Zamknij

Post-COVID. Jakie objawy najczęściej pojawiają się u Polaków?

18.10.2021
Aktualizacja: 18.10.2021 08:12
Objawy post-COVID
fot. Shutterstock

Objawy post-COVID (długiego covidu) mogą pojawić się u wszystkich osób, które przeszły infekcję wywołaną przez koronawirusa SARS-CoV-2. Bez względu na to, czy przebieg choroby był łagodny, czy ciężki. Jakie dolegliwości pojawiają się najczęściej?

  1. Post-COVID płucny
  2. Objawy utajonej niewydolności w post-COVID
  3. Zespół zmęczenia w post-COVID
  4. Neurologiczny post-COVID
  5. Inne objawy post-COVID

Post-COVID (inaczej long-COVID lub długi COVID) to dolegliwości związane z COVID-19, które zaczynają się pojawiać mniej więcej po 12. tygodniach od przechorowania tej choroby. Naliczono ich ponad 60. Niektóre występują częściej, inne rzadziej. Mogą one pojawić się u każdego, nawet u osób, które przeszły infekcję koronawirusa SARS-CoV-2 łagodnie, choć oczywiście więcej dolegliwości pojawia się u osób, które miały ciężki przebieg COVID-19. Leczenia na oddziale intensywnej terapii sprawia, że ci pacjenci dłużej dochodzą do siebie. Jakie dolegliwości najczęściej pojawiają się u Polaków?

Post-COVID płucny

– Zwykle występuje post-COVID płucny, bo COVID-19 to przede wszystkim zapalenie płuc o bardzo ciężkim przebiegu. Płuca nie goją się w pięć sekund, nie jest to możliwe. Nie goją się one szybko również po zapaleniu płuc wywołanym przez pneumokoki lub inne bakterie, jak również przez wirusa grupy: nie jesteśmy w stanie wyzdrowieć w ciągu tygodnia – tłumaczy prof. Adam Antczak, kierownik Kliniki Pulmonologii Ogólnej i Onkologicznej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.

Zdaniem prof. Antczaka podobnie jest w przypadku zapalenia płuc w przebiegu COVID-19. Zwykle uszkodzenia są bardzo duże i proces gojenia jest dłuższy. U wielu chorych pojawia się niewydolność oddechowa, gdyż płuca nie dostarczają wystarczającej ilości tlenu. Dzieje się tak z kilku powodów. W przebiegu tej choroby dochodzi do zmian śródmiąższowych, a w konsekwencji do włóknistej przebudowy płuca. Dochodzi również do uszkodzenia mięśni oddechowych, które są niezbędne do oddychania.

Objawy utajonej niewydolności w post-COVID

– W przebiegu COVID-19 często dochodzi do tzw. burzy cytokinowej, czyli zalewu organizmu przez różne czynniki zapalne, często uszkadzające płuco i inne narządy w organizmie – tłumaczy prof. Antczak i dodaje: – Ważna jest utajona niewydolność oddechowa. Gdy pacjent pozostaje w spoczynku, zasoby płuc wystarczają, by dostarczać tlen. Jednak podczas wysiłku fizycznego, gdy trzeba się ubrać, umyć lub posprzątać, przejść się albo wejść po schodach, rezerwy są już niewystarczające i wtedy ujawnia się niewydolność oddechowa.

Jakie objawy mogą sugerować utajoną niewydolność oddechową? Ekspert wymienia:

– Podstawowym objawem, jaki występuje u osób po COVID-19, jest duszność. Przybiera ona różne formy, ujawnia się podczas większego lub dłuższego wysiłku. Ale zdarza się, że każdy wysiłek po COVID-19 związany jest z dusznością – tłumaczy prof. Antczak i uspokaja, że u większości pacjentów, około 95 proc., dolegliwości te mijają po kilku miesiącach. U pozostałych 5 proc. prawdopodobnie nastąpiło trwałe uszkodzenie układu oddechowego i płuco nie jest wystarczająco wydolne.

Zespół zmęczenia w post-COVID

Wiele osób, które chorowały na COVID-19 narzeka na przewlekłe zmęczenie. Czują się inaczej niż przed chorobą.

– U takich pacjentów badamy płuca i wszystko jest w porządku. Badamy funkcje płuc przy użyciu spirometrii oraz pojemności dyfuzyjnej i wszystko też jest w porządku. Podobnie jest z sercem, pacjent ma jedynie przewlekłe zmęczenie. Twierdzi, że nie może odpocząć, cały czas czuje się zmęczony. Zespół zmęczenia odczuwa dość dużo, bo nawet 58 proc. pacjentów po COVID-19 – tłumaczy prof. Antczak i dodaje: – Do zespołu zmęczenia doprowadzają uszkodzenia płuc, jak również autonomicznego układu nerwowego. Dominuje wszechogarniające uczucie wyczerpania, tak jakbyśmy wykonali jakiś ogromny wysiłek fizyczny.

Neurologiczny post-COVID

Neurologiczny post-COVID to kolejny zespół dolegliwości związany z przebytą infekcją wywoływaną przez koronawirusa SARS-CoV-2. U chorych mogą pojawić się:

– Czasami te objawy neurologiczne mogą być bardzo poważne. Na przykład jeden z moich pacjentów, rolnik, potrafił po covidzie obsłużyć ciągnik, ale gubił się na własnym polu, miał zaburzenia orientacji co do czasu i przestrzeni – wyjaśnił prof. Antczak i dodał: – Inny przykład. Jedna z moich pacjentek odczuwała zapach gnijącego mięsa przy zetknięciu z jakimkolwiek pokarmem. Schudła ponad 20 kg. Jedynym produktem, który nie wywoływał tego przykrego zapachu, był biały ser.

Inne objawy post-COVID

Niektórym pacjentom po COVID-19 wypadają włosy, całymi garściami.

– Prawdopodobnie jest to związane z mikrouszkodzeniami naczyń krwionośnych i autonomicznego układu nerwowego. Ten problem dotyczy dużej grupy, bo aż jednej czwartej pacjentów – powiedział prof. Adam Antczak i dodaje, że proces regeneracji zaczyna się zwykle po upływie pół roku, włosy zaczynają odrastać.

Do niebezpiecznych objawów post-COVID zalicza się również mikrozatorowość i zatorowość płucną, zapalenie śródbłonka naczyń, które są efektem uszkodzenia naczyń krwionośnych.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: PAP/ Zbigniew Wojtasiński