Śpiączka cukrzycowa: hipo- i hiperglikemiczna. Objawy, leczenie

07.10.2019
Aktualizacja: 08.10.2019 10:17
Śpiączka cukrzycowa
fot. Shutterstock

Śpiączka cukrzycowa to stan zagrażający życiu cukrzyka. Śpiączka, czyli utrata świadomości, może być spowodowana zbyt dużym poziomem cukru w organizmie (hiperglikemia) lub zbyt niskim poziomem cukru (hipoglikemia), co prowadzi do poważnych zaburzeń metabolicznych. Sprawdź, jak rozpoznać objawy śpiączki cukrzycowej.

Śpiączka cukrzycowa to stan zaburzenia świadomości spowodowany poważnym niedoborem lub nadmiarem cukru. Śpiączka cukrzycowa może wystąpić zarówno u chorych na cukrzycę typu 1, jak i u chorych na cukrzycę typu 2. Stan ten jest konsekwencją poważnych zaburzeń metabolicznych. 

Przyczyny śpiączki cukrzycowej

Śpiączka hipoglikemiczna (wynikająca z niedocukrzenia) oraz hiperglikemiczna (wynikająca z przecukrzenia) to sytuacje zagrażające życiu. Śpiączka hipoglikemiczna jest powikłaniem niedocukrzenia organizmu, czyli wtedy, gdy poziom glukozy we krwi jest niższy niż 40 mg%. Śpiączka hiperglikemiczna z kolei, zwana też kwasiczą lub ketonową, to objaw zbyt wysokiej glikemii, czyli sytuacji, gdy stężenie glukozy we krwi może osiągać nawet 1000 mg%.

Śpiączka hipoglikemiczna (z niedocukrzenia) spowodowana jest niewłaściwie leczoną cukrzycą, podaniem zbyt dużej dawki insuliny lub niespożyciem posiłku po przyjęciu insuliny. Rozwija się szybko, w ciągu kilkunastu minut chory może stracić przytomność. Do śpiączki hipoglikemicznej doprowadzić może także zbyt intensywny wysiłek fizyczny, którego skutkiem będzie gwałtowny spadek poziomu glukozy we krwi.

Do śpiączki hiperglikemicznej (z przecukrzenia) prowadzi nagromadzenie się ketokwasów w organizmie na skutek źle leczonej, nieleczonej lub nierozpoznanej cukrzycy. Do śpiączki mogą doprowadzić także błędy dietetyczne lub powikłania infekcji. 

Objawy śpiączki cukrzycowej

W śpiączce cukrzycowej, zarówno hipoglikemicznej, jak i hiperglikemicznej, następuje utrata przytomności przez chorego. O ile jednak śpiączka hipoglikemiczna może być przerwana podaniem glukozy dożylnie lub glukagonu domięśniowo, o tyle śpiączka ketonowa wymaga skomplikowanego leczenia przywracającego prawidłowe wartości metaboliczne.

Objawy śpiączki hipoglikemicznej wynikającej z niedocukrzenia: cukrzyk przed utratą przytomności odczuwa typowe objawy hipoglikemii, czyli niepokój, łaknienie, pocenie się, drżenie rąk i zaburzenia akcji serca. Pogłębiające się niedocukrzenie skutkuje pojawieniem się bólów głowy i stanów lękowych. Jeśli w porę nie zostanie podana glukoza, chory traci przytomność, czyli zapada w śpiączkę cukrzycową hipoglikemiczną. Skóra osoby nieprzytomnej jest wilgotna, źrenice rozszerzone i wyczuwa się wzmożone napięcie mięśni, mogą wystąpić drgawki.

Warto wiedzieć

Śpiączka hipoglikemiczna bez cukrzycy

Śpiączka hipoglikemiczna może wystąpić również u osób, które nie chorują na cukrzycę. Taki stan może mieć miejsce w przypadku chorych na nowotwór, którego komórki wydzielają insulinę.

Objawy śpiączki hiperglikemicznej (ketonowej, kwasiczej) wynikającej z przecukrzenia: do pojawienia się śpiączki ketonowej dochodzi powoli. Cukrzyk odczuwa duże pragnienie, a więc dużo pije i często oddaje mocz, czego konsekwencją jest odwodnienie organizmu. Skóra i błony śluzowe są suche, źrenice stają się wąskie, zmniejsza się napięcie mięśni i spada ciśnienie krwi, tętno jest słabe, a z ust wydobywa się zapach acetonu. 

Chory ze stanem śpiączki cukrzycowej powinien jak najszybciej znaleźć się w szpitalu. Jest to stan, który może zagrażać życiu człowieka.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.