Zamknij

Choroby skóry występujące w ciąży. Jak rozpoznać dermatozy ciężarnych?

02.09.2021
Aktualizacja: 13.10.2021 12:05
Choroby skóry ciężarnych
fot. Shutterstock

Wysypki, opryszczki, podejrzane zmiany skórne — dermatozy dotyczą wielu ciężarnych. Choroby skóry pojawiają się z powodu zmian zachodzących w organizmie kobiety, chodzi tu głównie o zmiany hormonalne, ale ciężarne doświadczają też chorób z autoagresji. Jakie choroby skóry mogą występować w czasie ciąży?

  1. Opryszczka ciężarnych (pemfigoid)
  2. Rumień guzowaty
  3. Swędzące grudki pokrzywkowe 
  4. Świąd ciężarnych (cholestaza)
  5. Świerzbiączka ciężarnych
  6. Progesteronowe zapalenie skóry

Schorzenia skóry występujące w ciąży w większości przypadków pojawiają się w 2, a nawet w 3 trymestrze ciąży. Zazwyczaj po porodzie ustępują samoistnie, nie oznacza to jednak, że nie trzeba ich leczyć.

Niektóre choroby skutecznie uprzykrzają życie ciężarnym. Mogą powodować ból, silny świąd. Jak rozpoznać choroby skóry występujące w ciąży? Jak leczyć ciążowe dermatozy? Wyjaśniamy, co warto wiedzieć.

Opryszczka ciężarnych (pemfigoid)

To rzadka, ale wyjątkowo nieprzyjemna choroba skóry. Występuje w 2 i 3 trymestrze ciąży. Choroba ta nie ma nic wspólnego z opryszczką wirusową.

Objawem opryszczki ciężarnych są wykwity grudkowe i pęcherzykowe, występujące na brzuchu, plecach, nogach, przedramionach. Opryszczki mogą występować pojedynczo lub zlewać się w większą ''plamę''. 

Leczenie polega na podawaniu kortykosteroidów w zmniejszanych stopniowo dawkach oraz leków przeciwhistaminowych. Po porodzie zmiany ustępują samoistnie. 

Rumień guzowaty

Rumień guzowaty może wystąpić w 1-2 trymestrze ciąży.

Objawem choroby są bolesne, niebieskoczerwone guzy na podudziach. Ból jest bardzo silny podczas uciskania skóry.

Jeśli dolegliwości nasilają się, można zastosować kortykosteroidy w opatrunkach. 

Swędzące grudki pokrzywkowe 

To stosunkowo częsta, dokuczliwa, bardzo swędząca przypadłość. 

Objawem są plamy i grudki obrzękowe ze śladami zadrapań, pojawiające się na skórze brzucha i szerzące się na uda, ramiona, pośladki.

Leczenie polega na miejscowym uśmierzaniu świądu. W ciężkich przypadkach konieczne jest zastosowanie kortykosteroidów. Schorzenie to zanika samoistnie w czasie połogu.

Świąd ciężarnych (cholestaza)

Schorzenie rozpoczyna się zazwyczaj w 3 miesiącu ciąży. Może dotyczyć nawet 20 proc. kobiet ciężarnych.

Głównym objawem jest uporczywy świąd skóry, zwłaszcza w nocy. Skóra bardzo swędzi, ale nie występują na niej żadne zamiany (oprócz zadrapań i zaczerwienienia będącego wynikiem drażnienia naskórka). Świąd może początkowo dotyczyć tylko jednej partii ciała, ale później ma charakter uogólniony.

Przyczyną świądu ciężarnych jest zastój żółci w kanalikach żółciowych wątroby, czasem z towarzyszącą żółtaczką. 

Leczenie polega na przyjmowaniu środków przeciwhistaminowych, a także na stosowaniu takich środków miejscowo na skórę. Świąd ciężarnych ustępuje natychmiast po porodzie, ale podczas kolejnej ciąży lub pod wpływem doustnych środków antykoncepcyjnych problem może powrócić.  

Świerzbiączka ciężarnych

Na wyprostowanych powierzchniach rąk, nóg, na barkach i brzuchu występują swędzące guzki ze śladami zadrapań.

Po porodzie zmiany goją się samoistnie, ale mogą po sobie pozostawiać przebarwienia i odbarwienia skóry.

Progesteronowe zapalenie skóry

Progesteronowe zapalenie skóry ma swój początek już w pierwszym trymestrze ciąży. Przyczyną jest nadwrażliwość na progesteron.

Objawem schorzenia są nieswędzące guzki przypominające trądzik, występujące na kończynach i pośladkach. Zmianom skórnym towarzyszą bóle w dużych stawach.

Stosuje się leczenie objawowe.  

Źródło: ''Zarys dermatologii i wenerologii''; autorzy: Enno Christophers, Markward Ständer; Wydawnictwo Medyczne Urban&Partner, Wrocław 1999; Wydanie I polskie pod redakcją Tadeusza Bogdanowskiego