Rybia łuska na skórze. Na czym polega ta choroba?

10.06.2019
Aktualizacja: 10.06.2019 16:11
Rybia łuska to choroba genetyczna
fot. Shutterstock

Rybia łuska to choroba skóry, którą cechuje zaburzenie złuszczania się naskórka. Objawem tej choroby jest występowanie na skórze zmian przypominających rybią łuskę. Skóra jest popękana, bardzo sucha, często podzielona na mniejsze kawałki w formie mniejszych lub większych łusek. To choroba genetyczna, na której występowanie człowiek nie ma żadnego wpływu.

Rybia łuska to grupa genetycznie uwarunkowanych chorób skóry, która charakteryzuje się nadmiernym rogowaceniem naskórka i jednoczesnym zaburzeniem jego usuwania, co prowadzi do powstawania na skórze zmian przypominających łuskę ryby.

Przyczyny rybiej łuski

Rybia łuska jest chorobą genetyczną i jest wynikiem wad rozwojowych powstających podczas embriogenezy, które są wynikiem nieprawidłowości w obrębie chromosomów lub genów.

Ze względu na formę dziedziczenia wyróżnia się:

  • Rybią łuskę o dziedziczeniu autosomalnym dominującym: rybią łuskę zwykłą, wrodzoną erytrodermię rybiołuskowatą pęcherzową, rybią łuskę jeżastą
  • Rybią łuskę o dziedziczeniu autosomalnym recesywnym: wrodzoną erytrodermię rybiołuskowatą suchą, rybią łuskę klasyczną
  • Rybią łuskę o dziedziczeniu recesywnym związanym z chromosomem X: ichthyosis nigricans

Szacuje się, że rybia łuska dziedziczona z chromosomem X dotyka nawet 1 na 250 noworodków. Rzadsze typy choroby obserwuje się u 1 na 200 000 osób.

shutterstock
fot. shutterstock

Objawy rybiej łuski

Objawy rybiej łuski zależne są od rodzaju choroby. Każdy typ rybiej łuski charakteryzuje się nieco innym obrazem klinicznym.

Rybia łuska zwykła (łac. ichthyosis vulgaris) to najczęstsza odmiana choroby. Zmiany na skórze pojawiają się bardzo wcześnie, bo już w 3.-12. miesiącu życia. Są ułożone symetrycznie na tułowiu i kończynach, ale bez zajęcia fałdów skórnych i zgięć stawowych. Zwykłej odmianie rybiej łuski towarzyszyć może rogowacenie mieszkowe oraz rogowiec dłoni i stóp, a także atopowe zapalenie skóry. Po okresie pokwitania (dojrzewania) u części chorych obserwuje się samoistną poprawę stanu skóry.

Rybia łuska jeżasta (łac. ichthyosis hystrix — erytrodermia ichthyosiformis congenita bullosa) rozpoznawana jest u dzieci tuż po urodzeniu lub wkrótce po przyjściu na świat. Ten typ rybiej łuski charakteryzuje się zajęciem całej powierzchni ciała, również fałdów skórnych i zgięć stawowych. Chorobie towarzyszy nasilone łuszczenie się skóry i liczne pęcherze na ciele po porodzie i w okresie niemowlęcym. 

Rybia łuska wrodzona (łac. ichthyosis congenita) obejmuje rybią łuskę arlekinową (dzieci rodzą się z rozmaitymi zniekształceniami, przeżycie jest bardzo krótkie), erytrodermię rybiołuskową suchą (łuski uogólnione, drobne, jasne, występują od urodzenia, mogą też współistnieć zaburzenia neurologiczne), rybią łuskę blaszkowatą klasyczną (duże, wieloboczne, grube i ciemne łuski od urodzenia).

Rybia łuska związana z płcią (łac. ichthyosis nigricans) to odmiana choroby, na którą chorują mężczyźni. Zmiany skórne widoczne są przy urodzeniu lub pojawiają się w pierwszych 3 miesiącach życia i mają charakter grubych, uogólnionych łusek zlokalizowanych na całym ciele, utrzymujących się przez całe życie.

Leczenie rybiej łuski

Leczenie rybiej łuski jest objawowe. Polega na regularnym, częstym nawilżaniu skóry odpowiednimi preparatami i stosowaniu leków karatolitycznych (złuszczających naskórek). W leczeniu ogólnym wykorzystuje się retinoidy. Niestety, zaprzestanie leczenia powoduje nawrót choroby.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.