Pokrzywka alergiczna, idiopatyczna, fizykalna. Jak rozpoznać objawy pokrzywki?

05.04.2018
Aktualizacja: 08.03.2019 10:13
Pokrzywka na skórze jest reakcją alergiczną organizmu na spotkanie z alergenem
Fot. East News

Pokrzywka to choroba skórna, której objawem są wykwity w formie bąbli przypominających oparzenie się pokrzywą. Zmiany skórne mogą pojawia się na skutek zetknięcia z alergenami, na przykład pyłkami roślin lub sierścią zwierząt. Mogą być także konsekwencją alergii pokarmowej, nadmiernego wysiłku fizycznego, zmiany temperatury lub zakażenia grzybiczego, pasożytniczego. Zazwyczaj pokrzywka znika samoistnie po upływie kilku godzin. Utrzymujące się objawy leczy się natomiast preparatami przeciwhistaminowymi. Sprawdź, jak rozpoznać swędzącą pokrzywkę.

Pokrzywka to choroba charakteryzująca się powstawaniem na skórze bąbli pokrzywkowych przypominających oparzenie pokrzywą. Bąble są zazwyczaj blade, ale otoczone zaczerwienieniem skóry. Pokrzywka u większości chorych ustępuje samoistnie po upływie kilku godzin lub dni nie pozostawiając po sobie śladów. W niektórych przypadkach konieczne jest zastosowanie leków przeciwhistaminowych, po których zwykle pokrzywka szybko znika. Rzadziej zdarza się, że pokrzywka z ostrej, pojawiającej się nagle, przeradza się w przewlekłą. Wtedy zmiany skórne mogą być oporne na leczenie, nawracać lub utrzymywać się przez lata.

Pokrzywka zazwyczaj swędzi, dlatego chorym trudno powstrzymać się od rozdrapywania bąbli. Wyróżnia się kilka odmian pokrzywki, z których najczęściej występującą jest pokrzywka alergiczna, a także fizykalna i autoimmunologiczna. Na występowanie pokrzywki mogą mieć zatem wpływ alergie spożywcze i pyłkowe, a także zmiany temperatury oraz stres, depresja i infekcje.

Rozpoznanie pokrzywki ustala się na podstawie charakterystycznego wyglądu zmian skórnych i wywiadu, który może ujawnić przyczynę pokrzywki. W procesie diagnostycznym wykorzystuje się także badania pomocnicze, takie jak testy alergiczne. Pokrzywka może być także objawem choroby ogólnoustrojowej, wtedy lekarz prowadzący decyduje sposobie leczenia. Pokrzywkę diagnozuje zazwyczaj lekarz specjalista, alergolog lub dermatolog.

Czy pokrzywką można się zarazić? Nie! Pokrzywka nie jest chorobą zakaźną i nie przenosi się na innych ludzi.

Rodzaje pokrzywki

Pokrzywkę dzieli się z reguły na ostrą i przewlekłą. W pierwszym przypadku pokrzywka pojawia się nagle i ustępuje w ciągu ok. 6. tygodni. Powodowana jest zazwyczaj alergią lub uczuleniem na leki. Natomiast pokrzywka przewlekła charakteryzuje się nieznanym pochodzeniem. Nawet w 80-90 proc. przypadków nie udaje się odnaleźć przyczyny występowania pokrzywki, która utrzymuje się na skórze powyżej 6. tygodni.

Pokrzywka przewlekła występuje znacznie rzadziej, niż ostra (zaledwie u 1 proc. chorych). Na pokrzywkę przewlekłą częściej chorują kobiety w wieku 40 lat i starsze. Natomiast wystąpienie objawów pokrzywki ostrej u dzieci jest częstym objawem zakażenia wirusowego.

Pokrzywka może mieć podłoże alergiczne, wtedy za zmiany na skórze odpowiada reakcja uczuleniowa organizmu na zetknięcie się z konkretnymi alergenami, takimi jak: pyłki roślin, kurz, sierść zwierząt, substancje stosowane w kosmetykach lub składniki spożywcze. Pokrzywka może być także niealergiczna i występować w reakcji na niektóre leki. Innym rodzajem pokrzywki jest fizykalna, wtedy do zmian skórnych dochodzi na przykład po wysiłku fizycznym, nadmiernym ucisku skóry, w reakcji na zimno, ciepło i słońce.

