku dniach pojawia się krosta z ciemną końcówką.

Czyrakom towarzyszą nieprzyjemne objawy takie jak ból w obrębie ropnia (czasami uniemożliwia siedzenie, leżenie, noszenie przylegającej odzieży), gorączka, uczucie rozbicia, powiększenie węzłów chłonnych.

Jak wygląda czyrak mnogi (gromadny)? Zdjęcie

Czyraki zwykle występują w miejscach ocieranych przez odzież - na plecach, udach, pośladkach. Początkowo pojawia się swędząca krosta z włosem na szczycie. Następnie zaczyna występować ból i zaczerwienienie skóry wokół mieszka włosowego. W tym miejscu powstaje głęboki guzek zapalny wypełniony ropą z kilkoma czopami martwiczymi (widać, że jest kilka "ujść"/kropek wskazujących na więcej niż jedną krostę w danym miejscu). 

W przypadku czyraka gromadnego (mnogiego), skupiają i zlewają liczne czyraki, które powstają niemal jednocześnie i tworzą jeden rozległy naciek. Czopy martwicze i przetoki w nacieczonym ognisku powodują obumarcie głębszych warstw skóry i tkanki podskórnej. Po czyraku mnogim zawsze pozostaje widoczna blizna.

Czyrak mnogi
fot.

Czyrak gromadny (mnogi) - leczenie

Pojedyncze czyraki często ustępują samoistnie. Gdy pod krostą tworzy się martwica, dochodzi do rozpadu tkanek, a następnie oddzielenia się czopa martwiczego. Czyrak pęka, a jego zawartość wydostaje się na powierzchnię. Pęknięcie czyraka jest bolesne, ale po chwili przynosi ulgę. Po oczyszczeniu rany powstaje ubytek, który goi się, tworząc niewielką bliznę.

Czyraki gromadne stanowią niestety poważniejszy przypadek. Mnogie czyraki często nie pękają i konieczna jest interwencja lekarza. Na czym polega usuwanie czyraka przez chirurga? Zmiany, w których doszło do wytworzenia martwiczego czopa, nacina się i oczyszcza. Ranę po czyraku mnogim należy regularnie dezynfekować, by pozbyć się całej zawartości ropnia. Blizna po czyraku mnogim jest niestety większa niż po klasycznym, pojedynczym czyraku. Wystąpienie czyraka wymaga także leczenia antybiotykiem. Należy pozbyć się zakażenia gronkowcem, ale też zabezpieczyć przed ewentualnymi powikłaniami związanymi z wysiewem drobnoustrojów do krwi.

Domowe sposoby na czyraka gromadnego, takie jak maść ichtiolowa i okłady mogą okazać się nieskuteczne, a wydłużą tylko okres cierpienia. Wystąpienie czyraka mnogiego, zwłaszcza na twarzy, powinno skłonić do wizyty u lekarza.

Czyrak gromadny (mnogi) - wyciskanie

Czyraków nie wolno wyciskać. Naciskanie i drażnienie mechaniczne ropnia może prowadzić do groźnych powikłań, takich jak zapalenie naczyń i węzłów chłonnych, ropowica, bakteriemia, krwiopochodne zapalenie kości, ropne zapalenie stawów, zespół wstrząsu toksycznego. Wyciskanie i nakłuwanie czyraków jest źródłem silnego bólu i nie prowadzi do wyleczenia zmian.  

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Skórne infekcje bakteryjne u dzieci. Ropne choroby o etiologii gronkowcowej - dr hab. med. Roman Nowicki, lek. med. Wioletta Barańska-Rybak (Katedra i Klinika Dermatologii, Wenerologii i Alergologii Akademii Medycznej w Gdańsku), dr med. Alfred Samet, lek. med. Elżbieta Arłukowicz (Zakład Bakteriologii Klinicznej SPSK 1 Akademii Medycznej w Gdańsku)