WZW C, czyli wirusowe zapalenie wątroby, którym każdy może się zarazić

05.07.2019
Aktualizacja: 05.07.2019 15:08
Badanie krwi
fot. Shutterstock

WZW C to zapalenie wątroby wywoływane przez wirusa HCV. Do zakażenia tym wirusem może dojść podczas hospitalizacji, operacji, przetaczania krwi, ale także w pozornie błahej sytuacji, takiej jak zabieg kosmetyczny czy manicure. Gdy wirus przeniknie do organizmu, a zakażenie nie zostanie w porę rozpoznane, zapalenie wątroby może prowadzić do marskości, a nawet raka.

WZW typu C to wirusowe zapalenie wątroby wywoływane przez wirus HCV. Wirusowe zapalenie wątroby to przewlekła, zapalna choroba wątroby, która u około 20 proc. chorych po wielu latach może doprowadzić do całkowitego zniszczenia tego narządu: marskości wątroby, niewydolności, a nawet do raka wątroby. Szacuje się, że w Polsce zakażonych wirusem HCV jest około 150 tys. osób.

Zakażenie wirusem HCV w odróżnieniu od pozostałych przebiega w większości przypadków bez charakterystycznych objawów. Podczas wieloletniego bezobjawowego przebiegu zapalenia wątroby, w organizmie chorego dokonują się wyniszczające zmiany, a sam chory – nieświadomy swojej infekcji – może być źródłem nowych zakażeń. Zakażenie wirusem może ujawnić się po wielu latach trwania w postaci marskości lub raka wątrobowokomórkowego. 

 WZW typu C: przyczyny

Wirusowe zapalenie wątroby typu C rozwija się po zakażeniu wirusem HCV. Wirus ten przenosi się przez kontakt z krwią i drogą płciową (bardzo rzadko). Wirus HCV może również przenosić się z matki na dziecko w czasie ciąży i porodu, ale ryzyko oceniane jest na około 6 proc. i zależy głównie od ilości wirusa we krwi matki, genotypu wirusa i przebiegu porodu. Wirus nie przenosi się w trakcie karmienia piersią.

Do zakażenia wirusem może dojść, gdy do krwiobiegu osoby zdrowej dostanie się wirus. Z tego powodu na zakażenie narażone są wszystkie osoby, które  kiedykolwiek poddawały się różnego rodzaju zabiegom — nie tylko zabiegom szpitalnym, ale również kosmetycznym. 

Do sytuacji, gdy tkanka zostanie naruszona, dochodzi podczas:

  • zabiegów medycznych, w tym operacji, przetaczania krwi;
  • drobnych zabiegów ambulatoryjnych, w tym stomatologicznych;
  • zabiegów kosmetycznych i upiększających, w tym wykonywania tatuażu, zabiegów medycyny estetycznej, akupunktury;
  • przyjmowania dożylnie, nawet incydentalnie, środków odurzających.

WZW typu C: objawy

Przebieg WZW typu C jest bardziej skryty niż w przypadku innych WZW. Okres wylegania wirusa po zakażeniu trwa od 1 do 5 miesięcy (średnio 7–8 tygodni).

Ostra postać wirusowego zapalenia wątroby typu C występuje u 5–10 proc. osób zakażonych. Ostra postać choroby przebiega gwałtownie, objawy są bardziej nasilone, zwykle są to objawy dyspeptyczne, uczucie zmęczenia, rzadziej żółtaczka.

Jednak u około 80 proc. osób zakażonych wirusem HCV zakażenie przebiega bezobjawowo, pomimo że w tym czasie wirus niszczy komórki gospodarza. U 50–75 proc. osób zakażonych pojawiają się przewlekłe następstwa choroby, w tym przewlekłe zapalenie wątroby, marskość, pierwotny rak wątroby.

Do najczęściej występujących objawów WZW C zalicza się:

  • osłabienie
  • przewlekłe zmęczenie
  • nadmierna senność
  • depresja
  • objawy grypopodobne: bóle mięśni, bóle stawów, stany podgorączkowe
  • utrata apetytu
  • nudności
  • wymioty
  • wzdęcia
  • zmniejszenie masy ciała
  • powiększenie wątroby i śledziony
  • świąd skóry
  • zażółcenie białkówek
  • zażółcenie skóry

Niestety objawy występują wyłącznie u niewielkiej grupy chorych. Większość zakażonych nie skarży się na niepokojące dolegliwości, są nosicielami wirusa, nawet o tym nie wiedząc. WZW C z powodu bezobjawowego przebiegu jest chorobą trudną do rozpoznania.

Niezależnie od przebiegu we wczesnej fazie zakażenia, u większości nieleczonych pacjentów rozwija się postać przewlekła choroby, rozpoznawana po upływie 6 miesięcy od zakażenia, w której objawy są mało nasilone lub w ogóle nie występują, a przebieg jest powolny. Przewlekłe zapalenie wątroby prowadzi do uszkodzenia miąższu wątroby, co może prowadzić do marskości wątroby, niewydolności tego narządu, a także rozwinięcia się pierwotnego raka wątroby.

WZW typu C: diagnozowanie

Obecność wirusa HCV we krwi wykrywa się za pomocą badania krwi i obecności przeciwciał anty-HCV. Jeśli wynik badania anty-HCV jest dodatni, to oznacza, że człowiek miał kontakt z wirusem, ale wcale nie musi być nim zakażony. Dlatego, jeśli wynik badania jest dodatni, wykonuje się dodatkowe badanie krwi w celu wykrycia obecności wirusa. Jest to test molekularny na obecność materiału genetycznego wirusa HCV (HCV RNA). Jeżeli wynik testu molekularnego jest dodatni, oznacza to, że pacjent jest zakażony wirusem HCV.

WZW typu C: leczenie

Celem leczenia jest wyleczenie zakażenia HCV, co w konsekwencji zapobiega powikłaniom wątrobowym i pozawątrobowym WZW C, a także dalszej transmisji wirusa. W leczeniu stosuje się leki bezpośrednio działające na wirusy (DAA).

WZW typu C: zapobieganie

Nie istnieje szczepionka przeciw wirusowi HCV. Jedyną metodą zapobiegania chorobie jest profilaktyczne przeprowadzanie badania krwi. Wczesne wykrycie zakażenia wirusem i wdrożenie odpowiedniej terapii pozwala zapobiec niszczycielskiemu rozwojowi choroby. 

Innym, ważnym aspektem jest konieczność przestrzegania zasad właściwego przeprowadzania iniekcji w przychodniach i szpitalach, a także poddawanie krwi i produktów krwiopochodnych procesom inaktywującym wirusa oraz przestrzeganie zasad higieny i bezpieczeństwa w gabinetach kosmetycznych, salonach fryzjerskich.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.