Zamknij

Kleszczowe Zapalenie Mózgu w Polsce na przestrzeni lat. Ile przypadków rejestruje się w ciągu roku?

01.04.2021 18:51
Kleszcz
fot. Shutterstock

30 marca obchodziliśmy Ogólnopolski Dzień Świadomości Kleszczowego Zapalenia Mózgu. Z tej okazji przypominamy, czym dokładnie jest KZM. Sprawdź, ile przypadków kleszczowego zapalenia mózgu rejestrowano w Polsce na przestrzeni kilku lat.

Kleszczowe zapalenie mózgu (w skrócie KZM) to choroba powodowana przez wirusa kleszczowego zapalenia mózgu. Głównym źródłem zakażenia są kleszcze. Wirus atakuje mózg i układ nerwowy człowieka. Już nawet co 6. kleszcz może być zakażony wirusem KZM i wystarczy zaledwie kilka minut, aby doszło do zakażenia. Wirus KZM bytuje w gruczołach ślinowych kleszczy – dlatego KZM można się zakazić praktycznie od razu w momencie ukłucia przez kleszcza.

Kleszczowe zapalenie mózgu - jak rozpoznać chorobę?

Wirus kleszczowego zapalenia mózgu znajduje się w ślinie kleszcza i przenika przez ranę do organizmu człowieka natychmiast po pokłuciu.

Zazwyczaj choroba rozwija się w dwóch etapach:

  1. Pojawia się gorączka, ból głowy i stawów - podobnie jak w grypie. Często układ odpornościowy już na tym etapie pokonuje infekcję.
  2. Wirus KZM dostaje się do centralnego układu nerwowego osób zakażonych, których organizm nie poradził sobie z infekcją. Może u nich rozwinąć się zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, a w najcięższych przypadkach zapalenie mózgu oraz zapalenie rdzenia kręgowego. Może to prowadzić do zaburzeń świadomości, zaburzeń mowy i trudności w połykaniu lub porażeń kończyn. W najpoważniejszych przypadkach dochodzi do zaburzeń oddychania.

Wystąpienie powyżej opisanych objawów jest wskazaniem do pilnej konsultacji z lekarzem, a w przypadku silnego bólu głowy, zaburzeń oddychania lub zaburzeń świadomości, konieczne jest wezwanie pogotowia ratunkowego.

Kleszczowe zapalenie mózgu w Polsce - ile przypadków rejestruje się w ciągu roku?

Jak często KZM występuje w Polsce? Dane wskazują, że co roku notuje się kilkaset przypadków tej choroby. Jak podkreślają eksperci, liczby te mogą nie odzwierciedlać prawdziwej skali problemu. Testy na KZM nie są w Polsce refundowane, zatem nie u każdego chorego rozpoznaje się chorobę.

Powoduje to, że w wirusowych neuroinfekcjach, gdzie zwykle nie dysponuje się lekiem działającym na wirusa, rzadko odkrywa się czynnik etiologiczny. Dlatego u pacjentów proste badania laboratoryjne pozwalają potwierdzić, że zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych wywołał wirus, ale nie przeprowadza się bardziej specjalistycznych badań, które mogą wykazać, czy to KZM, czy inny wirus jest jego przyczyną.

Według najnowszych danych zebranych w raporcie Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego Państwowego Zakładu Higieny obecnie w Europie obserwuje się znaczący wzrost zachorowań na KZM. To efekt m.in. zmian klimatycznych, w których konsekwencji kleszcze zajmują nowe obszary, a także wydłuża się okres ich żerowania.

Jak wygląda sytuacja w Polsce? 

Jak podkreślają eksperci liczba przypadków KZM w Polsce jest niedoszacowana. Powodów tej sytuacji jest wiele, m.in. ograniczenie dostępności oraz brak finansowania testów umożliwiających ustalenie czynnika etiologicznego przy diagnostyce wirusowych zapaleń układu nerwowego. Dla większości zgłoszonych przypadków wirusowych infekcji układu nerwowego nie określa się jaki wirus wywołał chorobę. Istnieje więc potrzeba wdrożenia zmian, w tym poprawy dostępu do diagnostyki KZM, czy większej edukacji nt. choroby i jej profilaktyki (także za pomocą szczepień). Jak pokazują statystyki naszych sąsiadów – KZM jest wciąż rosnącym zagrożeniem.

Kleszczowe zapalenia mózgu w Polsce w latach 2015-2019:

• Rok 2015 - 150 zgłoszonych przypadków
• Rok 2016 - 284 zgłoszonych przypadków
• Rok 2017 - 279 zgłoszonych przypadków
• Rok 2018 - 197 zgłoszonych przypadków
• Rok 2019 - 265 zgłoszonych przypadków

Zachorowalność na KZM mogłyby ograniczyć szczepienia, które są w Polsce zalecane. Każdego jednak powinna obowiązywać prosta zasada: Jeśli jest narażenie, to powinno być szczepienie.

Materiał zrealizowany w ramach kampanii „Nie igraj z kleszczem. Wygraj z kleszczowym zapaleniem mózgu”

Źródło: pzh.gov.pl, kleszcze.info.pl