Zakażają, ale nie chorują. Co jest tajemnicą nietoperzy?

24.07.2020 12:19
Nietoperze są nosicielami wirusów
fot. Shutterstock

Chociaż nietoperze są nosicielami wielu bardzo groźnych wirusów, to same nie chorują. Dlaczego? Naukowcy chcą rozwikłać tę zagadkę, badając genomy ponad 1,4 tysięcy gatunków nietoperzy. Uważają, że znalezienie odpowiedzi na to pytanie, może pomóc w walce z pandemiami. 

Eksperci uważają, że koronawirus SARS-CoV-2 wywołujący chorobę COVID-19 pojawił się u nietoperzy, a na ludzi przeszedł za pośrednictwem innego, jeszcze niezidentyfikowanego zwierzęcia. Podobnie mogło być z wieloma innymi chorobami. Co ciekawe, będące nosicielami śmiercionośnych wirusów nietoperze nie chorują.

Zakażają, ale nie chorują. Co jest tajemnicą nietoperzy?

W ramach projektu Bat1K międzynarodowy zespół naukowców chce zsekwencjonować genomy wszystkich 1421 żyjących gatunków nietoperzy. Do tej pory udało się zsekwencjonować genomy pierwszych sześciu gatunków. Wśród nich znalazły się: podkowiec duży, rudawiec nilowy, liścionos jasny, nocek duży, karlik średni i molos czarny.

Naukowcy uważają, że znajomość genomów nietoperzy może pomóc wyjaśnić, w jaki sposób te latające ssaki tolerują infekcje np. koronawirusem i nie chorują. Może to w przyszłości pomóc w walce z pandemiami. W wielu infekcjach wirusowych to nie sam wirus prowadzi do śmierci, ale ostra reakcja zapalna wywołana przez układ odpornościowy organizmu. Nietoperze są w stanie ją kontrolować – nawet zakażone nie wykazują widocznych oznak choroby. Tak więc zrozumienie, w jaki sposób nietoperze mogą tolerować wirusy bez zachorowania, może pomóc w opracowaniu nowych metod leczenia chorób takich jak COVID-19.

Porównując genomy nietoperzy z 42 innymi ssakami, udało się ustalić ich pozycję na ''drzewie życia''. Okazało się, że nietoperze są najbliżej spokrewnione z psami, kotami i fokami, a także łuskowcami, wielorybami i ssakami kopytnymi. Natomiast przegląd różnic genetycznych pozwolił zidentyfikować regiony genomu, które w odmienny sposób ewoluowały u nietoperzy, co może wyjaśniać ich wyjątkowe zdolności.

Chodzi o geny mogące mieć związek z echolokacją, dzięki której nietoperze mogą latać i chwytać zdobycz w całkowitej ciemności. Zastanawiające jest również to, że niektóre gatunki nietoperzy mogą żyć około 40 lat, czyli 5 razy dłużej niż inne zwierzęta o podobnej wielkości. Prawdopodobnie doszło u nich do zwiększających długość życia modyfikacji genetycznych.

Źródło: PAP