Słuchaj
Michał Korościel, Damian Michałowski
Marcin Sońta , Mateusz Ptaszyński
Kamil Nosel, Marcin Łukasik
Hubert Radzikowski
Redakcja Radia ZET
Sprawdź co graliśmy

Teraz gramy

Łysienie plackowate: wpływa na wygląd i psychikę człowieka. Jak leczyć łysienie?

14.05.2018 14:18

Łysienie plackowate jest jedną z częściej występujących przyczyn utraty włosów, szczególnie wśród dzieci i osób młodych. Jest to choroba niezwykle skomplikowana, której przyczyny nie zostały całkowicie poznane. Wiadomo natomiast, że ten typ łysienia może mieć podłoże genetyczne, autoimmunologiczne, hormonalne i psychiczne. Objawia się utratą włosów w niektórych obszarach na skórze głowy, co powoduje powstawanie pozbawionych włosów ''placków''. Przyjmuje się, że choroba zależna jest od stanu psychicznego chorych.

Łysienie plackowate to choroba przewlekła dotycząca mieszków włosowych fot. Shutterstock

Łysienie plackowate (alopecia areata) to przewlekła choroba zapalna o bardzo skomplikowanym podłożu. Wśród przyczyn jej występowania uwzględnia się czynniki genetyczne, autoimmunologiczne, hormonalne, psychiczne oraz zaburzenia w zakresie układu nerwowego. To choroba dermatologiczna, na którą wpływ mają czynniki psychologiczne.

Charakteryzuje się nagłą utratą włosów, zazwyczaj w poszczególnych obszarach skóry głowy - obszary te tworzą pozbawione włosów, charakterystyczne ''placki''. Postępująca choroba może prowadzić do całkowitej utraty włosów (alopecia totalis) oraz utraty włosów w innych partiach ciała (alopecia universalis).

Do utraty włosów przyczynia się toczący się w otoczeniu mieszków włosowych proces zapalny (mieszki otoczone są naciekami złożonymi z m.in. z limfocytów).

"

Choroba zwiększa ryzyko rozwoju innych chorób autoimmunologicznych, takich jak: toczeń rumieniowaty, bielactwo, autoimmunologiczne choroby tarczycy, choroba Hashimoto. "

Łysienie plackowate: przyczyny występowania

Łysienie plackowate dotyczy zarówno dzieci, jak i dorosłych, występuje jednak częściej u osób młodych przed 30. rokiem życia. Niestety, przyczyna występowania łysienia plackowatego nie jest do końca jasna. Najczęściej zakłada się, że jest to choroba o podłożu immunologicznym zależna od limfocytów T.

Podstawową rolę w rozwoju choroby odgrywają zmiany zapalne w mieszku włosowym. Keratynocyty, czyli komórki mieszka włosowego uwalniają białka (cytokiny) prozapalne, które następnie aktywują komórki śródnabłonka. Skutkuje to gromadzeniem się wokół mieszka włosowego nacieku zapalnego (głównie limfocytów T i makrofagów), który nasila toczący się proces zapalny. Prowadzi to do dystrofii, czyli uszkodzenia mieszka włosowego (im większy naciek, tym większy stopień uszkodzenia) i szybkiej utraty włosów lub przejścia włosów w fazę spoczynku (telogenu) i ich stopniowej utraty. Po ustąpieniu stanu zapalnego mieszki włosowe mogą ponownie podejmować czynność, w związku z czym utrata włosów ma zazwyczaj charakter odwracalny.

Wśród przyczyn czynniki:

  • genetyczne - szacuje się, że nawet 20 proc. chorych na łysienie plackowate ma dodatni wywiad rodzinny (choroba występuje lub występowała w przeszłości w rodzinie);
  • psychiczne - pod wpływem napięcia emocjonalnego dochodzi do zaburzeń wydzielania neuropeptydów, które mogą powodować zwiększenie reaktywności układu immunologicznego i u osób predysponowanych zapoczątkowywać nacieki wokół mieszków włosowych;
  • hormonalne - zaburzenia czynności tarczycy;
  • immunologiczne - współistnienie z innymi chorobami immunologicznymi, zwłaszcza chorobami tarczycy;
  • wewnątrzustrojowe ogniska zakażenia - obecność superantygenów bakteryjnych.

Łysienie plackowate: objawy

Łysienie plackowate charakteryzuje się utratą włosów na poszczególnych obszarach normalnie wyglądającej skóry, najczęściej w obrębie owłosionej skóry głowy. Zazwyczaj włosy zaczynają wypadać na obszarach od siebie odgraniczonych tworząc specyficzne łyse placki otoczone dookoła włosami. Łysienie plackowate dotyczy zazwyczaj głowy, ale może również występować na innych częściach ciała. Zaczyna się najczęściej od wypadania włosów z jednego obszaru (głowy, brody), co oznacza, że najpierw pojawiają się klasyczne objawy łysienia plackowatego.

Łysienie pojawia się nagle i może postępować agresywnie prowadząc nawet do całkowitej utraty włosów na głowie lub na całym ciele.