Przyczyny pokrzywki

Bąbel pokrzywkowy powstaje na skutek rozszerzenia drobnych naczyń krwionośnych skóry. Towarzyszy mu świąd skóry lub ból, pieczenie i mrowienie skóry. Pokrzywka przewlekła może być wywoływana mechanizmami immunologicznymi i nieimmunologicznymi. Pokrzywka immunologiczna jest zazwyczaj wynikiem alergii pokarmowej, jej cechą charakterystyczną jest występowanie objawów ogólnoustrojowych. W wielu przypadkach rozpoznaje się także pokrzywkę autoimmunologiczną, czyli wywoływaną samoistnie przez organizm, którego układ immunologiczny produkuje przeciwciała przeciwko własnym komórkom. Przyczyny pokrzywki idiopatycznej nie są znane. Bąble mogą występować spontaniczne, bez konkretnej przyczyny.

Do pokrzywek nieimmunologicznych zalicza się na przykład pokrzywki fizykalne, które powodowane są na przykład przez niską lub wysoką temperaturę, a także nadmierny ucisk. Także niektóre leki mogą powodować występowanie pokrzywek. Inną, istotną przyczyną pokrzywek jest zakażenie bakteryjne, pasożytnicze lub grzybicze.

Objawy pokrzywki

Objawem pokrzywki jest powstawanie na skórze bąbli lub pęcherzyków przypominających oparzenie pokrzywą. Bąble są niejednorodne, mają różną wielkość i barwę. Zwykle znikają samoistnie lub po przyjęciu leku antyhistaminowego w ciągu kilku godzin lub dni stopniowo zlewając się ze sobą i blednąc. Pokrzywka nie pozostawia na skórze śladów w postaci przebarwień lub blizn.

  • Zgłoś się do lekarza, gdy pokrzywka utrzymuje się dłużej niż kilka dni, towarzyszy jej chrypka, zawroty głowy, osłabienie, kołatanie serca, duszności, nudności i wymioty oraz obniżenie ciśnienia tętniczego. Pokrzywka, które towarzyszą podane objawy może być zwiastunem wstrząsu anafilaktycznego. Zgłoś się na pogotowie, gdy pokrzywce towarzyszy obrzęk naczynioruchowy, czyli mocne nabrzmienie skóry. W jego przebiegu może dojść do trudności z oddychaniem.

Objawem pokrzywki jest powstawanie blady bąbli na skórze otoczonych zaczerwienieniem:

Alergiczna pokrzywka na skórze

Źródło: BruceBlaus (Wikimedia Commons)

Leczenie pokrzywki

Podstawą leczenia pokrzywki są leki przeciwhistaminowe, które zmniejszają swędzenie i powodują zanikanie zmian skórnych. Należy także za wszelką cenę unikać samookaleczenia, czyli drażnienia bąbli pokrzywkowych. Zwykle pokrzywka ustępuję w ciągu kilku godzin lub dni. Czasami samoistnie, a czasami po przyjęciu leków blokujących wydzielanie histaminy.

W leczeniu pokrzywki stosuje się także glikosteroidy, doustnie lub w formie maści. Są to leki obarczone wieloma skutkami ubocznymi, dlatego stosuje się je w przypadku wyjątkowo silnej pokrzywki i towarzyszącym chorobie obrzękiem naczynioruchowym.

U większości chorych, pokrzywka cofa się po podaniu odpowiednich leków. Zazwyczaj ostra pokrzywka bywa jedynie epizodem trwającym mniej niż kilka dni lub tygodni. U 2/3 chorych na pokrzywkę objawy ustępują samoistnie bez zastosowania leczenia. Niestety, u niektórych chorych pokrzywka ostra może przerodzić się w przewlekłą, który u 30-50 proc. chorych ustępuje po roku, natomiast w niektórych przypadkach objawy utrzymują się nawet po upływie 5. lat.

Źródło: alergie.mp.pl; alergie.mp.pl/chorobyalergiczne/choroby

________

zdrowie.radiozet.pl/nk