Zamknij

Koronawirus w Polsce: liczba zachorowań, zalecenia. RAPORT 6.12.2021

06.12.2021
Aktualizacja: 06.12.2021 10:23
Koronawirus w Polsce
fot. Shutterstock

Ile osób w Polsce jest zarażonych koronawirusem SARS-CoV-2? Ile osób choruje na COVID-19? Tutaj znajdziesz bieżące informacje dotyczące sytuacji epidemiologicznej w Polsce. Raport specjalny.

Po raz pierwszy o koronawirusie SARS-CoV-2 usłyszeliśmy w grudniu 2020 r. Medialne doniesienia mówiły o nietypowej formie zapalenia płuc, które pojawiało się u mieszkańców chińskiej miejscowości Wuhan. Szybkość rozprzestrzeniania się infekcji i śmiertelne żniwo, jakie zbierała, zaskoczyła naukowców. Ta infekcja była inna niż znane dotychczas – doczekała się więc swojej nazwy COVID-19. Patogenem, który ją wywoływał był koronawirus SARS-CoV-2. Wkrótce się okazało, że wirus przekroczył granicę Chin i dotarł do większości państw na świecie. Pierwszy przypadek COVID-19 w Polsce został odnotowany 4 marca 2020 r., a pierwszą śmierć w wyniku tej choroby zarejestrowano 12 marca 2020 r. Dzień wcześniej Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ogłosiła, że mamy do czynienia z pandemią, epidemią o wymiarze globalnym.

Liczba chorych rosła, liczba ofiar śmiertelnych również. Na COVID-19 nie było lekarstwa, przed koronawirusem nie chroniły również szczepionki. W tamtym czasie skuteczne były tylko doraźne środki zapobiegania chorobie: maseczki, dystans społeczny, mycie rąk i dezynfekcja, a także izolowanie osób chorych od zdrowych. Z czasem wprowadzono testy na obecność koronawirusa, które ułatwiły kontrolę nad osobami chorymi, a pod koniec 2020 r. ogłoszono, że znaleziono pierwsze skuteczne szczepionki przeciwko COVID-19. O wiele gorzej wygląda sytuacja z leczeniem infekcji –  nadal nie ma skutecznego leku na tę chorobę. Lekarze stosują różne "koktajle" leków przeciwwirusowych. Ich skuteczność zależy jednak od wielu czynników, m.in. wieku, płci, kondycji chorego (tego czy cierpi na inne przewlekłe choroby, czy cierpi na otyłość), rasy (są badania, które udowodniły, że choroba ta ma cięższy przebieg u osób ciemnoskórych), a także od tego, w jakim stadium choroby dotarł do lekarza. Co wiemy o tej chorobie teraz i jak wygląda sytuacja na całym świecie? Wyjaśniamy.

Koronawirus SARS-CoV-2 i COVID-19 – co o nich wiemy?

SARS-CoV-2  jest  typowym  wirusem  pochodzenia  zwierzęcego i przenosi się głównie drogą kropelkową, albo w wyniku kontaktu z wydzieliną zakażonego. Infekcja, którą ten wirus wywołuje, nosi nazwę COVID-19. Przebieg tej choroby może mieć charakter bezobjawowy lub objawowy.

Koronawirus SARS-CoV-2 przenika do wnętrza komórek poprzez interakcję białka S (spike, kolec) i enzymu konwertazy angiotensyny 2 (ACE2). Zainfekowanie komórek dolnych dróg oddechowych (głównie pneumocytów typu II) powoduje u niektórych pacjentów nasilone uszkodzenie pęcherzyków płucnych. W proces ten zaangażowany jest układ odpornościowy pacjenta – składowe dopełniacza i uwalniane cytokiny prozapalne (w najcięższych postaciach choroby, z niewydolnością wielonarządową, obserwuje się niekontrolowane uwalnianie cytokin, tzw.  burzę cytokinową). Koronawirus SARS-CoV-2 niszczy nie tylko płuca (niektóre zmiany są nieodwracalne), ale również inne narządy. Wynika z faktu, że enzym ACE2 jest również w innych tkankach. Patogen ten może więc atakować naczynia krwionośne, serce, mózg, ośrodkowy układ nerwowy, nerki, wątrobę, skórę, oczy. Co w efekcie prowadzi do wielu powikłań po chorobie. Niektóre dolegliwości pojawiają się zaraz po chorobie, niektóre kilka tygodni po. To zjawisko też ma swoją nazwę tzw. long-COVID lub post-COVID. Co ważne, zjawisko long-COVID może pojawić się także u osób, które infekcję przechodziłu łagodnie.

