Zamknij

Lista powikłań po COVID-19 coraz dłuższa. Lekarze alarmują

08.04.2022
Aktualizacja: 08.04.2022 10:15

Powikłania kardiologiczne, neurologiczne, psychiczne mogą być konsekwencją COVID-19. Lista chorób i dolegliwości jest coraz dłuższa. Znalazły się na niej nawet cukrzyca oraz przyspieszona demencja. 

Powikłania po COVID-19
fot. Shutterstock
  1. Dlaczego COVID-19 wywołuje tyle powikłań?
  2. Jakie powikłania kardiologiczne mogą pojawić się po COVID-19?
  3. Mgła mózgowa i inne zaburzenia neurologiczne
  4. Zaburzenia psychiczne jako powikłanie COVID-19
  5. Cukrzyca również może być powikłaniem COVID-19

Po COVID-19 u wielu osób, nawet z łagodną postacią tej choroby, mogą pojawić się różnego typu powikłania. Aż 60 proc. ozdrowieńców miało oznaki zapalenia mięśnia sercowego, a 30 proc. mgły mózgowej – ostrzega dr n. med. Grażyna Cholewińska, konsultant wojewódzka w dziedzinie chorób zakaźnych, ordynator oraz dyrektor ds. medycznych w Wojewódzkim Szpitalu Zakaźnym w Warszawie. Mogą się również rozwinąć: cukrzyca, zaburzenia psychiczne, a nawet przyśpieszona demencja.

Dlaczego COVID-19 wywołuje tyle powikłań?

Dlaczego powikłania po COVID-19 mogą dotykać tak wielu narządów i być tak zróżnicowane? Naukowcy wskazują na receptor ACE2. Enzym ten znajduje się m.in. na powierzchni komórek nabłonkowych pęcherzyków płucnych, komórek nabłonka błony śluzowej jelita cienkiego, naczyń krwionośnych, w sercu, nerkach, wątrobie oraz trzustce.

ACE2 pełni ważną funkcję w regulacji stanów zapalnych w organizmie człowieka, chroni go przed ciężkim uszkodzeniem wywołanym, np. infekcją wirusową. Niestety enzym ten wiąże się też białkiem powierzchniowym koronawirusa SARS-CoV-2 i tym samym umożliwia mu przedostanie się do komórek w organizmie. Patogen ten nie tylko wykorzystuje ACE2, aby wniknąć do organizmu, ale również uniemożliwia mu wykonywanie swoich normalnych zadań, czyli ochronę organizmu. Dzięki ACE2 koronawirus SARS-CoV2 wygrywa bitwy na dwóch frontach: uniemożliwia organizmowi ochronę tkanek przed stanem zapalnym oraz niszczy komórki poszczególnych organów.

Jakie powikłania kardiologiczne mogą pojawić się po COVID-19?

– Jak wykazały badania naukowców ze Szpitala Uniwersyteckiego we Frankfurcie, aż 60 proc. ozdrowieńców miało oznaki zapalenia mięśnia sercowego – powiedziała dr n. med. Grażyna Cholewińska i wyjaśniła, że wirus SARS-CoV-2, podobnie jak inne koronawirusy, jest patogenem kardiotropowym, czyli ma powinowactwa do komórek mięśnia sercowego.

A więc najczęstszym powikłaniem po COVID-19 jest zapalenie mięśnia sercowego. Inne możliwe powikłania kardiologiczne to:

Na skutek powikłań sercowo-naczyniowych po COVID-19 może dojść do nagłego zatrzymania krążenia i zgonu.

Dr Grażyna Cholewińska zwróciła uwagę, że kłopoty z sercem i układem krążenia się pojawiają już w okresie występowania tej choroby. Atakuje ona płuca, powodując niewydolność oddechową, ale na to nakłada się także niewydolność krążenia.

– Dochodzi do błędnego koła pomiędzy niewydolnością oddechową i niewydolnością krążenia, które nawzajem się nasilają – podkreśliła ekspertka i dodała, że na cięższy przebieg COVID-19 i jej powikłania najbardziej narażeni są pacjenci, którzy przebyli zawał serca lub mają ciężkie wady zastawek serca. Tacy chorzy mają wyczerpane tzw. mechanizmy kompensacyjne i są bardziej podatni na powikłania hipoksemii (niedotlenienia), w tym także te odlegle.

Mgła mózgowa i inne zaburzenia neurologiczne

Innym częstym powikłaniem COVID-19 jest tzw. mgła mózgowa (brain fog). Dr Grażyna Cholewińska wyjaśnia, że nie jest to termin medyczny, a jedynie potoczne określenie dolegliwości, na które narzeka aż 30 proc. pacjentów po tej chorobie. Przyczyny mgły mózgowej nie zostały jeszcze dokładnie poznane, ale są pewne teorie.

– Prawdopodobnie dochodzi do mikrouszkodzenia tkanki mózgowej na skutek długotrwałego niedotlenienia – wyjaśnia ekspertka i dodaje, że inną przyczyną może być... tlenoterapia, gdyż może ona wywoływać skurcz naczyń mózgowych.

Objawami mgły mózgowej są:

– Takie objawy mogą się utrzymywać przez kilka tygodni albo nawet kilka miesięcy – ostrzega dr Grażyna Cholewińska.

Zaburzenia psychiczne jako powikłanie COVID-19

Ale na tym nie koniec. Niestety koronawirus SARS-CoV-2 zwiększa również ryzyko chorób psychicznych. I nie chodzi tylko o negatywne skutki izolacji i lockdownu. Dr Grażyna Cholewińska wyjaśnia, że bezpośrednim skutkiem COVID-19 mogą być:

Wskazują na to badania w USA i Wielkiej Brytanii, jak też w Polsce. Specjaliści z University of Oxford wykazali, że następstwem zakażenia SARS-CoV-2 może być również:

Z kolei badania przeprowadzone przez psychologów Uniwersytetu Warszawskiego wykazały, że po COVID-19 u 29 proc. kobiet i 24 proc. mężczyzn rozwinęła się depresję.

Cukrzyca również może być powikłaniem COVID-19

Nowym, zaskakującym odkryciem jest to, że cukrzyca nie tylko zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19, ale może być też powikłaniem tej choroby. Zwykle pojawia się ona u pacjentów z ciężką postacią zakażenia SARS-CoV-2. Według przytoczonego przez dr Grażynę Cholewińską badania w „New England Journal of Medicine” (NEJM) 20-30 proc. chorych na oddziałach intensywnej terapii cierpiało już wcześniej na cukrzycę, ale stwierdzono również nowe zachorowania na to schorzenie. W Polsce na cukrzycę choruje 25 proc. osób po 60. roku życia.

Powikłania po COVID-19 mogą być bardzo groźne i w dłuższej perspektywie generować ogromne koszty społeczne. Tym bardziej więc dziwi decyzja rządu o zakończeniu finansowania rehabilitacji pocovidowej. Zdaniem ekspertów ta decyzja będzie miała katastrofalne konsekwencje. 

Ważne!

Z badań wynika, że długi COVID-19 będzie z nami przez wiele lat, nawet u tych pacjentów, którzy przeszli go łagodnie.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: PAP Zbigniew Wojtasiński/ konferencja naukowa „Wirusologia 2022 – najnowsze doniesienia”