Bakteriemia to nie sepsa. Objawy zakażenia bakteryjnego krwi

20.03.2018
Aktualizacja: 12.03.2019 15:20
Bakteriemia to nie sepsa. Objawy zakażenia bakteryjnego krwi
fot. Shutterstock

Bakteriemia to inaczej zakażenie krwi bakteriami. Nie jest to stan niebezpieczny dla organizmu, który w większości przypadków sam radzi sobie z intruzami. Bakteriemia trwa zwykle krótko i nie pozostawia po sobie śladów. Nie daje również nieprzyjemnych objawów. Może jednak przerodzić się w groźną dla życia sepsę. Jak rozpoznać bakteriemię?

Bakteriemia, czyli obecność żywych bakterii we krwi, nie jest z reguły stanem zagrażającym zdrowiu i życiu człowieka. Choć bakteriemia nie jest groźna, to może przerodzić się w infekcję uogólnioną o charakterze sepsy, czyli zagrażającą życiu dysfunkcję narządów spowodowaną nieprawidłową reakcją organizmu na zakażenie.  

Wyróżnia się trzy rodzaje bakteriemii:

  1. Przejściową, która charakteryzuje się krótkotrwałą obecnością bakterii we krwi ( do kilkunastu minut). W odpowiednich warunkach organizm sam jest w stanie zwalczyć drobnoustroje, które po krótkim czasie inwazji znikają z krwiobiegu. Bakteriemia przejściowa przebiega bezobjawowo.
  2. Nawracającą (okresową), której towarzyszy zazwyczaj gorączka z dreszczami. Przyczyną zakażenia krwi w tym przypadku jest zazwyczaj uwalnianie się bakterii z ognisk infekcji, na przykład ropni tkanek, chorób infekcyjnych układu oddechowego.
  3. Ciągłą (stałą), czyli stałą obecność bakterii we krwi spowodowaną infekcją cewników wewnątrznaczyniowych, endoprotez czy obecnością zakażonych skrzeplin na zastawkach serca w przypadku infekcyjnego zapalenia wsierdzia. Stała bakteriemia może pojawiać się także w przebiegu duru brzusznego.

Na wystąpienie bakteriemii narażone są szczególnie noworodki z niską wagą urodzeniową, wadami rozwojowymi, poddawane cewnikowaniu. W grupie ryzyka znajdują się także chorzy na choroby rozrostowe krwi, cukrzycę, niewydolność nerek i niewydolność oddechową oraz wszystkie osoby po przejściu dużych, inwazyjnych zabiegów, a także po nieprawidłowej antybiotykoterapii i długiej hospitalizacji.

Bakteriemia: przyczyny

Jak dochodzi do zakażenia krwi bakteriami? Drobnoustroje mogą przeniknąć do krwi z miejscowych ognisk zapalnych, z których rozprzestrzeniają się za pomocą limfy. takimi ogniskami zapalnymi mogą być ropnie, zakażenie układu oddechowego lub pokarmowego. W takich przypadkach najczęściej dochodzi do okresowej bakteriemii. 

Natomiast bakteriemia przejściowa, która z reguły nie daje objawów, może wystąpić na skutek przeniesienia bakterii z obszarów z własną florą bakteryjną, skąd dostają się one bezpośrednio do krwi. Bakteriemia przejściowa ma zazwyczaj początek błonie śluzowej jamy nosowo-gardłowej, układzie moczowo-płciowym, przewodzie pokarmowym i skórze.

Bakterie mogą się także przedostać do krwi przez zakażone materiały wprowadzone do krwiobiegu, takie jak zainfekowany cewnik, endoproteza naczyniowa lub sztuczna zastawka serca. Wtedy najczęściej dochodzi do bakteriemii ciągłej (stałej), która może także wystąpić przypadku tętniaków, zakrzepowego zapalenia żył i zapalenia wsierdzia, a także w przebiegu chorób duru brzusznego i boreliozy.

Bakteriemia: objawy

Bakteriemia przejściowa nie daje z reguły żadnych objawów. Wykrywana jest w czasie ogólnego badania krwi i posiewu krwi. Bakteriemia okresowa może natomiast objawiać się nagłą gorączką z dreszczami. Jeśli w przebiegu choroby do krwi dostanie się znaczna ilość bakterii i zostaną uwolnione wydzielane przez nie toksyny, to dochodzi do ogólnoustrojowej reakcji zapalnej. Wtedy pojawia się wysoka gorączka i przyspieszone tętno. Bakteriemia z objawami ogólnoustrojowej reakcji zapalnej traktowana jest jako sepsa.

W celu wykrycia bakteriemii wykonuje się posiew krwi, który pozwala ustalić, która bakteria odpowiedzialna jest za zakażenie i na jakie leczenie jest wrażliwa.

Bakteriemia: leczenie

Bakteriemię leczy się poprzez podawanie odpowiednich antybiotyków. Dlatego tak ważne jest wykonanie krwi, które wskaże, na jakie antybiotyki wrażliwe są bakterie. To znacznie ułatwia zaplanowanie procesu leczenia i zwiększa szanse na szybkie wyleczenie.

Bakteriemia a sepsa

Bakteriemia bywa mylona z sepsą, choć to dwa różne pojęcia. Bakteriemia charakteryzuje się zakażeniem bakteryjnym, natomiast sepsę kogą wywoływać również wirusy i grzyby. Bakteriemia może się jednak przerodzić w sepsę, gdy dojdzie do ogólnoustrojowej reakcji zapalnej. O ile bakteriemia uznawana jest za chorobą niegroźną, często nie dającą żadnych objawów, to sepsa jest realnym zagrożeniem dla życia człowieka. Bakteriemia może poprzedzać sepsę, ale nie zawsze do niej prowadzi.

Źródło: Zakażenia ogólnoustrojowe, dr n. med. Adriana Janczura, Katedra i Zakład Mikrobiologii, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu (lekarski.umed.wroc.pl)

_______

zdrowie.radiozet.pl/nk