HPV to nie tylko kłykciny kończyste. Czym skutkuje zakażenie wirusem brodawczaka?

09.10.2018 16:08

HPV, czyli ludzkie wirusy brodawczaka ludzkiego są powszechne na całym świecie. Szacuje się, że w ciągu życia ponad 50-70 proc. osób aktywnych seksualnie miało lub będzie miało z nimi kontakt. Choć do zakażenia dochodzi często, to zazwyczaj przebiega to bezobjawowo i ustępuje w ciągu kilku miesięcy. Niestety, utajone zakażenie to niewiedza, która sprawia, że nosiciele rozprzestrzeniają wirusa na swoich partnerów seksualnych. HPV może także powodować wykwity w postaci kłykcin kończystych, jest też ważnym czynnikiem zachorowań na raka szyjki macicy. 

HPV to nie tylko kłykciny kończyste. Czym skutkuje zakażenie wirusem brodawczaka? fot. Shutterstock

HPV to ludzki wirus brodawczaka (z ang. Human Papillomavirus), który atakuje tkankę skórną i odbytowo-płciową. Zakażenie tym wirusem odgrywa istotną rolę w powstawaniu raka szyjki macicy. Wirus HPV jest także najczęstszym czynnikiem zakaźnym przenoszonym przez ludzi drogą płciową. Wirus HPV jest wirusem wyjątkowo ,,inteligentnym'' - łatwo się nim zarazić, infekcja szybko się rozprzestrzenia, może trwać w ukryciu przez dłuższy czas, usypiając czujność nosicieli i ich partnerów. 

Jak dochodzi do zakażenia wirusem HPV? Najczęściej przez kontakt seksualny genitalno-genitalny i genitalno-oralny z osobą zakażoną (również kontakt typu ,,skóra-skóra''), a także przez zakażone ręce w trakcie styczności z narządami płciowymi. Możliwe jest także przeniesienie zakażenia wirusem na noworodka w trakcie porodu lub na dziecko w czasie bliskich kontaktów, na przykład podczas wspólnej kąpieli dziecka z zakażonym dorosłym. Ważne, by mieć świadomość, że każda osoba, która odbywa kontakty seksualne, mogła zostać zarażona wirusem brodawczaka. 

Obecnie znanych jest ponad kilkaset typów wirusa HPV, z których kilkadziesiąt przekazywanych jest drogą płciową. Typy wirusa HPV dzieli się na te o niskim i wysokim potencjale onkogennym. Typy wirusa o niskim potencjale onkogennym odpowiedzialne są za powstawanie łagodnych zmian określanych jako kłykciny kończyste bądź brodawki, inne typy HPV obdarzone wysokim potencjałem onkogennym znajdowane są głównie w komórkach raka szyjki macicy.

Objawy zakażenia HPV

Wirus jest zakaźny, ale to nie znaczy, że u każdego pojawią się objawy zakażenia. To podstępny wirus, który może żyć w utajeniu, przez co osoby zakażone nie zdają sobie sprawy z tego, że są źródłem zakażenia dla swoich partnerów. Większość zakażeń HPV jest bezobjawowa i ustępuje samoistnie w ciągu kilku tygodni lub miesięcy, jednak w tym czasie nosiciele mogą zarażać innych. 

U ok. 20 proc. osób zakażonych wirusem, infekcja nie znika, a przechodzi w formę przewlekłą. To szczególnie groźne dla kobiet, ponieważ przewlekła forma zakażenia kilkukrotnie zwiększa ryzyko zachorowania na raka szyjki macicy.

Zakażenie może przebiegać w sposób utajony, czyli bezobjawowy, a także w postaci subklinicznej i klinicznej. Postać kliniczna to widoczne gołym okiem brodawki, natomiast infekcja utajona jest możliwa do wykrycia jedynie po wykonaniu testu na obecność DNA HPV.

