Zamknij

Dlaczego na COVID-19 umierają młode osoby? Kilka możliwych przyczyn

11.01.2021
Aktualizacja: 11.01.2021 19:35
Karetka pogotowia na izbie przyjęć
fot. Lukasz Kalinowski/East News

Liczba ofiar śmiertelnych z powodu COVID-19 rośnie. Najwięcej z powodu tego patogenu umiera osób starszych oraz osób z chorobami współistniejącymi. Jednak wśród ofiar koronawirusa SARS-CoV-2 jest też wiele młodych osób. Dlaczego one umierają? Poniżej kilka możliwych powodów.

COVID-19, choroba wywoływana przez koronawirusa SARS-CoV-2, może rozwinąć się u każdej osoby mającej kontakt z tym patogenem, bez względu na wiek i stan zdrowia. Oczywiście najbardziej zagrożone ciężkim przebiegiem tej choroby, a także śmiercią z jej powodu, są osoby starsze oraz osoby z chorobami współistniejącymi (np. niewydolnością nerek, cukrzycą). Zdarza się jednak, że z powodu COVID-19 umierają również osoby młode, które nie mają chorób współistniejących. Dlaczego? Poniżej kilka możliwych przyczyn.

Enzym ACE2

Przyczyną może być enzym konwertujący angiotensynę, czyli ACE2. Enzym ten pełni w organizmie człowieka bardzo wiele funkcji, m.in. ma działanie przeciwzapalnie i chroni organizm przed ciężkim uszkodzeniem wywołanym np. infekcją wirusową.

ACE2 wiąże się białkiem powierzchniowym koronawirusa SARS-CoV-2 i tym samym umożliwia mu wniknięcie do organizmu. Ale to nie wszystko. Patogen ten uniemożliwia organizmowi ochronę tkanek przed stanem zapalnym oraz niszczy komórki poszczególnych organów (ACE2 znajduje się m.in. na powierzchni komórek nabłonkowych pęcherzyków płucnych, komórek nabłonka błony śluzowej jelita cienkiego, naczyń krwionośnych, w sercu, nerkach, wątrobie oraz trzustce).

Ilość enzymu ACE2 w organizmie jest uzależniona m.in. od wieku. Osoby młode mają go po prostu więcej.

Są też badania, które wskazują, że na ciężki przebieg COVID-19 mogą również wpływać uwarunkowania genetyczne związane m.in. z mutacjami w genie ACE2. Wspominał o tym między innymi dr Philip Murphy z Narodowego Instytutu Alergii i Chorób Zakaźnych w czasopiśmie "Science Immunology". Napisał on: "Zmiany w genie ACE2, które wpływają na receptor, mogą ułatwić lub utrudnić wirusowi dostanie się do komórek w płucach i sercu".

Jego zdaniem, u niektórych młodych pacjentów zakażonych koronawirusem ulega zanikowi surfaktant płucny, czyli kompleks związków, który jest wytwarzany przez pęcherzyki płucne i umożliwia ich rozprężanie. To powoduje u chorych problemy oddechowe, które wymagają zastosowania specjalistycznej aparatury.

Burza cytokinowa

U młodych osób ciężki przebieg COVID-19 może być wywołany nadmierną reakcję układu odpornościowego na kontakt z patogenem, np. wirusem lub bakterią. W tym przypadku z koronawirusem SARS-CoV-2. W normalnych warunkach, w przypadku infekcji, dochodzi do wydzielania cytokin, czyli białek wpływających na wzrost, namnażanie się i pobudzenie komórek biorących udział w odpowiedzi immunologicznej organizmu. Im silniejsza jest odpowiedź układu odpornościowego, tym większa szansa na pokonanie infekcji i powrót do zdrowia. Pod warunkiem, że gdy organizm pokona "wroga", układ odpornościowy stopniowo będzie się wyciszał. Niestety u niektórych osób z COVID-19 układ immunologiczny nadal "szaleje" i uwalnia cytokiny, które utrzymują ciało w stanie ciągłego, wyczerpującego boju. W efekcie komórki odpornościowe atakują narządy wewnętrzne. To o takiej sytuacji mówimy: burza cytokinowa.

Dlaczego u niektórych osób, zwłaszcza młodych, dochodzi do burzy cytokinowej? Badacze tego nie wiedzą. Prawdopodobnie ma to związek z uwarunkowaniami genetycznymi (tzw. cichymi mutacjami), które ujawniają się w momencie silnej infekcji, czyli w sytuacji, gdy jest już bardzo późno na właściwą reakcję medyczną.

Powikłania kardiologiczne

Wiele młodych osób umiera z powodu COVID-19 z powodu powikłań kardiologicznych. Przyczyną jest brak krążenia obocznego.

Prof. dr hab.n.med. Maciej Banach, kardiolog, dyrektor Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi na antenie Radia ZET opowiedział historię 24-latka, u którego po zakażeniu koronawirusem, wystąpiło ostre zapalenie mięśnia sercowego i doszło do zawału.  

– Dwudziestolatek nie ma krążenia obocznego. Osoba, u której w sposób powolny następuje proces zamykania się naczyń wieńcowych, wytwarza tzw. krążenie oboczne, które powoduje, że zawał ma szanse przejść w sposób delikatniejszy. Jeżeli zawał dotyczy zamknięcia nagle, w przebiegu infekcji czy nasilenia procesu miażdżycy, gdzie nie ma krążenia obocznego, to następuje martwica, wyłączenie dużej części serca, szybko dochodzi do niewydolności, a bardzo często i do zgonu  – wyjaśnił prof. Maciej Banach na antenie Radia ZET.

Kontakt ze zbyt wieloma osobami zakażonymi

Na ciężki przebieg COVID-19 może mieć również wpływ ilość zainhalowanego wirusa. Są miejsca, gdzie w powietrzu może być go znacznie więcej, np. w szpitalach, zamkniętych pomieszczeniach, np. pubach, gdzie może przebywać wiele zakażonych osób.

Pacjent z COVID-19, nawet oddychając spokojnie, uwalnia do środowiska średnio 50 mln wirusów na godzinę, a do zakażenia się wystarczy 300 wirusów – wyjaśnił prof. Piotr Kuna.

Dla młodych osób zagrożeniem są miejsca, gdzie jest duża ekspozycja na dużą ilość wirusa od wielu osób zarażonych. Do takiej sytuacji może dojść np. kiedy dana osoba przebywa przez wiele godzin w pubie podczas towarzyskiego spotkania.

W przypadku kontaktu z jedną osobą zarażoną, przebieg choroby może mieć łagodny charakter (oczywiście zależy to o wielu czynników, m.in. genetycznych, o których pisałam powyżej). Dzieje się tak dlatego, że organizm osoby zakażonej ma czas na adaptację, na uruchomienie układu immunologicznego. Do organizmu wnika mniej patogenu, wolniej się namnaża, więc organizm ma więcej czasu, by wytworzyć mechanizmy obronne. Gdy do organizmu dostaje więcej patogenów, ten czas jest znacznie krótszy.