Zamknij

Zmęczenie po COVID-19 to nie wydumany problem. Jak sobie pomóc? [WYJAŚNIAMY]

07.04.2022
Aktualizacja: 25.04.2022 09:19

Jeśli po przechorowaniu i ustąpieniu objawów COVID-19 odczuwasz ciągłe zmęczenie, osłabienie, to wiedz, że nie jesteś sam. Specjaliści szacują, że może tak być nawet w przypadku jednej trzeciej osób, które miały COVID-19. To prawdopodobnie wynik silnej reakcji immunologicznej organizmu na wirusa. Czy można coś z tym zrobić?

Zmęczenie pocovidowe - jak sobie radzić?
fot. Shutterstock

W trakcie choroby osłabienie organizmu i męczenie się przy zwykłych czynnościach nie jest niczym dziwnym. U niektórych osób taka sytuacja utrzymuje się jednak nawet po ustąpieniu infekcji. Pocovidowe zmęczenie, osłabienie to coś więcej niż zwykłe zmęczenie czy senność. To bardziej nadmierne zmęczenie, wyczerpanie, które utrzymuje się mimo odpoczynku lub dobrego snu, bo zwykły odpoczynek nie pomaga. Co wiadomo już na temat zmęczenia pocovidowego? Jak sobie z nim radzić?

Zmęczenie czy osłabienie – jaka jest różnica?

Termin „zmęczenie” może oznaczać co innego dla różnych osób. Jedni określają to jako osłabienie mięśni (wyjście do sklepu po chleb jest dla nich jak przebiegnięcie maratonu), dla innych oznacza to ogólne wyczerpanie, niezależnie od tego, czy się ruszają czy nie. Niektórzy odczuwają zmęczenie fizyczne, psychiczne lub emocjonalne albo dowolną ich kombinację.
Różnica między zmęczeniem a osłabieniem jest taka, że zmęczenie zwykle ustępuje po odpowiednim odpoczynku, natomiast osłabienie utrzymuje się nawet wtedy, gdy się śpi i odpoczywa więcej niż kiedykolwiek.

Kogo dotyka zmęczenie pocovidowe?

Wciąż nie ma ustalonej definicji zmęczenia po COVID-19, nie można więc podać dokładnej liczby osób, które go doświadczają. Szacunki na całym świecie znacznie się różnią. W jednym z przeglądów 21 badań stwierdzono, że od 13 do 33 proc. osób odczuwa zmęczenie po 16-20 tygodniach od pierwszych objawów zakażenia koronawirusem. Jest to więc dość powszechny problem.

Czy zmęczenie pocovidowe to tzw. długi covid?

Długim covidem nazywa się zespół objawów charakterystycznych dla zakażenia koronawirusem, które ciągną się miesiącami. Jednym z najczęstszych symptomów jest właśnie zmęczenie – odczuwa je nawet 85 proc. Jednak przy długim covidzie występuje też szereg innych objawów, takich jak mgła mózgowa, bóle głowy i mięśni. Osoby z długim covidem mogą nawet wcale nie odczuwać.

Zmęczenie pocovidowe nie jest też tym samym co zespół przewlekłego zmęczenia, który często rozwija się po infekcji wirusowej (na przykład po zakażeniu wirusem Epsteina-Barr), choć między zespołem przewlekłego zmęczenia a długim covidem istnieją pewne podobieństwa (w obu przypadkach występuje zmęczenie, mgła mózgowa i/lub bóle mięśni).

Naukowcy nadal nie ustalili związku między zmęczeniem pocovidowym, długim covidem i zespołem przewlekłego zmęczenia. Wiadomo jednak, że wiele osób cierpi na zmęczenie pocovidowe, ale nie rozwija się u nich zespół przewlekłego zmęczenia.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Istnieje wiele potencjalnych przyczyn zmęczenia – było ono częstym powodem wizyt u lekarzy nawet przed pandemią. Większość poważnych przyczyn lekarz może szybko wykluczyć albo zleci dodatkowe badania.

Do objawów, które powinny wzbudzić szczególny niepokój i skłonić do wizyty u lekarza, należą:

  • gorączka
  • niewyjaśniona utrata masy ciała
  • nietypowe krwawienia lub siniaki
  • ból, który wybudza ze snu
  • obfite nocne poty.

Jeśli z upływem czasu zmęczenie nasila się, a nie ustępuje, trzeba poszukać pomocy lekarskiej.

Jak radzić sobie ze zmęczeniem pocovidowym?

U każdej osoby po przechorowaniu COVID-19 może wystąpić zmęczenie pocovidowe. I to niezależnie od tego, jak ciężkie były objawy zakażenia. Warto tez pamiętać, że osoby zaszczepione przeciwko COVID-19, które zachorowały, rzadziej zgłaszają zmęczenie i rzadziej cierpią na długi covid.

Nie ma jeszcze naukowych dowodów, co pomaga przy pocovidowym zmęczeniu. Warto jednak wypróbować kilka sposobów. Oto, co radzą specjaliści.

  1. Zwolnij tempo życia. Dostosuj zajęcia do swoich możliwości i zasobów energii. Skup się na tym, co możesz zrobić, a nie na tym, czego nie możesz.
  2. Stopniowo wracaj do aktywności fizycznej. To może pomóc w powrocie do zdrowia, ale nie rób niczego na siłę. Warto skorzystać też z pomocy fizjoterapeuty – jeśli masz taką możliwość – lub poprosić lekarza rodzinnego o zalecenia.
  3. Pozwól sobie na sen. Zamiast mieć poczucie winy, że dużo śpisz, pamiętaj, że sen leczy organizm. Warto przestrzegać stałej pory kładzenia się do łóżka, a także odpoczywać w ciągu dnia, gdy odczuwa się zmęczenie.
  4. Zadbaj o różnorodną dietę. Jedz regularne zdrowe posiłki, choć może być to trudne ze względu na utratę węchu, smaku i apetytu po COVID-19. Pamiętaj jednak, że jedzenie dostarcza energii i odżywia organizm.
  5. Obserwuj się. I zapisuj, jak się czujesz (prowadź dziennik) – to pomoże ci przekonać się, czy twój stan się poprawia. Z pewnością będą lepsze i gorsze dni, ale powinna następować powolna poprawa. Jeśli zmęczenie będzie się nasilać, koniecznie idź do lekarza.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: The Conversation