Zamknij

Eksperci: borelioza częstsza, niż sądziliśmy. Wiadomo, kto jest najbardziej zagrożony

23.06.2022
Aktualizacja: 23.06.2022 13:51

Borelioza to jedna z dwóch chorób najczęściej przenoszonych przez kleszcze. Choć ryzyko zarażenia się nią nie jest wcale takie duże, to i tak spory odsetek osób na świecie ma lub miało tę chorobę. Eksperci udowodnili, że kilkanaście procent światowej populacji ma przeciwciała przeciwko bakterii boreliozy. W Europie nawet więcej.

Borelioza częstsza, niż sądzili naukowcy
fot. LAB. SANT/EAST NEWS

Analiza dostępnych badań wskazała na powszechność występowania u ludzi przeciwciał przeciw bakteriom boreliozy – głównie w Azji Wschodniej oraz Centralnej i Zachodniej Europie. Okazuje się, że ponad 14 proc. światowej populacji ma lub miało boreliozę. W Polsce są regiony, gdzie odnotowuje się najwięcej przypadków boreliozy – choć te statystyki nie mówią nam o wszystkich przypadkach zachorowań, bo niektóre z nich mogą być bezobjawowe. Wiadomo też już, jaką grupę ludzi choroba dotyka najczęściej.

Borelioza bardziej powszechna na świecie niż sądzono

Zakażenie bakterią Borrelia burgdorferi (Bb) to najczęstsza choroba przenoszona przez kleszcze. Objawy boreliozy są dość charakterystyczne. W miejscu wkłucia pajęczaka często pojawia się opuchlizna i zaczerwienienie, ale bakteria może zaatakować też inne organy i uszkodzić układ nerwowy, stawy, serce, skórę.

Choć infekcje występują w różnych częściach świata, nie było dotąd zgody co do tego, jak bardzo są rozpowszechnione. Aby udzielić odpowiedzi na to pytanie, autorzy nowego opracowania opublikowanego w periodyku „BMJ Global Health” przeanalizowali 137 badań na ten temat, przeprowadzonych do roku 2021, z udziałem prawie 160 tys. osób.

Wyniki pokazały, że na świecie średnio 14,5 proc. ludzi ma przeciwciała przeciwko bakterii powodującej boreliozę. Trzy regiony wysunęły się prowadzenie:

  • Europa Wschodnia – odsetek osób z przeciwciałami wyniósł 21 proc.
  • Azja Wschodnia – 16 proc. osób ma przeciwciała
  • Europa Zachodnia – przeciwciała przeciwko boreliozie ma 13,5 proc. mieszkańców.

Najmniej zakażonych bakterią Borrelia burgdorferi było na Karaibach (2 proc.), w Azji Wschodniej (3 proc.) i w Oceanii (5,5 proc.).

Kto najczęściej choruje na boreliozę? Badań wciąż jest mało

Analiza dostępnych badań nt. boreliozy wskazała też najważniejsze czynnik ryzyka tej choroby. Jest to:

  • wiek powyżej 50 lat
  • płeć męska
  • zamieszkanie na terenach wiejskich.

„Nasze wyniki wskazują, że obecność Borrelia burgdorferi w latach 2010-2021 była częstsza, niż w latach 2001-2010” – piszą autorzy pracy. Jako możliwe powody naukowcy podają dłuższe lato, cieplejszą zimę, niższe opady, migrację zwierząt, fragmentację obszarów rolniczych i dłuższy czas spędzany na świeżym powietrzu przez właścicieli zwierząt domowych.

Przyznają, że znaleźli niewiele badań długoterminowych nt. boreliozy. Dostępne publikacje miały też inne ograniczenia. Niemożliwe było np. stwierdzenie związków między obecnością przeciwciał i długofalowym ryzykiem rozwoju boreliozy lub jej nawrotu. Badania różniły się przy tym metodologią i w wielu z nich brakowało ważnych informacji.
Mimo tego autorzy opracowania podsumowują: „Opisana przez nas globalna seropozytywność jest relatywnie wysoka. Borelioza jest rozpowszechnioną chorobą zakaźną, ale na świecie nie poświęca się jej wiele uwagi”. Tymczasem lepsze zrozumienie schorzenia pozwoli na wprowadzenie lepszych środków zaradczych i odpowiednich programów kontrolujących rozpowszechnienie tego groźnego zakażenia.

Borelioza w Polsce. Gdzie jest najwięcej zachorowań?

W Polsce na boreliozę co roku chorują średnio 53 osoby na 100 tys. Najczęściej chorują mieszkańcy województwa podlaskiego – 109 osób na 100 tys. Wiele przypadków odnotowuje się także w województwach małopolskim, warmińsko-mazurskim, śląskim, lubelskim, lubuskim, opolskim i podkarpackim. Najmniejszą zapadalność na boreliozę ma natomiast województwo wielkopolskie (15/100 tys.).

Źródło: PAP/Marek Matacz