Koronawirus a cukrzyca: dlaczego COVID-19 jest groźniejszy dla diabetyków?

25.03.2020 15:32
Koronawirus a cukrzyca
fot. Shutterstock

Cukrzyca jest bardzo ciężką chorobą metaboliczną, która wyniszcza organizm i osłabia układ odpornościowy chorych, sprawiając, że stają się oni podatni na różnego rodzaju infekcje, także te wywoływane przez koronawirusy.

Każdego dnia dobiegają nas informacje o kolejnych ofiarach śmiertelnych z powodu COVID-19 (choroby zakaźnej wywoływanej przez koronawirusa SARS-CoV-2). Z informacji podawanych przez służby medyczne wynika, że większość ofiar cierpiała na choroby współistniejące. Do takich chorób zalicza się również cukrzycę.

Cukrzyca a koronawirus – kto jest najbardziej zagrożony?

W magazynie naukowym "Lancet" opublikowano wyniki badań, opierających się na analizie ponad 190 przypadków zachorowań na COVID-19. Chorzy byli hospitalizowani w dwóch chińskich szpitalach. Okazało się, że aż 48% z nich miało jakieś choroby przewlekłe, przy czym 19% z nich chorowało na cukrzycę.

Ich stan zdrowia zależał głównie od tego, czy choroba była wyrównana metabolicznie, czy nie. Im gorsza jest kontrola cukrzycy, tym więcej było powikłań tej choroby, w tym – co istotne – większe było zaburzenie w zakresie funkcjonowania układu odpornościowego. Dlaczego tak się dzieje?

Gdy komórki układu odpornościowego są poddawane ciągłym bodźcom w postaci podwyższonego stężenia glukozy, to gorzej reagują w sytuacji kontaktu z patogenem. Stąd u osób z niewyrównaną cukrzycą ryzyko zarażenia się koronawirusem SARS-CoV-2 jest wyższe, gorzej również przechodzą wywoływaną przez nie infekcję.

Amerykańskie Stowarzyszenie Endokrynologów Klinicznych (American Association of Clinical Endocrinologists, AACE) na swoich stronach opublikowało oświadczenie: "Cukrzyca i wysoki poziom glukozy są związane ze zwiększonymi powikłaniami, niewydolnością oddechową i śmiertelnością u hospitalizowanych pacjentów z koronawirusem. Dlatego należy szczególnie zadbać o tę grupę chorych i przygotować dla nich wytyczne. Koronawirus Sars-cov-2 jest nowym zjawiskiem, dlatego trzeba działać od razu."

Czy osoby z kontrolowaną cukrzycą nie są zagrożone?

Na pewno ryzyko w ich przypadku jest mniejsze, ale nadal istnieje. Znaczenie mam nie tylko kontrolowanie cukrzycy, ale również czas trwania choroby czy istnienie ewentualnych powikłań.

Jeśli ktoś ma niedawno rozpoznaną cukrzycę, odżywia się prawidłowo i nie ma innych obciążeń, to ryzyko zarażenia się koronawirusem SARS-CoV-2 jest takie samo, jak u reszty społeczeństwa.

Jak powinny postępować osoby z cukrzycą w dobie pandemii koronawirusa?

Osoby z cukrzycą powinny:

  • pozostać w domu na czas pandemii koronawirusa, ewentualne wizyty lekarskie należy odbywać za pośrednictwem teleporad medycznych
  • unikać kontaktu z osobami, która mogą być zarażone koronawirusem SARS-CoV-2,
  • często myć dłonie (lekarze nawet korzystają z określenia: obsesyjnie wręcz),
  • regularnie przyjmować przepisane leki,
  • stale monitorować wartość glikemii (gdy są one podwyższone, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym, najlepiej korzystając z teleporady medycznej), jest to o tyle ważne, że podwyższone poziom glikemii, zwiększa również ryzyko infekcji;
  • stale nawadniać organizm i uprawiać aktywność fizyczną (ćwiczenia należy wykonywać w domu, pomogą one wzmocnić odporność),
  • zdrowo się odżywiać – dieta powinna uwzględniać tak ważne dla zdrowia cukrzyków witaminy, minerały oraz białko
  • w przypadku pojawienia się objawów świadczących o infekcji, jak najszybciej skontaktować się z lekarzem prowadzącym (każda infekcja, szczególnie gdy przebiega z wysoką gorączką, jest stanem, który zwiększa zapotrzebowanie na insulinę).

Lekarz z Centrum Medycznego CMP radzi

Jak pacjenci z cukrzycą powinni się chronić przed koronawirusem?

Cięższy przebieg choroby COVID-19 może dotyczyć chorych na cukrzycę. Szczególnie zagrożone są osoby z cukrzycą nieleczoną lub leczoną nieprawidłowo, czyli niewyrównaną. Hiperglikemia, obniżona odporność, czy zaburzenia metaboliczne mogą mieć wpływ w ogóle na występowanie częstszych infekcji w tej grupie chorych. Pacjenci z cukrzycą narażeni są na zakażenie koronawirusem, również z powodu potrzeby udania się do placówki medycznej w celu przedłużenia recept, modyfikacji leczenia czy kontroli wykonanych badań. Dlatego tak ważne jest, aby korzystali z telekonsultacji, w trakcie której lekarz POZ lub diabetolog może skontrolować wyniki badań, zmodyfikować leczenie, udzielić porady lekarskiej, dotyczącej np. modyfikacji zaleceń dotyczących diety, stylu życia i wystawić e-receptę. Pacjent z cukrzycą powinien przede wszystkim minimalizować kontakt z innymi, potencjalnie chorymi na COVID-19 ludźmi. Nie dotyczy to tylko wizyt w przychodni. Osoby z cukrzycą powinny też prosić osoby bliskie o robienie zakupów, a gdy nie jest to możliwe – wybierać sklepy o znacznie ograniczonym ruchu klientów, dodatkowo w godzinach poza godzinami szczytu. Pacjent taki powinien w tym okresie także wyjątkowo skrupulatnie stosować prawidłową dietę i regularnie przyjmować leki. Wszelkie zalecenia higieniczne, m.in. częste i dokładne mycie rąk, również dotyczą tej grupy pacjentów.