Hiszpanka też wywołała dyskusję na temat masek

21.04.2020
Aktualizacja: 21.04.2020 10:05
Koronawirus a hiszpanka
fot. Shutterstock

- Ten wirus ma bardzo niebezpieczną kombinację i działa tak jak grypa z 1918 r., która zabiła nawet 100 mln ludzi - podkreślał szef WHO na konferencji prasowej, zorganizowanej 20 kwietnia 2020 r.

Dyrektor generalny Światowej Organizacji Zdrowia, Tedros Adhanom Ghebreyesus porównał koronawirusa SARS-CoV-2 do "hiszpanki", ostrzegając przed zbyt wczesnym łagodzeniem restrykcji. Szef WHO tłumaczył, że wiele osób wciąż nie rozumie tego wirusa. "Ten wirus ma bardzo niebezpieczną kombinację i działa tak jak grypa z 1918 r., która zabiła nawet 100 mln ludzi" - podkreślał na konferencji prasowej, zorganizowanej 20 kwietnia 2020 roku. Ale dodał: "Teraz mamy jednak technologię, możemy zapobiec katastrofie".

Grypa hiszpanka pojawiła się nagle w 1918 i gwałtownie rozprzestrzeniła po świecie. Paradoksalnie, wirus wcale nie narodził się w Hiszpanii, ale w Stanach Zjednoczonych, ale Europa dowiedziała się o nim z prasy hiszpańskiej, stąd nazwa. I choć różnic pomiędzy "hiszpanką" a koronawirusem SARS-CoV-2 jest wiele - ot, choćby grupa ryzyka: dziś seniorzy, wtedy młodzi w wieku 20-40 lat - podobieństwa są zaskakujące.

Wirus odzwierzęcy...

Lidia Bernadetta Brydak pisze: „...albo szczep w 1918 r. przedostał się do populacji ludzkiej bezpośrednio od ptaków (...), albo dostał się do ludzkiego gospodarza w latach bezpośrednio poprzedzających rok 1918 i zaadaptował się przed pojawieniem się wirusa pandemicznego” - Jan Wnęk "Pandemia grypy hiszpanki (1918-1919) w świetle polskiej prasy"

Koronawirus SARS-CoV-2 to wirus, którego pierwotnym nosicielem były nietoperze, a pośrednim prawdopodobnie łuskowce - ssaki z Afryki i południowej Azji, charakteryzujące się grubymi łuskami pokrywającymi ciało. W odpowiedzi na pandemię koronawirusa, chiński rząd zakazał spożywania dzikich zwierząt na terenie całego kraju i handlowania nimi.

...w dwa miesiące dociera do Polski...

Z artykułu Jakuba Putermana Epidemia influenzy w r. 1918 zamieszczonego w „Gazecie Lekarskiej” dowiadujemy się, że pogłoski o „zagadkowej chorobie” rozniosły się w maju, a ludność polską zaraza zaatakowała latem - Jan Wnęk "Pandemia grypy hiszpanki (1918-1919) w świetle polskiej prasy"

"Tajemniczy wirus z Chin" w prasie europejskiej pojawił się na początku stycznia 2020 r., a pierwsze zachorowanie w Polsce potwierdzono 4 marca.

...strach wywołuje gorączka...

Choroba zaczynała się typowo - gorączką, dreszczami, bólem mięśni, głowy i gardła. Większość pacjentów po kilku dniach zdrowiała, choć lekkie zmęczenie utrzymywało się jeszcze przez jakiś czas - Agnieszka Krzemińska, Paweł Walewski "Hiszpanka minęła tak nagle, jak się pojawiła", Polityka

Najczęstsze objawy zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2 to: gorączka, suchy kaszel, ból mięśni, duszności. Mniej typowe objawy to: utrata węchu i smaku, zapalenie spojówek, zadyszka, biegunka, katar. Podobnie jak "hiszpanka" koronawirus atakuje płuca.

...pomysł noszenia masek budzi kontrowersje...

"Konieczność noszenia maski, utrudnienia w komunikacji miejskiej, pozamykane teatry i kina niektórzy odbierali jako ograniczenie ich wolności, a ich oburzenie dodatkowo podsycały doniesienia mówiące o nieskuteczności tych zabiegów. " - Agnieszka Krzemińska, Paweł Walewski "Hiszpanka minęła tak nagle, jak się pojawiła", Polityka

Choć pandemia koronawirusa SARS-CoV-2 została ogłoszona przez Światową Organizację Zdrowia 11 marca 2020 r., miesiąc później wciąż trwają dyskusje, czy maski powinien nosić każdy, czy tylko osoby z zakażeniem potwierdzonym testami laboratoryjnymi i personel medyczny.

...nie ma zgodności, co do postępowania epidemiologicznego...

Wśród autorów nie było zgodności odnośnie profilaktyki. Przeważały głosy o potrzebie izolacji chorych w większych skupiskach ludności (szpitale, koszary, więzienia), w trakcie epidemii wydania zakazów gromadzenia się ludzi na widowiskach, jarmarkach" - Jan Wnęk "Pandemia grypy hiszpanki (1918-1919) w świetle polskiej prasy"

Dziś ponownie mamy dwa modele postępowania epidemiologicznego: restrykcyjny (zakładający zamknięcie szkół, pracę zdalną, kwarantannę społeczną; zastosowany w większości krajów) i liberalny (zakładający, że im więcej osób się zarazi, tym szybciej społeczeństwo wytworzy odporność populacyjną; takie podejście zastosowano początkowo w Wielkiej Brytanii, a obecnie model ten wciąż funkcjonuje w Szwecji).

... a końca nie widać.

Stanisława Adamowiczowa z Państwowego Centralnego Zakładu Epidemiologicznego pisała w „Przeglądzie Epidemiologicznym”: „(...) w ciągu lat najbliższych liczyć się musimy z prawdopodobieństwem występowania nowych drugorzędnych fal, nasilenie których przewidzieć na razie trudno" - Jan Wnęk "Pandemia grypy hiszpanki (1918-1919) w świetle polskiej prasy"

Chiny, kraj w którym na przełomie 2019/2020 roku wybuchła epidemia koronawirusa, z początkiem kwietnia zdecydował się na złagodzenie restrykcji, ale na pytanie, czy to koniec epidemii koronawirusa w Chinach, eksperci odpowiadają ostrożnie: duża część populacji nie nabyła odporności, dlatego też po złagodzeniu środków bezpieczeństwa możliwa jest druga fala zachorowań.

Na koniec ciekawostka:

Teorie spiskowe obarczały winą Niemców, którzy ponoć zatruwali konserwy, ryby, a nawet rozpylali zarazki w miejscach publicznych. W tym samym czasie Niemcy mówili, że zarazę wywołali powiązani z aliantami naukowcy chińscy - Agnieszka Krzemińska, Paweł Walewski "Hiszpanka minęła tak nagle, jak się pojawiła", Polityka.

Dziś dominująca teoria spiskowa zakłada, że koronawirus uciekł z chińskiego laboratorium.

Źródło: "Pandemia grypy hiszpanki (1918-1919) w świetle polskiej prasy" Jan Wnęk, Archiwum Historii i Filozofii Medycyny 77/2014; Agnieszka Krzemińska, Paweł Walewski "Hiszpanka minęła tak nagle, jak się pojawiła", Polityka