Zakażenie wirusem HPV może objawiać się m.in.:

  • kłykcinami kończystymi sromu, pochwy i okolic szyjki pochwy oraz na zewnętrznych narządach płciowych w rejonie odbytu i sporadycznie cewki moczowej
  • występowaniem na skórze zwykłych brodawek
  • stanami przednowotworowymi szyjki macicy (dysplazja, CIN1-3) aż do raka szyjki macicy
  • śródbłonkową neoplazją sromu (brodawki, choroba Bowen'a) aż do raka sromu i raka brodawkowatego
  • brodawczakiem krtaniowym u noworodków i niemowląt
"

Brak wykwitów nie świadczy o nieobecności wirusa. Aby potwierdzić lub wykluczyć zakażenie należy wykonać badania cytologiczne, a gdy wynik potwierdzi występowanie nieprawidłowych komórek nabłonka płaskiego o nieustalonym znaczeniu, zleca się dodatkowo badania w kierunku HPV. "

Leczenie zakażenia HPV

Nie ma preparatów leczących zakażenia wirusem HPV, leczy się natomiast skutki zakażenia: zmiany przedrakowe, brodawki płciowe, brodawczaki krtani, a także raka szyjki macicy.

Każda kobieta z podejrzeniem zakażenia wirusem HPV powinna poddać się kolposkopii, czyli badaniu pozwalającym na obejrzenie szyjki macicy, jej kanału, pochwy i sromu za pomocą kolposkopu. 

Leczenie kłykcin kończystych polega na ich usuwaniu metodami chemicznymi poprzez stosowanie miejscowo konkretnych preparatów, a także metodami fizycznymi - chirurgiczne wycinanie zmian, wymrażanie (krioterapia), usuwanie laserem. 

Jeśli stwierdzone zostały zmiany dysplastyczne dużego stopnia najczęściej przeprowadza się konizację szyjki macicy, czyli zabieg polegający na wycięciu stożka tkanki z części pochwowej szyjki macicy.

"

Przebyta infekcja HPV nie chroni przed kolejnym zakażeniem. "

HPV a rak szyjki macicy

Przenoszone drogą płciową typy genitalne wirusa HPV są najczęstszą przyczyną zachorowań na raka szyjki macicy. 

W Polsce rozpoznaje się raka szyjki macicy u około 3300 kobiet rocznie, połowa z nich na tę chorobę umiera. Przy czym obecność materiału genetycznego tego wirusa stwierdza się w komórkach raka szyjki macicy nawet w 90 proc. przypadków wszystkich zachorowań.

Wirus HPV może się również przyczyniać do powstawania innych nowotworów takich jak rak pochwy i sromu czy rak prącia, odbytu, raka jamy ustnej i gardła.

Szczepienia przeciw HPV

Ryzyko zakażenia wirusem można zmniejszyć, ograniczając liczbę partnerów seksualnych, a także stosując szczepienia ochronne przeciw HPV. Szczepienia są skuteczną metodą zapobiegania zakażeniom wywoływanym przez genitalne typy HPV, odpowiedzialne za większość przypadków brodawek płciowych i raka szyjki macicy. 

Szczepienia, aby były skuteczne, należy wykonać jeszcze przed rozpoczęciem aktywności seksualnej. Najlepiej między 11. a 12. rokiem życia.

Szczepionki przeciw HPV należą do szczepionek ,,zabitych'', co oznacza, że nie zawierają żywych wirusów, a tylko niektóre ich antygeny. Dzięki temu są to preparaty bezpieczne dla wszystkich osób, nawet tych z zaburzeniami odporności. 

Jak w przypadku każdego leku, możliwe jest wystąpienie niepożądanych reakcji, odczynów poszczepiennych po podaniu szczepionki przeciw HPV. Najczęściej są to odczyny miejscowe w postaci bólu i niewielkiego obrzęku w miejscu szczepienia.

Szczepionki nie należy podawać, gdy występują ogólnie przeciwwskazania do szczepień, w tym wysoka gorączka, nadwrażliwość na którąś z substancji będącej składnikiem szczepionki. 

"

Szczepienia przeciw HPV należą do szczepień zalecanych, odpłatnych. "

ZOBACZ TAKŻE:

Wirus HPV może być niebezpieczny nie tylko dla kobiet. Dlaczego?
Czy warto bać się szczepień przeciwko HPV? Pierwsze wyniki badań
Co 10. nastolatka ma powikłania po szczepionce HPV

Źródło: czytelniamedyczna.pl; pediatria.mp.pl; zaszczepsiewiedza.pl

________

zdrowie.radiozet.pl/nk

Oceń