Czy kaszel może być objawem zakażenia glistą ludzką?

15.05.2019
Aktualizacja: 15.05.2019 16:17
Kaszel to objaw zarażenia glisty ludzkiej

Masz suchy, nieproduktywny, męczący kaszel, który nie chce ustąpić mimo zastosowanego leczenia? Być może przyczyną pojawienia się tego objawu są pasożyty, a konkretnie glista ludzka.

Glista ludzka (Ascaris lumbricoides) to pasożyt żyjący w organizmie człowieka. Dostaje się on do organizmu człowieka w postaci jaj wraz z pożywieniem lub z wdychanym powietrzem podczas suchej, wietrznej pogody (głównie latem i wczesną jesienią).

Glista ludzka ma kształt cienkiego i długiego walca z otworem gębowym. Samice osiągają długość około 40-50 cm, samce 15-35 cm. Glisty niszczą ściany jelita, które stanowi ich pożywienie. W ciągu doby potrafią złożyć nawet 200 000 jaj, które są wydalane z kałem i tym samym przedostają się do środowiska.

W Polsce główną przyczyną zarobaczenia jest brak właściwej higieny: niemycie rąk, spożywanie nieumytych owoców czy warzyw, zabawa w zanieczyszczonych piaskownicach, a także fatalne nawyki związane z wykorzystaniem ekstrementów ludzkich (np. nawożenie nimi ogródków czy wywożenie zawartości szamb na łąki, pola i do rzek).

Glista ludzka - jak dochodzi do zarażenia?

Jaja glisty ludzkiej dostają się do organizmu człowieka najczęściej wraz z pożywieniem i w ten sposób dostają się do jelit. Tam wylęgają się z nich larwy, które przez ścianę jelita dostają się do krwi. Wraz z nią wędrują do wątroby, a stamtąd do płuc. Z płuc przechodzą mechanicznie przez ścianę oskrzeli w części chrząstkowej oskrzeli (to bardzo wrażliwe miejsce, w którym znajdują się receptory kaszlowe). Następnie oskrzelami larwa wędruje w górę przez tchawicę i krtań do gardła. Po drodze drażni receptory kaszlowe obecne w tych odcinkach dróg oddechowych, wywołując różne rodzaje kaszlu (dudniący przy drażnieniu tchawicy, szczekający podczas drażnienia krtani, drapiący przy drażnieniu receptorów w gardle). Larwę znajdującą się w gardle połykamy. Przez przełyk dostaje się ona do żołądka i dalej do jelita. Tu dojrzałe osobniki kopulują i produkują jaja, które wydalamy na zewnątrz wraz z kałem. 

Ważne!

Zapłodnione jaja glisty ludzkiej są odporne na słońce czy mróz. Jeśli wraz z kałem dostaną się do gleby lub zanieczyszczą wodę pitną, mogą przetrwać bardzo długo czekając na swojego żywiciela. W Polsce niestety zdarza się, że mieszkańcy pozbywają się szamba w sposób nielegalny, wylewając je na łąki, do lasów czy do rzek lub strumieni.

Jakie objawy sugerują zakażenie glistą ludzką?

Larwa wędrując po organizmie człowieka podrażnia receptory kaszlu, znajdujące się m.in. w oskrzelach, tchawicy, krtani czy w gardle. Skutkuje to uporczywym, suchym kaszlem, który nie da się opanować żadnymi lekami. Kaszel ten nasila się szczególnie w nocy. Jest męczący, nieproduktywny, doprowadza do zmęczenia, bólu mięśni klatki piersiowej i brzucha.

Zakażenie glistami ludzkimi może się również  objawiać ciągłym chrząkaniem czy pokaszliwaniem.

Glistnicy towarzyszą również napady duszności, przypominające astmę. Wiele osób zakażonych glistami ludzkimi jest błędnie diagnozowanych i niewłaściwie leczonych na astmę. Trwa to czasami wiele miesięcy, a nawet lat.