Najczęstsze objawy COVID-19

Najczęstsze objawy związane z COVID-19 to:

Rzadziej pojawiają się takie objawy, jak bóle głowy, biegunka, wysypka.

Co zrobić, gdy podejrzewasz u siebie zakażenie koronawirusem?

Jeżeli występują u ciebie duszności lub kłopoty z oddychaniem, zadzwoń niezwłocznie na numer 112 lub 999, aby uzyskać pomoc medyczną, i uprzedź, że masz lub możesz mieć koronawirusa.

Jeśli twój stan zdrowia nie wymaga pilnej interwencji medycznej, skontaktuj się z lekarzem pierwszego kontaktu, który wystawi Ci skierowanie na test na obecność koronawirusa.

Możesz również samodzielnie wystawić sobie skierowanie przez internet, wypełniając prosty formularz kwalifikacyjny. Jeśli system zakwalifikuje cię do testu, masz do wyboru dwie możliwości zapisu: przez formularz internetowy lub podczas rozmowy z konsultantem.

Informację o wyniku testu znajdziesz na Internetowym Koncie Pacjenta. Jeśli wynik testu będzie pozytywny, lekarz rodzinny poinformuje cię o tym. Otrzymasz również informację o dalszej formie leczenia. Może to być:

  • skierowanie do szpitala,
  • rozpoczęcie izolacji w izolatorium (w izolatoriach mają przebywać m.in. osoby, które nie mogą odbyć kwarantanny w domu, gdyż narażałyby w ten sposób na zakażenie koronawirusem najbliższych),
  • rozpoczęcie izolacji domowej.

Jak przygotować się do testu na obecność koronawirusa?

W Polsce są dwa rodzaje testów na obecność koronawirusa SARS-CoV-2: test antygenowy oraz test PCR. Do obu należy się odpowiednio przygotować. Minimum 3 godziny przed badaniem:

  • nie spożywaj posiłków,
  • nie pij,
  • nie żuj gumy,
  • nie płucz jamy ustnej i nosa,
  • nie myj zębów,
  • nie przyjmuj leków,
  • nie pal papierosów.

Jeśli nie będziesz przestrzegać tych zasad, wynik testu może być nierozstrzygający.

Ważne!

Jeśli czekasz na wynik testu, pozostań w domu i nie kontaktuj się z innymi osobami!

Co oznacza wynik testu na obecność koronawirusa?

Jeśli wynik twojego badania na obecność koronawirusa SARS-CoV-2 jest już dostępny, to po zalogowaniu się na Internetowym Koncie Pacjenta zobaczysz jeden z czterech komunikatów:

  • negatywny – wynik ujemny testu (nie wykryto SARS-CoV-2),
  • pozytywny – wynik dodatni testu (wykryto SARS-CoV-2),
  • niediagnostyczny – oznacza, że próbka jest niezdatna do badania i trzeba je wykonać ponownie,
  • nierozstrzygający – wynik jest na granicy analitycznej czułości testu. Wymaga zbadania kolejnej próbki pobranej po 24–48 h.

Jeśli wynik testu będzie pozytywny, powinieneś poddać się izolacji w warunkach domowych, chyba że lekarz skieruje cię do izolatorium lub do szpitala (lista szpitali zakaźnych).

Kiedy rozpoczyna się izolacja domowa?

Izolacja w warunkach domowych zaczyna się w dniu, w którym pacjent otrzymuje pozytywny  wynik testu diagnostycznego w kierunku SARS-CoV-2. Czas jej trwania zależy od stanu zdrowia pacjenta (objawów klinicznych choroby COVID-19) i decyzji lekarza podstawowej opieki zdrowotnej albo lekarza sprawującego opiekę nad pacjentem w szpitalu, albo w izolatorium.

W przypadku chorego z objawami klinicznymi po 7 dniach izolacji domowej lekarz POZ dzwoni do pacjenta, aby przeprowadzić wywiad. Ustala, kiedy wystąpiły objawy (mogły wystąpić przed uzyskaniem wyniku testu) i kiedy ustąpiły (kiedy ostatnio pacjent miał gorączkę, kaszel, duszność). Na tej podstawie określi, jak długo jeszcze potrwa izolacja. Zwykle izolacja kończy się po 3 dniach bez objawów, ale nie wcześniej niż po 13 dniach od dnia wystąpienia pierwszych objawów.