Łysienie plackowate występuje w różnych postaciach:

  • łysienie plackowate ogniskowe – występuje w obrębie skóry głowy lub twarzy, tułowia, kończyn;
  • łysienie wężykowate (obrzeżne) - obejmuje utratę włosów w okolicy potylicznej, czołowej i w okolicach skroniowych;
  • łysienie plackowate pasmowate - łysienie rozszerza się od środka głowy na zewnątrz;
  • łysienie plackowate rozlane (siateczkowate) - nie można wyróżnić poszczególnych ognisk wyłysienia;
  • łysienie plackowate całkowite - obejmuje utratę wszystkich włosów w obrębie owłosionej skóry głowy, również brwi i rzęs;
  • łysienie plackowate uogólnione -obejmuje utratę wszystkich lub prawie wszystkich włosów na ciele;
  • łysienie plackowate złośliwe - łysienie o długotrwałym przebiegu, które jest oporne na leczenie.

U niektórych chorych na łysienie plackowate mogą występować zmiany paznokci, takie jak: ścieńczenie lub pogrubienie płytek, szorstkość i łamliwość paznokci, spełzanie płytek, bruzdowanie poprzeczne, paznokcie naparstkowe linie Beau.

Łysienie plackowate: rozpoznanie

Rozpoznanie łysienie plackowatego jest stosunkowo łatwe w przeciwieństwie do jego leczenia. Widoczna utrata włosów nie przesądza jeszcze o łysieniu plackowatym, choć klasyczne objawy choroby są dla lekarza jednoznaczną wskazówką. W badaniu trichoskopowym (trichoskop) kluczowe jest znalezienie tzw. włosów wykrzyknikowych, włosów tulipanowatych (typu pąka kwiatowego) i czarnych kropek. Badanie korzenia włosa (trichogram) może uwidocznić natomiast włosy dystroficzne i ułamane. Można także obserwować zwiększony odsetek włosów katagenowych i telogenowych.

W procesie diagnostycznym zalecane jest także wykonanie morfologii krwi z rozmazem, badania ogólnego moczu, oznaczenie poziomu: żelaza, ferrytyny, witaminy B12, cynku, miedzi, magnezu, glukozy, oznaczenie stężenia hormonów (prolaktyny, testosteronu, FT3, FT4, TSH, u kobiet dodatkowo LH, LSH, estradiolu, progesteronu).

Gdy łysienie plackowate występuje jako łysienie rozlane, oprócz wywiadu, badania przedmiotowego i przebiegu klinicznego może być niezbędne wykonanie biopsji.

Łysienie plackowate: leczenie

Łysienie plackowate podlega leczeniu miejscowemu i ogólnemu. Do leczenia miejscowego zalicza się: glikokortykosteroidy podawane śródskórnie, miejscowe glikokortykosteroidy w postaci kremów, żeli, maści, płynów i pianek. Metody ogólne polegają na podawaniu glikokortykosteroidów i cyklosporyny. W leczeniu łysienia plackowatego stosuje się również fotochemioterapie i wąskopasmową fototerapię UVB (nie skuteczne w leczeniu alopecia totalis), a także mezoterapię - jako metodę wspierającą leczenie konwencjonalne.

Łysienie plackowate w wielu przypadkach ustępuje samoistnie (u większości chorych w ciągu 1-2 lat), w pozostałych leczenie jest zwykle skuteczne. Niestety, całkowite wyleczenie jest mało prawdopodobne w przypadku chorych z łysieniem całkowitym i uogólnionym. Rokowanie są również mniej pomyślne, gdy choroba zaczyna się w dzieciństwie. Uważa się również, że łysienie plackowate ma cięższy przebieg w przypadku współistnienia z chorobami atopowymi. Choroby współistniejące są bowiem często dużo poważniejsze niż samo łysienie. Z tego względu konieczne jest badanie pacjentów również pod kątem występowania innych chorób.

Przebieg i metoda leczenia uzależnione są od postaci łysienia plackowatego, a także od zaawansowania choroby i jej ewentualne współistnienia z innymi chorobami. Opracowanie korzystnej dla chorego terapii jest zadaniem lekarza dermatologa, który powinien poinformować pacjenta o możliwych działaniach niepożądanych leków i skutkach długiej terapii.

"

Niezwykle ważne jest, by od początku nie zaniedbać choroby. Wiele osób zgłasza się do lekarza, gdy proces łysienia trwa już od pewnego czasu i jest zaawansowany. W takich przypadkach leczenie przebiega wolniej i może być mniej skuteczne. "

Łysienie plackowate nie zagraża życiu człowieka, ale ma na nie wyjątkowo negatywny wpływ. Choć nie powoduje pogorszenia ogólnego stanu zdrowia, to w wyjątkowy sposób oddziałuje na stan psychiczny osoby chorej. To błędne koło. Uważa się bowiem, że na występowanie oraz przebieg choroby wpływają negatywnie obniżone stany psychiczne, stres, napięcie emocjonalne itp. Z tego względu w wielu przypadkach konieczne jest połączenie leczenia farmakologicznego z psychologicznym.

Uzupełnieniem leczenia dermatologicznego jest na przykład terapia poznawczo-behawioralna, której celem jest poprawa ogólnego stanu psychicznego chorych (samopoczucie) i nabycie umiejętności radzenia sobie z negatywnymi stanami emocjonalnymi i trudnymi sytuacjami, w tym z chorobą.

Źródło: dermatologia.mp.pl; dermatologia-praktyczna.pl; podyplomie.pl; podyplomie.pl/medical-tribune

________

zdrowie.radiozet.pl/nk

Oceń