O obecności w organizmie mogą również świadczyć zmiany skórne (tzw. pokrzywka) oraz świąd skóry. Szacuje się, że ten pasożyt jest odpowiedzialny (jako przyczyna lub jako współprzyczyna) w występowaniu pokrzywki u 29% dzieci badanych w Europie Zachodniej.
Obecność glisty ludzkiej może przyczynić się również do zaburzeń snu, ataków lęków (szczególnie w nocy) i nadpobudliwości. Chorzy na glistnicę skarżą się często na bóle brzucha, a także na biegunki, wzdęcia lub uporczywe zaparcia. Czasami u chorych pojawia się niedokrwistość, a także spadek masy ciała.

Innymi objawami świadczącymi o obecności glisty ludzkiej mogą być: nadmierna perystaltykę jelit (uczucie przelewania się w brzuchu), nieprzyjemne uczucie pod skórą, zgrzytanie zębów, ślinotok, krwawienie z płuc, obniżony apetyt.

Osoby cierpiące na glistnicę częściej zapadają na infekcje układu oddechowego, w tym zapalenie gardła i migdałków podniebiennych czy zapalenie krtani.

Glista ludzka w swojej wędrówce przyczyniają się również do pojawienia się obrzęków i odczynów zapalnych w ścianie jelita, wątrobie, tkance płucnej, oskrzelach, krtani, gardle, a także w odległych narządach (np. skórze czy mózgu). Toksyny glist mają niekorzystny wpływ na sferę psychoemocjonalną, szczególnie u dzieci. W czasie zakażenia dziecko może spać niespokojnie, mieć trudności w zasypianiu, bywa nadpobudliwe i wybuchowe.

Jak można wykryć glisty ludzkie w organizmie człowieka?

Aby potwierdzić obecność glisty ludzkiej w organizmie człowieka, należy wykonać badanie kału na obecność jaj lub dorosłych osobników tego pasożyta, a także badanie krwi. Warto wiedzieć, że najbardziej wiarygodne wyniki otrzymamy po około 2-3 miesiącach od zarażenia (tyle trwa cykl rozwojowy glisty).

Glistnica - jak się ją leczy?

W przypadku zdiagnozowania glistnicy należy przyjmować preparaty przeciwpasożytnicze. Najczęściej stosuje się pyrantel, mebendazol, albendazol. Warto jednak pamiętać, że ta forma leczenia jest skuteczna, gdy mamy do czynienia z dojrzałymi osobnikami pasożytującymi w jelicie, natomiast nie działa na krążące w płucach larwy.

Istotne jest również przesunięcie równowagi kwasowo-zasadowej w kierunku zasadowym, czyli zmiana sposobu odżywiania się i wprowadzenie do menu składników pokarmowych, które mają działanie przeciwpasożytnicze (takich jak: czosnek, goździki, czarnuszka, chrzan, pestki dyni), a także poprawienie stanu mikrobioty jelitowej. 

Ważne

Leki przeciwpasożytnicze nie chronią zakażonego organizmu przed kolejnymi zakażeniami.

Glistnica a alergicy

Pacjenci cierpiący z powodu chorób alergicznych są bardziej narażeni na zarażenie się pasożytami niż osoby zdrowe. System obronny alergika funkcjonuje inaczej i mniej wydajnie broni organizm przed obcym. Niewłaściwa diagnostyka i leczenie antybiotykami dodatkowo osłabia siły obronne organizmu, który nie ma siły zwalczać agresywnego pasożyta.

Organizmy osób zdrowych, które mają zdrową mikrobiotę jelitową i dobrze funkcjonujący układ immunologiczny, jak i nieimmunologiczny (bakterie probiotyczne, stan śluzówki jelita), nawet jeśli połkną jaja glisty ludzkiej, poradzą sobie z tym pasożytem. Wykluwające się z jaj larwy zostaną zniszczone w świetle jelita, zanim przedostaną się do wnętrza organizmu. Ich cykl rozwojowy zostanie zatrzymany.

Źródło: w artykule wykorzystano m.in. informacje zawarte w książce "Oswoić alergie. Skąd się biorą uciążliwe dolegliwości i jak sobie z nimi radzić" autorstwa dr. n. med. Danuty Myłek.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.