Czy zakażenie wirusem jest równoznaczne z chorobą? Obalamy mity

17.06.2020
Aktualizacja: 17.06.2020 17:24
Zakażenie wirusem a choroba wirusowa
fot. Shutterstock

Chociaż zakażenie wirusem bywa przyczyną wielu problemów, to wcale nie oznacza choroby. Nie z każdego zakażenia rozwija się choroba. Czym zatem różni się zakażenie od choroby? Czym może skutkować zakażenie wirusem? 

Zakażenie wirusem wcale nie równa się chorobie wirusowej. Nie każda osoba, która jest zakażona, zachoruje. Ludzie często używają tych pojęć wymiennie, co jest widoczne zwłaszcza podczas pandemii SARS-CoV-2. Jest to jednak poważny błąd, bo zakażenie od choroby mocno się różni.

Zakażenie wirusem a choroba wirusowa

Zakażenie wirusem to wniknięcie tego patogenu do organizmu. Samo zakażenie wirusem wcale nie oznacza, że u człowieka rozwinie stan chorobowy. Bardzo często organizm zwalcza wirusa, zanim ten zdąży wyrządzić szkody.

Choroba wirusowa może, ale nie musi rozwinąć się w wyniku zakażenia wirusem. Z biologicznego punktu wiedzenia z chorobą mamy do czynienia wtedy, gdy dochodzi do obiektywnej, patologicznej zmiany w organizmie. Chorobie wirusowej wcale nie muszą towarzyszyć wczesne objawy. Choroba może rozwijać się podstępnie, w ukryciu, choć objawy prędzej czy później wystąpią.  

COVID-19 czy SARS CoV-2?

W informacjach prasowych dotyczących koronawirusa bardzo często błędnie stosuje się zamiennie nazwy COVID-19 i SARS CoV-2. COVID-19 to choroba zakaźna wywołana przez jeden z rodzajów koronawirusa o roboczej nazwie SARS-CoV-2.

Po wniknięciu wirusa do organizmu może dojść do rozwoju kilku scenariuszy:

  1. Organizm sam zwalczy wirusa, często nawet tego nie zauważając.
  2. Wirus zaatakuje konkretne narządy, przez co rozwinie się ostre zakażenie z towarzyszącymi objawami.
  3. Rozwinie się zakażenie latentne - wirus będzie pozostawał w ukryciu do czasu, aż aktywuje go konkretny bodziec.
  4. Rozwinie się przewlekłe zakażenie (scenariusz częsty u osób, u których zakażenie przebiega bezobjawowo).
  5. Rozwinie się zakażenie o długim okresie inkubacji - choroba wirusowa rozwija się po długim czasie (nawet po latach) od zakażenia wirusem.

To, jak człowiek zareaguje na wniknięcie wirusa do organizmu, zależy od bardzo wielu czynników - zarówno po stronie patogenu, jak i od własnych biologicznych uwarunkowań.Jeśli człowiek miał już wcześniej do czynienia z konkretnym wirusem, to najczęściej oznacza, że dysponuje wyspecjalizowanym „wojskiem” do zwalczenia tego konkretnego patogenu. Takie siły obronne wykształcamy sobie z biegiem życia, najpierw otrzymując od matki swoiste przeciwciała, potem przechorowując choroby wywoływane przez konkretne patogeny lub poddając się szczepieniom ochronnym. Zdarza się jednak, że organizm nie rozpoznaje wirusa lub nie ma siły się przed nim bronić. Właśnie wtedy dochodzi do jego wędrówki i namnażania się w orgiazmie.

Wirus szuka specjalnych komórek

Wirus, by przetrwać w organizmie, potrzebuje konkretnych komórek gospodarza, w których może namnażać się. Jeśli takich nie znajdzie, po pewnym czasie ginie.

Na przykład, jeśli wirus SARS-CoV-2 trafi na komórki w błonie śluzowej w nosie lub gardle, może stać się niebezpiecznym gościem dla dotychczas niezakażonej osoby. Jeśli natomiast trafi na skórę, to niebezpieczeństwo istnieje tylko wtedy, gdy z tej skóry przeniesiemy go do ust czy spojówek.

Inaczej jest z wirusem HCV, który nie przenosi się drogą kropelkową, a przez krew, wnikając na przykład przez uszkodzoną skórę.

W przypadku wirusa HIV zwykły pocałunek nie niesie ryzyka zakażenia, ale w przypadku SARS-CoV-2 już tak. 

Co się dzieje, gdy wirus natrafi na odpowiednie dla niego komórki? Zaczyna się wiremia, czyli namnażanie się wirusa w organizmie. Zwykle jest to okres bezobjawowy, ale namnożony wirus drogą naczyń chłonnych lub krwionośnych przenosi się do różnych komórek, gdzie wciąż się namnaża, a po osiągnięciu pewnego poziomu przedostaje się do krwi.

Wraz z krwią wirus rozpoczyna wędrówkę do docelowych, odpowiednich dla siebie narządów - w przypadku SARS-CoV-2 są to płuca, a w przypadku HCV wątroba.

To zaatakowanie komórek tych docelowych narządów powoduje ich uszkodzenia, a to natomiast prowadzi do występowania charakterystycznych dla danego wirusa (i powodowanych przez niego uszkodzeń) objawów.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: zdrowie.pap.pl