Masz cukrzycę? Zadbaj o stopy!

15.06.2018
Aktualizacja: 23.07.2019 12:37
Cukrzyca
fot. Shutterstock

Zespół stopy cukrzycowej jest u chorych na cukrzycę najczęstszym powikłaniem. Oto zasady, których każdy chory powinien przestrzegać.     

Zespół stopy cukrzycowej jest poważnym powikłaniem cukrzycy. Na stopach w przebiegu choroby mogą pojawiać się trudno gojące się rany. Zaniedbanie stóp u cukrzyka może prowadzić nawet do kalectwa w wyniku amputacji. Dlatego tak ważne jest odpowiednie dbanie o stopy - noszenie właściwego obuwia, odpowiednie mycie stóp i nawilżanie wyjątkowo suchej skóry.

Gdy rany już się pojawią należy się nimi odpowiednio zająć. Odkażanie, przemywanie ran i zakładanie odpowiednich opatrunków to podstawa.

Co zrobić, by uniknąć powstawania ran na stopach?

  1. Noś wygodne obuwie - źle dobrane obuwie jest najpowszechniejszą przyczyną urazów stopy. But musi być dopasowany do kształtu stopy – szeroki, głęboki, najlepiej rozmiar większy, z naturalnej skóry. 
  2. Nie chodź boso (nawet w domu), bo możesz coś sobie wbić w podeszwę stopy.
  3. Sprawdzaj, czy do wnętrza buta nie dostały się jakieś obce ciała (np. kamyki), które spowodują otarcia. 
  4. Codziennie kontroluj stopy - stopy należy codziennie dokładnie obejrzeć – również „od spodu” – i sprawdzić, czy nie doszło do uszkodzenia skóry.
  5. Unikaj oparzeń - nie ogrzewaj nóg na bezpośrednich źródłach ciepła (kaloryfery, termofory, piece), temperaturę wody w wannie sprawdzaj ręką.
  6. Skarpety mają znaczenie - używaj skarpet i pończoch wykonanych z naturalnych włókien, pozbawionych szwów. Nie powinny być za ciasne lub za duże (bo spowodują odgniecenia).
  7. Odciski, modzele – usuwaj tylko jałowymi narzędziami, nie korzystaj z brudnych ostrych narzędzi, które mogą spowodować zakażenie. Najlepiej korzystaj z usług podologów lub gabinetów kosmetycznych.
  8. Myj stopy codziennie i po umyciu dokładnie osusz (nie zapominając o przestrzeniach między palcami).  
  9. Natłuszczaj skórę specjalnymi kremami do stóp, przeznaczonymi dla chorych na cukrzycę.  

Opatrunek na stopę cukrzycową

Masz ranę na stopie? Oto wskazówki, jak prawidłowo wykonać opatrunek:

Zdejmij opatrunek

Zdejmowanie opatrunku powinno się odbywać w sposób delikatny. W przypadku przyklejenia się opatrunku do stopy, należy go zwilżyć lawaseptykiem do przemywania i odczekać – 10 min. Czynność powtarzać, aż opatrunek zejdzie w sposób bezbolesny. Lawaseptyki rekomendowane to: Octenilin płyn (z zawartością oktenidyny) lub 0,9% sól fizjologiczna. 

Przemyj ranę

Ranę należy obficie spłukać roztworem lawaseptyku do przemywania ran (Octenilin płyn lub 0,9% sól fizjologiczna).Nie należy moczy nóg!   

Osusz ranę

Osuszyć skórę wokół rany jałowym gazikiem.

Odkaź ranę

Do tej czynności, zwanej fachowo antyseptyką rany, musimy użyć leku o potwierdzonym działaniu antybakteryjnym i przeciwgrzybiczym, który nie zaburza procesów naprawczych w  ranie. Najlepiej w areozolu, aby nie pocierać przesadnie delikatnych miejsc. Rekomendowane są leki z zawartością oktenidyny/fenoksyetanolu (np. Octenisept).

Aby odkazić ranę:

  1. spryskaj ranę,
  2. nasącz jałowy gazik,
  3. przetrzyj ranę,
  4. powtórz czynności i nasączony jałowy gazik przyłóż na ranę,
  5. odczekaj maksymalnie 5 min.,
  6. osusz skórę wokół rany. Jeśli rana jest sucha, czarna, zielona lub żółta, można dodatkowo zastosować na ranę niewielką ilość opatrunku w żelu z oktenidyną (np. Octenilin żel). Zabezpieczy on ją  przed wysychaniem i ułatwi proces oczyszczenia rany.
  7. Na koniec na wszystko połóż świeży, jałowy gazik.  

Zabandażuj ranę

Końcówki bandaża nie powinny być wiązane. Nie wolno także korzystać z ostrych przedmiotów do mocowania bandaża (agrafki, przypinki metalowe), ponieważ mogą sprawiać dodatkowe zranienia. Opatrunek powinien być przymocowany delikatnym plastrem. Z tak zaopatrzoną raną należy udać się do poradni leczenia stopy cukrzycowej. 

W początkowej fazie leczenia zespołu stopy cukrzycowej nie należy bez konsultacji z lekarzem samodzielnie stosować opatrunków specjalistycznych (chodzi o to, żeby nie zatrzymać wysięku wewnątrz rany, co może ją pogłębić). 

Jak często zmieniać opatrunek?

Opatrunki w początkowym okresie należy zmienić raz dziennie (w przypadku dużej ilości wydzieliny nawet 2-3 razy dziennie – trzeba też wtedy szybko poszukać rady lekarza).  

W dalszym okresie leczenia można zmieniać co 1-3 dni.

Zobacz także