Gorączka krwotoczna z zespołem nerkowym to choroba, którą przynoszą gryzonie

25.03.2020
Aktualizacja: 25.03.2020 14:51
Gorączka krwotoczna z zespołem nerkowym
fot. Shutterstock

W wielu krajach na świecie, zwłaszcza w Azji, spotkanie z gryzoniem może skończyć się tragicznie. Myszy i szczury są bowiem roznosicielami hantawirusów, które wywołują u ludzi ciężką, a w wielu przypadkach śmiertelną gorączkę krwotoczną z zespołem nerkowym. Sprawdź, jak rozpoznać objawy tej choroby.

Gorączkę krwotoczną z zespołem nerkowym i jej łagodniejszą odmianę, czyli epidemiczną nefropatię, wywołuje grupa hantawirusów określana jako hantawirusy Starego Świata. 

Hantawirusy przenoszone są przez gryzonie, u których nie wywołują one żadnych objawów. Natomiast zakażenie hantawirusem u ludzi wywołuje chorobę, która może mieć drastyczny przebieg, nawet zakończony śmiercią.

Chorobę wywołuje zakażenie hantawirusami:

  • Hantaan (HTNV) przenoszonego przez mysz polną;
  • Puumala (PUUV) przenoszonego przez nornicę rudą i mysz domową;
  • Seoul (SEOV) przenoszonego przez szczura wędrownego;
  • Dobrava-Belgrade (DOBV) przenoszonego przez mysz leśną.

Gorączka krwotoczna z zespołem nerkowym: przyczyny, objawy, leczenie

Gorączka krwotoczna z zespołem nerkowym (HFRS) to choroba występująca głównie na Dalekim Wschodzie i na Bałkanach. Jej przebieg jest ciężki i może zakończyć się trwałą utratą zdrowia, a nawet śmiercią. 

Każdego roku na świecie odnotowuje się do 150 tys. przypadków tej choroby. Najwięcej ludzi choruje w Chinach i w Korei Południowej.

Czym są hantawirusy?

Rezerwuarem hantawirusów są gryzonie. Zakażone wirusem myszy i szczury wydalają go z odchodami i ze śliną. Człowiek zakaża się, wchłaniając przez drogi oddechowe lub pokarmowe cząsteczki pyłu, kurzu, zanieczyszczone odchodami lub śliną gryzoni, lub w wyniku spożycia wody i pożywienia skażonych wydzielinami gryzoni. 

Przyczyną objawów krwotocznych w HFRS jest małopłytkowość, obniżone stężenia czynników krzepnięcia oraz zwiększona przepuszczalność naczyń włosowatych.

Objawy zaczynają pojawiać się po 2-3 tygodniach od zakażenia wirusem. Choroba przebiega w kilku etapach:

  • Etap 1: Choroba ma nagły początek. Rozpoczyna się gorączką bólami głowy, mięśni, pleców, bólami brzucha, nudnościami i wymiotami. Występuje przekrwienie spojówek, wybroczyny na błonie śluzowej podniebienia oraz na skórze górnej części klatki piersiowej, zaczerwienienie policzków, karku i szyi oraz górnej części tułowia. Fazie pierwszej towarzyszy również krwiomocz i białkomocz.
  • Etap 2: Po kilku dniach trwania gorączki pojawia się okres niedociśnienia i wstrząsu. Nasilają się nudności i wymioty, pogarsza się ostrość wzroku, dochodzi do nasilenia skazy krwotocznej. Narasta zagęszczenie krwi oraz białkomocz. Na tym etapie dochodzi do śmierci nawet jednej trzeciej osób dotkniętych chorobą.
  • Etap 3: Przez następne kilka dni trwa faza skąpomoczu, gdy chory oddaje jego niewielkie ilości. W tym czasie pogłębiają się objawy niewydolności nerek. Nasila się także skaza krwotoczna i dochodzi do krwawienia z nosa, przewodu pokarmowego, dróg rodnych, a nawet ośrodkowego układu nerwowego. U części chorych dochodzi do powikłań ze strony układu oddechowego - zapalenia i obrzęku płuc.
  • Etap 4: Kilkutygodniowy wielomocz, który może prowadzić do zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej.
  • Etap 5: To faza zdrowienia, która może trwać nawet kilka miesięcy. W niektórych przypadkach niedokrwistość będąca wynikiem choroby może utrzymywać się przez kilka lat.

Zakażenia hantawirusowe leczy się rybawiryną. Jednak w przypadku gorączki krwotocznej z zespołem nerkowym konieczne jest leczenie objawów i powikłań choroby. Niektórzy chorzy mogą wymagać dializy.

Epidemiczna nefropatia: przyczyny, objawy

Epidemiczna nefropatia jest najczęstszą w Europie postacią choroby wywołanej przez hantawirusy i lżejszą postacią gorączki krwotocznej z zespołem nerkowym. Choroba występuje głównie w Skandynawii, zachodniej Rosji, w krajach Europy Zachodniej oraz na Bałkanach.

Czynnikiem etiologicznym epidemicznej nefropatii jest wirus Puumala przenoszony przez nornicę rudą i mysz domową. 

Objawy pojawiają się po mniej więcej 3-6 tygodniach od zakażenia wirusem. Choroba rozpoczyna się nagle od gorączki, bólu brzucha, głowy i okolicy lędźwiowej, które są związane ze śródmiąższowym zapaleniem nerek i ich obrzękiem.

W ciągu 3-5 dni pojawiają się nudności, bóle gałek ocznych, przekrwienie spojówek, utrata ostrości widzenia, a nawet jaskra. Mogą wystąpić, choć nie zawsze tak się zdarza, wybroczyny na skórze i krwawienie z nosa.

Po pewnym czasie pojawia się wielomocz, który jest sygnałem poprawy stanu zdrowia. Całkowity powrót do zdrowia następuje po 2-3 tygodniach.

Zdarza się, że epidemiczna nefropatia przebiega zupełnie bezobjawowo.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: CHOROBY WYWOŁYWANE PRZEZ HANTAWIRUSY - Ewa Majda-Stanisławska i Zbigniew Krzemiński z Kliniki Chorób Zakaźnych Akademii Medycznej w Łodzi i z Zakładu Mikrobiologii Lekarskiej Akademii Medycznej w Łodzi