Zamknij

Objawy polio mogą przypominać przeziębienie. Zagrożone są nie tylko dzieci

14.03.2022
Aktualizacja: 14.03.2022 13:24
Jakie objawy daje polio?
fot. Shutterstock

Poliomyelitis to groźna choroba zakaźna, choć uważa się ją w Polsce za wyeliminowaną dzięki powszechnym szczepieniom. Jak jednak podkreślają eksperci, może wrócić w każdej chwili. Sprzyja temu nie tylko turystyka w rejony, gdzie choroba wciąż występuje, ale także zaniechanie szczepień w związku ze światopoglądem czy niestabilna sytuacja na świecie i związany z nią kryzys uchodźczy.

  1. Polio – co to za choroba?
  2. Jak można zarazić się chorobą Heinego-Medina?
  3. Jakie są objawy polio?
  4. Czy polio jest groźne?
  5. Jak się chronić przed chorobą Heinego-Medina?

W przeszłości polio było poważnym problemem – przed wprowadzeniem szczepień choroba Heinego-Medina powodowała rocznie na świecie tysiące zgonów oraz kilkanaście tysięcy przypadków trwałego inwalidztwa u dzieci. Dzięki programowi powszechnych szczepień w Polsce udało się ją wyeliminować – ostatni przypadek poliomyelitis w naszym kraju odnotowano ponad 40 lat temu. Nie znaczy to jednak, że choroba nie może wrócić – na zachorowanie najbardziej narażone są osoby nieszczepione, zwłaszcza dzieci. Ogniska polio wciąż bowiem znajdują się na świecie – na realne ryzyko zakażenia narażone są głównie nieszczepione osoby wyjeżdżające w rejony endemiczne choroby. Między innymi w związku z coraz częstszymi odmowami szczepień dzieci oraz kryzysem uchodźczym, jaki w tej chwili obserwujemy, ryzyko to rośnie jednak także w naszym kraju.

Polio – co to za choroba?

Poliomyelitis (polio, nagminne porażenie dziecięce, choroba Heinego-Medina) to ostra choroba zakaźna wywoływana przez poliowirusy. Powodują ją trzy typu poliowirusów, które nieco różnią się zakaźnością i nasileniem objawów. Polio to groźna ostra choroba zakaźna, która może prowadzić do porażeń mięśni i trwałego kalectwa.

Jak można zarazić się chorobą Heinego-Medina?

Jest to tzw. choroba brudnych rąk – można się nią zarazić drogą fekalno-oralną. Zakażenia szerzą się głównie poprzez bezpośredni kontakt z zakażonym człowiekiem, kontakt ze skażonymi przedmiotami, spożywanie skażonych pokarmów, w wyniku nieprzestrzegania zasad higieny. Możliwe jest też przeniesienie zakażenia drogą kropelkową.

Jakie są objawy polio?

Objawy polio mogą przypominać przeziębienie. Choć choroba może przebiegać bezobjawowo lub jako lekka choroba gorączkowa (polio poronne), to dochodzi też zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych oraz do postaci porażennej (porażenie mięśni). Do głównych symptomów choroby Heinego-Medina należą:

  • bóle głowy i gardła
  • niewysoka gorączka (poniżej 39 st. C)
  • dreszcze
  • osłabienie
  • brak apetytu
  • wymioty
  • uczucie sztywności karku i pleców (jeśli wirusy zaatakują układ nerwowy).

Objawy pojawiają się zwykle po 7-14 dniach od infekcji. Chorzy wydalają wirusy z kałem nawet przez 6 tygodni. Okres największej zakaźności występuje od kilku dni przed pojawieniem się pierwszych objawów choroby do 3-4 tygodni po ich wystąpieniu.

Jeśli dojdzie do porażenia mięśni (z reguły jest ono asymetryczne), mogą wystąpić: zaburzenia połykania, zatrzymanie moczu lub objawy zapalenia mózgu. Postać porażenna polio dotyczy przede wszystkim starszych dzieci i dorosłych. Ciężki przebieg występuje też u kobiet w ciąży i chorych z zaburzeniami odporności.

Czy polio jest groźne?

Tak. Jak podkreślają eksperci, poliomyelitis jest groźną chorobą – u jednej na 200 zakażonych osób występują nieodwracalne porażenia. Wśród 5-10 proc. osób z porażeniami dochodzi do porażenia mięśni oddechowych i zgonu. Gdy poliowirusy dostają się do ośrodkowego układu nerwowego, mogą wywoływać uszkodzenie nerwów, co może prowadzić do niedowładu lub porażenia mięśni. Choć na chorobę Heinego-Medina chorują głównie dzieci do 5. roku życia, to zachorować może każda niezaszczepiona osoba. Warto jeszcze raz podkreślić, że u dorosłych polio przebiega ciężej niż u dzieci.

Jak się chronić przed chorobą Heinego-Medina?

Najlepszym sposobem ochrony przed polio są szczepienia i higiena. Zawiera je polski kalendarz szczepień obowiązkowych. W naszym kraju podaje się tzw. szczepionkę inaktywowaną, zawierającą zabite poliowirusy. Szczepionka przeciw poliomyelitis jest bezpieczna – bardzo rzadko występują odczyny miejscowe. Odbycie pełnej serii szczepień zabezpiecza przed chorobą na całe życie.

Dzięki wieloletnim masowym szczepieniom, ryzyko zachorowania na poliomyelitis w Polsce jest bliskie zeru. Dopóki jednak występują zachorowania w niektórych regionach Azji (np. Pakistan, Afganistan, gdzie w 2020 r. potwierdzono 151 zachorowań) i Afryki, istnieje ryzyko zawleczenia zachorowań do Europy. Wtedy niezaszczepione osoby, w tym dzieci, mogą zachorować.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Szczepienia.pzh.gov.pl / Mp.pl