Mięczak zakaźny u dzieci i dorosłych. Przyczyny, objawy, leczenie

07.11.2019
Aktualizacja: 07.11.2019 13:32
Mięczak zakaźny
fot. Shutterstock

Mięczak zakaźny przez wielu uważany jest za chorobę przenoszoną drogą płciową. To oczywiście prawda, ale zarazić się wirusem mięczaka można nie tylko przez stosunki seksualne. Chorują również dzieci i osoby, które nie są aktywnie seksualne, bo wirus rozprzestrzenia się drogą kropelkową, przez kontakt ze skórą i przedmiotami. Sprawdź, jak rozpoznać mięczaka i jak leczyć tę chorobę. 

Mięczak zakaźny to choroba wywoływana przez zakażenie wirusem rodziny Poxviridae (MCV-1, MCV-2, MCV-3, MCV-4). Zakażenie przenosi się przez kontakt bezpośredni – przez skażone przedmioty lub kontakty seksualne. 

Jest to łagodna infekcja wirusowa skóry, która niestety ma zazwyczaj przewlekły charakter i może trwać nawet przez kilka lat.

Na mięczaka zakaźnego chorują głównie dzieci do 10. roku życia i młodzież oraz osoby dorosłe aktywne seksualnie. W grupie ryzyka zachorowania wśród osób dorosłych znajdują się przede wszystkim sportowcy, masażyści i osoby pracujące na terenie basenów kąpielowych.

Mięczak zakaźny: przyczyny

Choroba rozwija się po zakażeniu wirusem MCV (Molluscum contagiosum virus). Do zakażenia dochodzi przez kontakt bezpośredni z osobą zakażoną, drogą kropelkową lub przez kontakt ze skażonymi przedmiotami (ręcznikiem, zabawkami, naczyniami, odzieżą), a także przez kontakty seksualne. Mięczak zakaźny jest jedną z chorób przenoszonych drogą płciową. 

Wyróżnia się kilka czynników, które zwiększają ryzyko zakażenia wirusem. Należą do nich m.in.: obniżona odporność i atopowe zapalenie skóry.

Mięczak zakaźny: objawy

Okres wylęgania się choroby, czyli czas od zakażenia wirusem do wystąpienia objawów, wynosi zazwyczaj kilka tygodni, ale może również wydłużać się do kilku miesięcy. Grudki lub małe guzki wyglądają, jakby zostały nasadzone na skórę. 

Typowym objawem mięczaka zakaźnego są grudki koloru skóry lub koloru perłowego, wielkości od 2 do 10 mm, z charakterystycznym zagłębieniem w ich centralnej części. 

Przy ucisku z grudek wydobywa się kaszowata treść. 

Ilość grudek na ciele waha się do kilku do nawet kilkudziesięciu. U osób z obniżoną odpornością występuje tzw. postać rozsiana mięczaka, wtedy zmian skórny może być nawet kilkaset.

Grudki mogą występować wszędzie, w każdym miejscu na ciele, ale najczęstsze lokalizacje to okolice pach, pachwin, szyi, narządów płciowych, twarzy. Grupują się lub układają linijnie wzdłuż zadrapań (objaw Köbnera). 

Zmiany w okolicach narządów płciowych występują głównie u osób dorosłych – u mężczyzn na skórze członka, a u kobiet na wzgórku łonowym, wewnętrznej i górnej powierzchni ud oraz owłosionej części warg sromowych. U obu płci zmiany mogą wystąpić w szparze pośladkowej, na pośladkach i w pachwinach.

Zazwyczaj oprócz grudek na ciele nie występują dodatkowe objawy, czasami może jednak pojawić się świąd lub tkliwość.

Shutterstock
fot. Shutterstock

Najczęściej lekarz jest w stanie rozpoznać gołym okiem infekcję wirusem mięczaka zakaźnego na podstawie obecności typowych wykwitów na skórze. Badania uzupełniające najczęściej nie są konieczne, ale czasem przeprowadza się badanie cytologiczne (wykonanie rozmazu z kaszowatej wydzieliny).

Mięczak zakaźny: leczenie u dorosłych

Wykwity (grudki) mięczaka zakaźnego mogą ustępować samoistnie po kilku czy też kilkunastu miesiącach, ale ze względu na silną zakaźność i samoprzeszczepianie (rozsiew zmian w obrębie skóry chorego) poleca się jak najszybsze podjecie leczenia.

Istnieje wiele metod leczenia wykwitów mięczaka: zabiegowe i niezabiegowe. Zazwyczaj rozpoczyna się leczenie metodami mało inwazyjnymi, które nie pozostawiają blizn. 

Metody leczenia mięczaka zakaźnego:

  • krioterapia z użyciem ciekłego azotu,
  • elektrokoagulacja,
  • wycięcie (leczenie chirurgiczne),
  • łyżeczkowanie,
  • laseroterapia,
  • aplikowanie wodorotlenku potasu,
  • aplikowanie podofilotoksyny,
  • aplikowanie tretynoiny w kremie.

W przypadku osób z bardzo obniżoną odpornością lub z towarzyszącymi chorobami, u których wykwity są wyjątkowo liczne, stosuje się leczenie w warunkach szpitalnych. Mięczak zakaźny jest zaraźliwy do czasu ustąpienia wszystkich zmian.

Mięczak zakaźny: leczenie u dzieci

Leczenie mięczaka zakaźnego u dzieci jest znacznie trudniejsze niż u dorosłych. Przeprowadzenie zabiegu wiąże się bowiem z koniecznością zastosowania znieczulenia ogólnego, które często jest nieakceptowane przez rodziców, głównie ze względu na fakt, że nawet tak drastyczne postępowanie nie daje gwarancji pełnego wyleczenia (może dochodzić do nawrotów). 

Alternatywą jest zastosowanie roztworu wodorotlenku potasu, ale taką metodę można stosować u dzieci powyżej 2. roku życia. 

W przypadku dzieci leczenie dobierane jest ostrożnie, przede wszystkim do wieku pacjenta i zaawansowania choroby. Leczenie musi obejmować rodzeństwo i innych członków rodziny, ponieważ jest to choroba zakaźna i częstą zdarza się, że domownicy wzajemne się zarażają. 

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Medical Tribune (podyplomie.pl)