Zamknij

Czy masz te objawy po zjedzeniu posiłku? One świadczą o niedocukrzeniu

28.02.2022
Aktualizacja: 28.02.2022 13:05

Zmęczenie, drżenie rąk, senność, uczucie niepokoju – to mogą być objawy hipoglikemii poposiłkowej, czyli niedocukrzenia organizmu po zjedzeniu posiłku. Dowiedz się, co w takiej sytuacji robić.

Objawy niedocukrzenia, czyli hipoglikemii poposiłkowej
fot. Shutterstock

Czy po posiłku pojawiają się u ciebie niepokojące objawy, takie jak:

Mogą one świadczyć o hipoglikemii poposiłkowej (reaktywnej), czyli obniżonym (poniżej zakresu fizjologicznego) poziomie glukozy we krwi pojawiającym się po posiłku (jakieś 2-3 godziny po nim), zwłaszcza tym zawierającym większe ilości węglowodanów. O jakich poziomach mowa? W przypadku osób chorujących na cukrzycę są to wartości poniżej 70 mg/dl (nawet bez pojawienia się opisanych powyżej objawów), a w przypadku osób zdrowych lub osób w początkowej fazie cukrzycy typu 2 są to wartości poniżej 55 mg/dl.

Hipoglikemia poposiłkowa (reaktywna), czyli co?

Hipoglikemia poposiłkowa (reaktywna) jest ściśle związana ze spożyciem posiłku. Jej mechanizm polega na opóźnionym wyrzucie insuliny, który skutkuje hiperinsulinemią. To stan, w którym w organizmie jest zbyt dużo insuliny, co wpływa na zmniejszenie ilości glukozy we krwi. W wielkim skrócie: fizjologicznie cukier po posiłkach wzrasta (do górnej granicy normy), a potem łagodnie się obniża (do dolnej granicy normy). U osób, które doświadczają hipoglikemii reaktywnej, cukier po posiłkach najczęściej wzrasta powyżej przyjętej normy, ale później gwałtownie i nadmiernie się obniża. W efekcie pojawia się niedocukrzenie.

Aby mówić o hipoglikemii reaktywnej, muszą być spełnione trzy warunki:

  • jej objawy pojawiają się po 3-5 godzinach po posiłku,
  • poziom glukozy we krwi jest na poziomie niższym niż 55 mg/dl, w przypadku osób chorujących na cukrzycę poniżej 70 mg/dl,
  • ustępuje po spożyciu węglowodanów.

Ważne!

Hipoglikemia poposiłkowa nie występuje w nocy, ani na czczo, a także podczas wysiłku fizycznego.

U kogo może pojawić się hipoglikemia poposiłkowa?

Może się ona pojawić nie tylko u osób chorujących na cukrzycę, ale również u osób:

  • w początkowej fazie cukrzycy,
  • które spożywają posiłki o znacznie mniejszej wartości energetycznej, w celu zmniejszenia masy ciała,
  • po operacji żołądka i jelit,
  • z nadwrażliwością na leucynę, fruktozę czy galaktozę.

Przyczyną hipoglikemii poposiłkowej może być również nadmierne spożycie alkoholu.

Czy hipoglikemia poposiłkowa jest stanem zagrażającym zdrowiu?

Trzeba podkreślić, że hipoglikemia jest stanem zagrażającym życiu i w przypadku braku reakcji (np. spożycia węglowodanów), może się pogłębić. Przy znacznym spadku poziomu glukozy we krwi mogą się pojawić objawy świadczące o dysfunkcji mózgu (nie może on prawidłowo funkcjonować przy braku glukozy), np.:

  • zawroty głowy,
  • kłopoty z koncentracją,
  • uczucie ciepła,
  • senność,
  • zmiana zachowania, np. zachowania agresywne,
  • nietypowe zachowania, takie jak splątanie, brak koordynacji, niewyraźna mowa,
  • utrata przytomności,
  • drgawki.

Ważne!

Przedłużająca się hipoglikemia, czyli glikemia < 27 mg/dl ponad 6 godzin, może prowadzić do defektów neurologicznych. Może nawet prowadzić do śmierci.

Hipoglikemia reaktywna – jak ją rozpoznać i leczyć?

Do wykrycia hipoglikemii poposiłkowej wykorzystuje się doustny test obciążenia glukozą. Polega on na podaniu pacjentowi 75 g glukozy i oznaczeniu glikemii przed podaniem, a następnie co 30 minut przez kolejne 4 godziny.

Leczenie hipoglikemii poposiłkowej, zwłaszcza u osób zdrowych polega na zastosowaniu diety o niskim IG (należy jeść małe posiłki, w regularnych odstępach co 2-3 godziny) oraz aktywności fizycznej (wpływa ona na lepszą tolerancję glukozy, poprzez zwiększenie liczby białek ją transportujących GLUT-4). W niektórych przypadkach podaje się pacjentowi akarbozę i somatostatynę w celu zmniejszenia objawów.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: "Cukrzyca. Wszystko, co musisz wiedzieć, żeby planować zdrowe życie", Bożena Stasiak, Iza Radecka, Wydawnictwo Harde 2022/ "Cukrzyca na obcasach. Poradnik cukrzycowy dla kobiet", Angelina Ziembińska, Katarzyna Cyganek, PZWL, 2019