W przypadku pacjenta bezobjawowego po 7 dniach izolacji domowej lekarz POZ dzwoni do chorego, aby ustalić stan jego zdrowia. Jeśli nie ma objawów choroby, izolacja kończy się po 10 dniach od daty uzyskania pierwszego dodatniego wyniku testu diagnostycznego w kierunku SARS-CoV-2.

Ważne! Jeśli lekarz na podstawie przeprowadzonego wywiadu stwierdzi niepokojące objawy, może przedłużyć izolację. Przekaże tę informację pacjentowi, znajdzie się ona również w jego IKP.

Kto może się zaszczepić przeciwko COVID-19?

W Polsce wszystkie osoby, które skończyły 12 lat, mogą zapisywać się na szczepienie przeciwko COVID-19. Oczywiście osoby niepełnoletnie muszą mieć zgodę rodzica. Aby zapisać się na szczepienie, wystarczy wejść na Internetowe Konto Pacjenta. Powinno na nim być wystawione e-skierowanie, które umożliwia zapisanie się na szczepienie (albo za pomocą internetu, albo podczas rozmowy z konsultantem).

Wiadomo, że z czasem liczba przeciwciał w organizmie maleje, więc od września osoby po 60. roku życia oraz z upośledzoną odpornością mogą przyjmować dodatkową, przypominającą dawkę szczepionki przeciw COVID-19, pod warunkiem, że ukończyły podstawowy schemat szczepień, a ostatnia dawka była podana po 6. miesiącach od podania ostatniej dawki. Jednak ostateczną decyzję podejmuje lekarz prowadzący.

W Polsce można się zaszczepić szczepionkami, które otrzymały pozytywną opinię Europejskiej Agencji ds. Leków (EMA):

  • Corminaty firmy Pfizer/BioNTech (dwudawkowa, typu mRNA)
  • COVID-19 Vaccine firmy Moderna (dwudawkowa, typu mRNA)
  • Vaxzevria firmy AstraZeneca (dwudawkowa, wektorowa)
  • COVID-19 Vaccine Janssen firmy Johnson&Johnson (jednodawkowa, wektorowa)

Koronawirus – jak uniknąć zakażenia SARS-CoV-2?

Koronawirus SARS-CoV-2 przenosi się drogą kropelkową, np. podczas kaszlu czy wydychania powietrza. Kropelki z wirusem wydostają się z organizmu nosiciela i lądują na przedmiotach lub powierzchniach znajdujących się wokół chorego. Aby uniknąć zarażenia koronawirusem, warto pamiętać o poniższych zaleceniach.

  1. Myj często ręce wodą z mydłem lub środkiem odkażającym na bazie alkoholu.
  2. Unikaj dotykania rękami oczu, nosa i ust.
  3. Zasłaniaj usta i nos zgiętym ramieniem lub jednorazową chusteczką kiedy kaszlesz, lub kichasz. Następnie wyrzuć chusteczkę do kosza i umyj oraz zdezynfekuj dłonie.
  4. Unikaj kontaktu z osobami chorymi – zachowaj odległość przynajmniej na jeden metr.

Jak prawidłowo myć ręce?

  1. Zwilż ręce ciepłą wodą. Nałóż mydło w płynie w zagłębienie dłoni.
  2. Namydl obydwie wewnętrzne powierzchnie dłoni.
  3. Spleć palce i namydl je.
  4. Namydl kciuk jednej dłoni drugą ręką, a następnie zmień dłonie.
  5. Namydl wierzch jednej dłoni wnętrzem drugiej dłoni, a następnie zmień dłonie.
  6. Namydl obydwa nadgarstki.
  7. Spłucz starannie dłonie, żeby usunąć mydło. Wysusz je starannie.

Ważne!

Myj dłonie co najmniej 30 sekund!

shutterstock_1635244774_jak myc rece
fot.

Wszystkie niezbędne informacje w sprawie koronawirusa możesz otrzymać pod numerem 800 190 590 (infolina NFZ).

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: GIS/ PAP/ Ministerstwo Zdrowia