Wyizolowano przeciwciała, które skutecznie neutralizują koronawirusa

23.07.2020 19:26
Przeciwciała przeciwko koronawirusowi
fot. Shutterstock

Najsilniejsze przeciwciała neutralizujące koronawirusa SARS-CoV-2 wyizolowano od pacjentów, którzy najciężej przechodzili COVID-19 (chorobę wywoływaną przez ten patogen). To właśnie one mogą pomóc w leczeniu tej choroby oraz jej profilaktyce. 

Naukowcom udało się wyizolować z krwi osób najciężej przechodzących COVID-19 przeciwciała neutralizujące koronawirusa SARS-CoV-2. Są one silniejsze i bardziej różnorodne w porównaniu z przeciwciałami pozyskanymi od pacjentów lżej przechodzących tę infekcję. To odkrycie jest bardzo istotne, bo może stanowić przełom zarówno w leczeniu, jak i zapobieganiu infekcji wywoływanej przez ten patogen. Jeśli te wyniki zostaną potwierdzone, firmy farmaceutyczne mogą zacząć produkować te przeciwciała w dużych ilościach.

– Mamy obecnie kolekcję przeciwciał, które są silniejsze i bardziej różnorodne w porównaniu z innymi przeciwciałami, izolowanymi dotychczas, i są gotowe do tego, by wykorzystać je do opracowania terapii – wyjaśnił kierujący badaniem prof. David Ho z Columbia University Irving Medical Center w Nowym Jorku. Wyniki badań jego zespołu zostały opublikowane w najnowszym wydaniu magazynu "Nature".

Jak działają przeciwciała przeciwko koronawirusowi SARS-CoV-2?

Produkcja przeciwciał jest jedną z głównych reakcji naszego organizmu (a dokładnie układu odporności) na zakażenie. Przeciwciała są białkami, które specyficznie rozpoznają organizm chorobotwórczy, wiążą się z nim, neutralizują i sygnalizują komórkom odpornościowym, że należy go zniszczyć.

Większość przeciwciał przeciw SARS-CoV-2 wiąże się z białkiem szczytowym (glikoproteina powierzchniowa S) obecnym na "kolcach" wirusa. Jednak zespół z Columbia University Irving wyizolował bardziej różnorodny koktajl przeciwciał przeciw SARS-CoV-2, niż inni badacze, w tym nowe unikatowe przeciwciała, których nie wyizolował nikt wcześniej. To właśnie one są skierowane przeciwko tzw. domenie wiążącej receptor (RBD) białka szczytowego, ale też przeciwko domenie N, tego białka. Zdaniem prof. Ho stosowanie koktajlu różnorodnych przeciwciał, skierowanych przeciw różnym fragmentom białka szczytowego wirusa, może zapobiec nabyciu oporności SARS-CoV-2 na te przeciwciała.

Najlepsze przeciwciała pochodzą od najciężej chorych na COVID-19

Te najlepsze, najsilniejsze przeciwciała pochodziły od pacjentów z najcięższym przebiegiem COVID-19, którzy wymagali wentylacji mechanicznej. Zdaniem prof. Ho, mieli oni większy poziom wiremii (liczba cząstek wirusa w objętości krwi) utrzymującej się przez dłuższy czas, i dlatego ich układ odpornościowy rozwinął silniejszą reakcję.

Wyizolowane i oczyszczone przez zespół prof. Ho przeciwciała, silnie neutralizujące SAR-CoV-2, zapewniają ochronę przed infekcją tym wirusem. Potwierdzono to w testach na chomikach. Obecnie planowane są dalsze testy na innych zwierzętach oraz na ludziach.

Czy wyizolowane przeciwciała mogą zastąpić szczepionki?

Obecnie w opracowaniu i w badaniach klinicznych jest wiele leków i szczepionek przeciw nowemu koronawirusowi, jednak będą one gotowe do użycia najwcześniej za kilkanaście miesięcy. W międzyczasie przeciwciała neutralizujące SARS-CoV-2, powstałe w organizmach pacjentów, którzy przeszli COVID-19, mogą być stosowane do leczenia innych chorych, a także do zapobiegania infekcji u osób szczególnie nią zagrożonych. Przygotowanie takich przeciwciał do użytku i zatwierdzenie ich jako terapii zajmuje z reguły mniej czasu niż w przypadku standardowych leków.

Jest to podejście bardzo podobne do tego, które polega na wykorzystaniu surowicy krwi osób po przebytym COVID-19, jednak potencjalnie ma znacznie większą skuteczność. W surowicy krwi ozdrowieńców znajdują się rozmaite przeciwciała, ale ze względu na to, że natężenie odpowiedzi immunologicznej różni się między pacjentami, skuteczność surowicy pobranej od nich również może się różnić (zarówno z powodu stężenia przeciwciał, jak również ich zdolności do neutralizacji wirusa).

Naukowcy podkreślają, że przeciwciała neutralizujące uzyskane od pacjentów mogą być użyteczne nawet po wprowadzeniu na rynek szczepionki przeciw SARS-CoV-2. Na przykład, jeśli szczepionka nie będzie działała wystarczająco skutecznie u osób starszych, wówczas to przeciwciała mogą odgrywać główną rolę w profilaktyce COVID-19 u seniorów.

Naukowcy zastrzegają, że na razie ich prace są na etapie badań przedklinicznych i przeciwciała, które wyizolowali, nie są jeszcze gotowe do stosowania, jako terapia u ludzi. Konieczne jest potwierdzenie w badaniach na pacjentach wyników, które dotychczas uzyskano na zwierzętach. Potrzebne są również badania, które pozwolą zrozumieć, jak długo utrzymuje się odporność przeciw COVID-19 u osób, które przebyły chorobę.

Źródło: PAP/ Nature