Zamknij

Objawy cukrzycy widać w jamie ustnej. Jak choroba wpływa na zęby, wyjaśnia stomatolog

30.03.2022
Aktualizacja: 11.04.2022 12:17

Osoby z cukrzycą są narażone na większe ryzyko rozwoju chorób dziąseł. Jednocześnie badania pokazują, że przewlekłe choroby dziąseł mogą przyczynić się do rozwoju cukrzycy. Co warto wiedzieć o leczeniu zębów u osób z cukrzycą, roli stomatologa w rozpoznawaniu tej choroby oraz profilaktyce, wyjaśnia lek. stom. Bartłomiej Karaś z kliniki Maxdent we Wrocławiu, członek Działu Badawczego Polskiego Towarzystwa Endodontycznego.

Objawy cukrzycy widać w ustach
fot. Shutterstock

Dane Ministerstwa Zdrowia pokazują, że w Polsce możemy mówić o pandemii cukrzycy. Już w 2018 roku co jedenasta dorosła osoba zmagała się z tą chorobą. To aż 2,9 mln osób! I mowa tutaj tylko o osobach zdiagnozowanych. Tymczasem część osób ma stan przedcukrzycowy (czyli w badaniu krwi na czczo poziom glukozy 100-125 mg/dl) lub nie wie, że ma cukrzycę. W 2018 roku wśród chorych na cukrzycę było 1,3 mln dorosłych mężczyzn i 1,6 mln dorosłych kobiet. W latach 2013-2018 zachorowalność na cukrzycę (obliczona na podstawie danych o zrealizowanych świadczeniach) wzrosła wśród osób dorosłych o 13,7 proc. Tempo wzrostu wskazuje na to, że tylko w połowie był to efekt zmian demograficznych.

Jak cukrzyca wpływa na stan zębów?

– Najbardziej skuteczną metodą wykrywającą podwyższony poziom cukru w organizmie jest badanie krwi, ale sygnały o tym, że dzieje się coś niedobrego, jest więcej. Objawiają się także w jamie ustnej – mówi lek. stom. Bartłomiej Karaś. – Zbyt wysoki poziom cukru w organizmie wpływa na układ odpornościowy. W efekcie bakterie, które bez przeszkód mogą się rozwijać, mocniej oddziałują na stan naszych zębów. Winne przede wszystkim są tutaj mikroangiopatie, czyli zmiany w naczyniach krwionośnych, towarzyszące cukrzycy, które mogą prowadzić do pogorszenia ukrwienia dziąseł. To osłabia układ podporowy zęba i ogranicza jego regenerację, a w konsekwencji zwiększa ryzyko wystąpienia zapalenia i krwawienia dziąseł, przyzębia, utratę przyczepu zęba do dziąsła i utratę kości, a tym samym zębów – wyjaśnia specjalista.

Tego scenariusza można uniknąć. Tym bardziej, że również lekarz stomatolog jest w stanie zauważyć, że pacjent może mieć podwyższony poziom glukozy we krwi.

Jakie objawy cukrzycy pojawiają się w ustach?

Zmiany w obrębie jamy ustnej mogą być ważnym sygnałem dotyczącym zbyt wysokiego poziomu cukru we krwi.

– Wśród charakterystycznych objawów wysokiego poziomu cukru można wskazać uczucie suchości błony śluzowej jamy ustnej, co wiąże się ze zmniejszeniem ilości wytwarzanej śliny. Kserostomia to przypadłość, o której mówi większość chorych. Może być ona przyczyną pieczenia, powstawania bolesnych owrzodzeń i drożdżycy (także na języku), infekcji, w tym trudno gojących. Gdy w organizmie występuje znaczny i nagły niedobór insuliny, czyli hormonu odpowiedzialnego za zmniejszenie stężenia cukru, może dojść do tzw. kwasicy ketonowej. Objawia się ona m.in. nieświeżym oddechem – opisuje lek. stom. Bartłomiej Karaś.

Jak leczy się zęby u osób z cukrzycą?

Leczenie stomatologiczne pacjenta z uregulowanym poziomem cukru, przyjmującego leki i będącego pod opieką diabetologa nie różni się od standardowego. Inaczej jest w przypadku osób z wysokim poziomem cukru we krwi. W tej sytuacji Polskie Towarzystwo Stomatologiczne ma konkretne zalecenia, związane m.in. z bardziej inwazyjnymi zabiegami, podczas których dochodzi do przerwania ciągłości błon śluzowych. Tak dzieje się na przykład w trakcie usuwania zęba. Zalecana jest m.in. konsultacja z lekarzem prowadzącym.

– W takiej sytuacji stosujemy profilaktykę antybiotykową one shot. Standardowo zalecany jest regularny nadzór stomatologiczny i wizyty kontrolne co trzy miesiące. A na co dzień odpowiednia higiena – wyjaśnia lek. stom. Bartłomiej Karaś. – Prawidłowe szczotkowanie (nie tylko przesuwanie szczoteczką z jednej na drugą stronę, ale także pamiętanie o ruchach kolistych i wymiatających), nitkowanie i stosowanie płynu to tak zwana triada w higienie, której sumienne stosowanie daje największe szanse na to, aby próchnicę utrzymać na wodzy, a tym samym zminimalizować pojawienie się ryzyka wystąpienia infekcji – zapewnia dentysta.

7 zasad, o których powinni pamiętać cukrzycy

Krakowski oddział NFZ zamieścił na swoich stronach listę zasad, do których powinny stosować się osoby chore na cukrzycę. Warto z nich skorzystać:

  1. Wsłuchaj się w swój organizm i reaguj na sygnały, które ci daje.
  2. Monitoruj poziom cukru przed posiłkiem lub podaniem insuliny lub 1,5 do 2 godzin po jedzeniu. Sprawdzaj go za pomocą glukometru lub CGM – ciągłego monitoringu glikemii.
  3. Bezwzględnie przestrzegaj zaleceń lekarza dotyczących przyjmowania leków czy podawania insuliny.
  4. Informuj każdego lekarza, u którego się leczysz, że jesteś cukrzykiem i jakie leki bierzesz. Pamiętaj, że niektóre leki podwyższają zapotrzebowanie na insulinę (np. leki hormonalne).
  5. Przestrzegaj zaleceń dietetycznych ustalonych z lekarzem i dietetykiem. Nie pij alkoholu, wyeliminuj cukier z diety.
  6. Bądź aktywny fizycznie, uprawiaj sport.
  7. Przestrzegaj higieny. Przy wysokim poziomie cukru we krwi, nawet niewielkie skaleczenie może się długo goić.
loader