Szczepionka przeciw cukrzycy typu 1 u dzieci: jak działa?

14.11.2019 13:40
Szczepionka na cukrzycę dla dzieci
fot. Shutterstock

Lekarze z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego opracowali szczepionkę przeciwko cukrzycy typu pierwszego u dzieci. Chociaż szczepionka ta jest wciąż w fazie testów, to wyniki badań są bardzo obiecujące. Być może już niedługo ze szczepionki ,,na cukrzycę'' będą mogły skorzystać polskie dzieci. Podawanie szczepionki w kapsułkach ma zahamować rozwój cukrzycy u dziecka i odroczyć ją w czasie nawet na kilka lat.

W Polsce szczepionkę przeciw cukrzycy typu 1 przyjęły już pierwsze dzieci. Wskazaniem do podania szczepionki jest potwierdzone ryzyko pojawienia się cukrzycy u dziecka.

Szczepionka na cukrzycę typu 1 u dzieci

Szczepionkę przyjmuje się doustnie, a nie w formie iniekcji. W kapsułce znajdują się specjalnie wyizolowane limfocyty, które mają zapobiegać pojawieniu się cukrzycy. 

Kapsułka podawana jest codziennie przez długi okres, nawet przez kilka lat. Wszystko po to, by w przyszłości organizm dziecka nie odrzucił własnej insuliny. 

Na czym to polega?

Dziecko, u którego wstępnie stwierdzono zagrożenie cukrzycą typu 1, przebywa na szpitalnym oddziale, gdzie pobierana jest mu krew. 

Krew trafia do Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, gdzie odseparowane zostają z niej limfocyty, które następnie trafiają do laboratorium. Tam specjalną metodą wyodrębnia się i namnaża pewien rodzaj limfocytów - limfocyty regulatorowe (Tregs), które potrafią zatrzymać proces niszczenia komórek produkujących insulinę przez układ odpornościowy.

Gotowy preparat podawany jest dziecku w celu stymulacji jego układu immunologicznego. Warto wiedzieć, że komórki Tregs, w przeciwieństwie do standardowo stosowanych leków immunosupresyjnych, nie osłabiają odporności dziecka, a u chorych dzieci, które je otrzymały, nie obserwuje się istotnych działań niepożądanych.

Naukowcy pracujący nad szczepionką przekonują, że jest ona skuteczna i może odroczyć pełnoobjawową cukrzycę o 3-4 lata, a w przypadku dzieci pierwsze lata choroby są niezwykle ważne, bo decydują o całej przyszłości i mogą wpływać na rozwój powikłań cukrzycy. 

Gdańscy naukowcy jako pierwsi opracowali protokół izolacji i produkcji komórek regulatorowych do celów terapii klinicznej i jako pierwsi na świecie zastosowali je w leczeniu człowieka.

W Polsce szczepionki przeciw cukrzycy typu I podawane są na Oddziale Klinicznym Diabetologii Dziecięcej i Pediatrii w Samodzielnym Publicznym Dziecięcym Szpitalu Klinicznym w Warszawie. Szczepionka nie jest refundowana i nie jest dostępna dla wszystkich dzieci. Wciąż potrzebne są środki na rozwój terapii i jej rejestrację w Europejskiej Agencji Leków. 

Do tej pory terapię limfocytami T regulatorowymi zastosowano u ponad 30 dzieci. To niestety wciąż mało, bo rocznie w Polsce notuje się ok.1200 nowych zachorowań na cukrzycę typu 1, a połowa chorych mogłaby zakwalifikować się do tej terapii.

Cukrzyca typu 1 u dzieci

Cukrzyca typu 1 jest najczęstszą chorobą metaboliczną u dzieci. Charakteryzuje się tym, że własny układ odpornościowy zaczyna niszczyć komórki beta trzustki produkujące insulinę, a niedobór insuliny hiperglikemię (wzrost stężenia cukru we krwi), która może prowadzić do uszkodzenia lub niewydolności różnych narządów. Szczepionka przeciw cukrzycy wykorzystuje własne komórki pacjenta do przeciwdziałania temu procesowi.

Nie ma skutecznej metody na wyleczenie cukrzycy typu 1, jest to choroba, która towarzyszy człowiekowi niemal przez całe życie. Leczenie opiera się na podawaniu insuliny w formie zastrzyków, ponieważ insulina podana w formie doustnej ulega strawieniu w układzie pokarmowym. To szczególnie trudne w przypadku dzieci, które boją się iniekcji i często źle reagują na częste ,,zastrzyki''.

Źródło: radiogdansk.pl, biotechnologia.pl, diabetologiawpolsce.pl